We gaan even terug in de tijd: we hebben in opdracht van het nieuwe Suriname Museum in Amsterdam een maquette gebouwd van het Surinaamse Fort Boekoe, de thuisbasis van de bekende 'Boni-marrons'. Het gehele Bouwverslag van januari '25 was aan de bouw van deze maquette gewijd.

De afbeelding hierboven is de laatste uit dat Bouwverslag. U ziet dat de achterwand – afgezien van een paar er 'voor het effect' tegenaan geplaatste foto's – nog helemaal leeg is. Wel, zo is de maquette niet in Amsterdam afgeleverd: we hebben natuurlijk voor een mooie achtergrond gezorgd. Het is nog best een lastige klus om die grote lappen foto netjes op dat plaatmateriaal geplakt te krijgen…

Op de afbeelding hieronder hebt u een wat beter overzicht van hoe het geheel eruit is komen te zien; we hebben geprobeerd om de foto zo goed mogelijk te laten aansluiten op de 'beplanting' van de maquette. We doen net of de afgebeelde rivier de Cottica is; in het moerasgebied ten oosten daarvan lag indertijd het echte Fort Boekoe.

Op 16 juli is de maquette in een bus geladen en naar Amsterdam vervoerd. Daar hebben onze collega's hem voorzichtig uitgepakt en naar de juiste plek gebracht (u kunt wel zien dat het Suriname Museum nog niet helemaal klaar is: de officiële opening is nu gepland op 26 september).

Nadat onze collega's de maquette in de in delen meevervoerde ombouw hadden geplaatst en ook de achter- en zijwanden eraan hadden bevestigd, hebben ze het hele ding op zijn plaats gezet. Daar waren de omringende wanden al voorzien van 'oerwoud-fotobehang'.

Zo is ook deze leuke externe opdracht voltooid. We hopen dat we te zijner tijd een of meer foto's kunnen laten zien van hoe de Fort Boekoe-maquette in het voltooide museum te bekijken is!

De maquette van het Vondelpark verandert langzaam maar zeker van een kale plaat multiplex in een park. De waterpartijen hebben hun basiskleur gekregen. Daar gaat nog een laag doorzichtige epoxyhars overheen om het 'echt' water te laten worden. De stokjes met de vlaggetjes markeren de plaats van bomen en waar de korte stokjes staan komen lantarenpalen.

Even iets heel anders. De maquettes die nu in de planning staan krijgen niet allemaal dezelfde schaal. Sommige worden gebouwd in 1:12, een aantal in 1:50, 1:100 en 1:150 en (voorlopig) één in 1:200. Vooral die laatste vormt wat betreft de scenery een echte uitdaging: die schaal is maar een klein beetje groter dan 'Spoor Z' van Märklin en u snapt dat de poppetjes die daarbij horen héél klein zijn.

Toch moeten die allemaal van de juiste kleuren jas, rok, broek, hoofddeksel en zo meer worden voorzien. Een van onze stagiaires heeft zich op die taak geworpen en is nu al een tijdje bezig met héél minutieus schilderwerk. Dat vonden we een eervolle vermelding in dit Bouwverslag waard. Ze wilde echter niet herkenbaar in beeld…

Niet alleen het park zelf, ook de 'omgeving' bouwen we mee. De afbeelding hierboven toont een pand aan de Vossiusstraat, waarvan de bewoners een schitterend uitzicht hebben over het Vondelpark. Jammer genoeg is de Google Streetview-opname een beetje vertekend omdat hij vrij kort voor het gebouw is gemaakt. De Vossiusstraat is niet zo heel erg breed… Daarnaast de maquette die we van dat pand hebben gebouwd.

Onze maquettebouwers hebben ook al het nodige 'strooiwerk' verricht. Een avondje diverse kleuren gras en andere bodembedekking aanbrengen geeft toch een ander gezicht. Het Vondelpark wordt steeds groener – ook in het water, waarin een aardige hoeveelheid kroos lijkt te liggen. Navraag leerde echter dat dat geen kroos is, maar overblijfsel van het strooien. Dat wordt weer weggezogen (en opgeangen, zodat we het opnieuw kunnen gebruiken) als de lijmlaag waarin het gras is gestrooid is opgedroogd.

De foto hierboven hebben we gebruikt in het 'Laatste nieuws'-item. Hij is gemaakt door Mikko Kriek en geeft een impressie van hoe Amsterdam er in het jaar 1275 uit kan hebben gezien. In het midden het object waaraan de latere stad zijn naam heeft ontleend: de dam in de Amstel (al valt niet met zekerheid te zeggen dat dat riviertje toen ook al zo werd genoemd…).

Het dorpje strekte zich uit langs de rivier die, zoals toen gebruikelijk was, zorgde voor drinkwater en vervoersmogelijkheden bood.

'Amsterdam in het jaar 1275' is ook de naam van een andere maquette die we aan het bouwen zijn. De afbeelding hiernaast toont het frame.

Deze maquette gaan we bouwen in schaal 1:200, en toch wordt hij 4,5 bij 2 meter groot! We moeten er uiteraard rekening mee houden dat de maquette te zijner tijd naar Amsterdam moet worden vervoerd en in het museum naar binnen moet worden gebracht, dus is het frame opgedeeld in vier stukken die na aankomst op de plek van bestemming aan elkaar worden gekoppeld.

Ook zijn we al bezig met het uitproberen van diverse zaken die straks op deze maquette geplaatst gaan worden. Dit is een van de mogelijke modellen van een schuurtje. Eerst digitaal getekend en daarna op de lasersnijmachine uitgesneden in verschillende stukken karton.

De 'balken' die uit het donkere karton zijn gesneden, worden op de lichtere gevels gelijmd om zo die gevels reliëf te geven. Dit meerdere lagen karton op elkaar lijmen is een methode die we al heel lang toepassen. Onze modelbouwer gaat vervolgens al die losse onderdelen stap voor stap assembleren tot een gebouwtje, waarna het wordt geschilderd en geweatherd. Het mag natuurlijk niet lijken alsof de gebouwtjes in het dorp zó 'uit de doos' komen! De afmeting van het schuurtje bliojk goed uit het 5 cents-muntje dat ernaast ligt.

Omdat er in deze maquette heel wat van dit soort schuurtjes (en niet te vergeten huisjes, hutjes en nog andere gebouwtjes) komen te staan, zijn onze laser-snijmachine (en de modelbouwers) de komende tijd nog wel even zoet.

Dit gebouw herkent u direct: het Koninklijk Paleis op de Dam in Amsterdam. Ook van de Dam gaan we een maquette maken, en wel in schaal 1:100. Deze maquette is er een die niet uit ons eigen modelbouwatelier komt, maar is gebouwd door een externe partij. Dat dat de nodige afstemming en heen-en-weer-gepraat heeft gekost laat zich raden…

De afbeelding hiernaast laat zien hoe de maquette van het Paleis stevig (maar voorzichtig) met allerlei opvul- en beschermingsmateriaal ingepakt in een kist bij ons modelbouwatelier werd afgeleverd.

Voor de maquette van de Dam gaan we ook 'beweging' creëren. Het zal u niet verbazen dat het te zijner tijd een drukke bedoening wordt en daardoor een heel stuk levendiger! Om dat te bereiken gaan we een bewegingsapparaat bouwen dat lijkt op dat van Nessie in ons Schotland. Die wordt 'tot leven gewekt' door een druk op de knop, maar op de Dam gaat er straks een reeks voertuigen rondrijden.

De afbeeldingen hieronder tonen dat het parcours dat die voertuigen gaan afleggen, wordt uitgezet op een bodemplaat. De grote cirkels zijn de 'terugkeerpunten': daar beginnen ze aan een 'nieuwe ronde'. Onder het plaatmateriaal komen daar de wielen waarlangs de 'transportband' loopt die voor het bewegen van de voertuigen zorgt.

Daaronder nog twee foto's van de Koninklijk Paleis-maquette. Let op de details!

Weer een andere maquette: de Weteringschans, een van de locaties van de zogenoemde Krakersrellen die zich vanaf het einde van de jaren 70 tot medio jaren 80 van de vorige eeuw voordeden in Amsterdam en een aantal andere steden in Nederland.

Wikipedia meldt:
"De spanningen tussen linkse activisten en de gevestigde orde binnen de Nederlandse samenleving liepen aan het eind van de jaren 70 op. Het aantal kraakacties nam in de laatste jaren van dit decennium explosief toe evenals het aantal ontruimings-bevelen dat de rechter tegen de krakers uitsprak. De maatschappelijke onrust en de politieke polarisatie binnen de samenleving namen toe, waardoor het vanaf februari 1980 tot een reeks grootschalige geweldsuitbarstingen kwam."

Ook deze maquette maken we in de schaal 1:100; hij wordt ongeveer 1,2 bij 0,6 meter groot. Het prominente gebouw rechts op de afbeelding hierboven is de 'Grote Wetering'. Het stond met zijn achterkant direct aan het water van de Lijnbaansgracht.

Oorspronkelijk was er een zuiveldistributiecentrum in gevestigd. Ook heeft van 1924 tot 1931 het Nederlands filiaal van 'Automobiles Citroen' op de begane grond een showroom gehad. Dit gebouw was een van de panden die door krakers werden bezet in de roerige jaren '70 en '80; op 2 december 1980 kwam er een einde aan de bezetting en werd het gebouw ontruimd, zoals te zien is op de afbeelding hiernaast.

In onze maquette zijn al een paar voorbeelden van 'krakersgeweld' te zien: zo zijn er op diverse plekken tegels uit het trottoir gebroken en zijn de dichtgemetselde poorten in de Grote Wetering voorzien van passende leuzen - in rode verf, uiteraard.

Aan de zijkant van het gebouw wordt een shovel ingezet om een van die gebarricadeerde poorten open te breken.

De krakersbeweging heeft uiteindelijk de sloop van het gebouw niet kunnen tegen-houden: in 1983 stond er nieuwbouw waarin winkels, kantoren en woningen zijn gerealiseerd.

Op de afbeelding hieronder is de andere kant van de Weteringschans te zien. Als je in het straatje tussen het gebouw rechts en de Grote Wetering staat, met je rug naar de shovel, ligt het Rijsmuseum in volle glorie recht voor je.

Tot slot nog even terug naar Rotterdam en omgeving. De afbeelding hierboven stond ook al in het Bouwverslag van mei van dit jaar. Het is een detail van de onderkant van de 'Schouten Toren', die we in de afgelopen maanden een 'make-over' hebben gegeven.

Onze modelbouwer is begonnen met het verwijderen van de oude elektronica, wat een aardige berg rommel opleverde…

Daarna heeft hij volgens het bekende procedé 'verdiepingsdoosjes met ledlampjes gemaakt. Dat levert met zoveel verdiepingen een forse hoeveelheid kabels op. Alleen op deze manier kan een natuurgetrouw verlichtingsbeeld worden verkregen tijdens de 'Miniworld-nacht': de lampjes kunnen per 'doosje' (in het echte gebouw zouden we dat kamers, kantoren en vergaderzalen noemen) aan en uit worden geschakeld, net als in het echt.

Inmiddels is de Schouten Toren weer op zijn oude vertrouwde plek teruggeplaatst en kunnen de werknemers – mits hun kantoor aan de goede kant ligt – nog eens een blik werpen op de RET-metro die zijn rit zag eindigen op die walvisstaarten…