Om te beginnen een paar afbeeldingen van wat gerust een prachtig voorbeeld van miniatuurbouw genoemd mag worden: het diorama van het Anne Frank Huis, bestemd voor het Miniatuur Museum Amsterdam.

Van een heel andere schaal zijn deze oer-Amsterdamse gevels. Wie wel eens een rondvaart door de grachten van Mokum heeft gemaakt, zal ze waarschijnlijk wel herkennen: de trap-, hals-, tuit-, klok- en lijstgevels, om er maar een paar te noemen en dan hebben ze daar ook nog verhoogde halsgevels en verhoogde lijstgevels…

Op deze afbeelding een stel van die gevels, die volgens de beproefde techniek zijn gemaakt op de lasersnijmachine. Meerdere lagen karton om het reliëf goed uit te laten komen. Ze zijn bestemd voor de maquette van een van Amsterdams meest bekende (beruchte?) buurten: het Red Lights District, in Nederland ook bekend onder de naam 'de Wallen'.

Dat dat een forse maquette wordt, blijkt wel uit de afbeelding hiernaast waarop de basis is te zien. In totaal wordt de maquette zo'n 8 meter lang! Dat worden alles bij elkaar dus heel wat gevels, waarvan de enigszins peinzende blik van onze collega ook blijk geeft…

De gracht is hier al 'verdiept' aangelegd en in de basiskleur groen geschilderd. Daar komt te zijner tijd nog kleurloze epoxyhars overheen, zodat het 'echt' water wordt. Op de tekeningen is de exacte plaats van al die verschillende huizen, gebouwen en andere objecten aangegeven.

Uiteraard bieden tools als Google Streetview prima mogelijkheden om de diverse gevels helemaal in de juiste kleuren te schilderen. Er bestaat een gerede kans dat een bezoeker van het museum het Red Lights District ook in het echt gaat bekijken (of al heeft gezien…) en dan moeten de gevels op de maquette er wel natuur-getrouw uitzien!

De gebouwen langs de grachten zijn aan de achterkant nog open, want er moet uiteraard nog verlichting (zowel de huis-, tuin- en keukenvariant als die waaraan het gebied zijn naam ontleent…) kunnen worden ingebouwd.

Dat houdt in dat we ook nog een heleboel van die kartonnen 'doosjes' met ledlampjes moeten maken!

Amsterdam is een drukke stad. Dat weet iedereen die er weleens komt. Dat was ook in vroeger jaren zo en dat betekende dat we voor de maquette 'De Dam in 1675' heel wat figuurtjes nodig hadden: mannen, vrouwen en kinderen in allerlei verschillende houdingen en met allemaal verschillende kleren en attributen.

Daarnaast moesten we een forse verzameling paarden, ezels, honden, katten, kippen en alle mogelijke gereedschappen, wagens en karren hebben om die lege Dam te veranderen in een 'levendige' maquette. Gelukkig zijn mussen, ratten en muizen zo klein dat ze niet op de gewenste schaal te reproduceren zijn…

Al die figuren zijn in de juiste schaal te koop, maar… alles komt wél ongeverfd aan van die 'bomen' uit de gieterij en dat betekent dat er een grote hoeveelheid werk is gaan zitten in het lossnijden en vervolgens minutieus en zo levensecht mogelijk beschilderen ervan.

Een paar voorbeelden ziet u hier. Wat u niet ziet (maar misschien wel een idee van hebt), zijn het geduld, het scherpe oog en de vaste hand die nodig waren om dit resultaat te verkrijgen. Hulde aan de betreffende collega('s)!

Het gebeurde de laatste tijd steeds vaker dat er op het busstation van Marendam (als u niet zó bent ingevoerd in de plattegrond van onze attractie: dat is vrijwel het eerste dat u ziet als u de miniatuurwereld bent ingegaan) een autobus tegen een perron aanreed. Dat dat bij de wachtende reizigers voor commotie zorgde, was duidelijk en dus hebben onze 'Car System-specialisten' ingegrepen.

Nadat het wegdek en een aantal lantarenpalen waren weggehaald, bleek uit een testje met een bus dat de bocht die in de bodemplaat was aangebracht een beetje te scherp was. De eenvoudigste oplossing was om een stukje van het perron af te halen, wat de heren vlot hebben gedaan. Daarna was het een kwestie van 'opnieuw asfalteren'.

Uiteraard hebben ze de gelegenheid te baat genomen om zo hier en daar 'een vlekje weg te werken' dat in de loop van de tijd in de bestrating was ontstaan en nog wat ander restauratiewerk te doen.

Een van de Amsterdamse maquettes waarover we het nog niet hebben gehad (hij is hooguit genoemd als 'te bouwen'), is die van de wereldberoemde Canal Parade van Pride Amsterdam, zoals het evenement sedert 2017 heet. Het museum gaat op het juiste moment open, want net zoals in 2016 valt de Pride dit jaar samen met de EuroPride. Bovendien zal het evenement in 2026 de functie van WorldPride ver-vullen. Wist u overigens dat Pride Amsterdam in 2019 is bijgeschreven in de Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed Nederland?

De al een maandje oude afbeelding hierboven toont de basis van de maquette met al een 'gracht' en een paar 'bruggen'. Ook staan er al wat pandjes langs de straat. Er moet nog het nodige aan gebeuren!

We hebben al wat schuiten klaar waarop straks de feestende paradedeelnemers gaan varen. Er zijn ook al aardig wat figuurtjes met verf 'aangekleed' - al kun je natuurlijk volhouden dat érg veel kleding niet echt nodig is bij dit evenement…

Een van de dingen waaraan je meteen denkt als het over de Canal Parade gaat, is het gigantische aantal mensen dat op dit evenement afkomt. Alle kades en bruggen die aan of over het traject liggen, staan stampvol. Dat heeft tot gevolg dat als je er een 'natuurgetrouwe' maquette van wilt maken, je dus verplicht bent om een realistische hoeveelheid poppetjes te plaatsen… Niet alleen op die kades en bruggen, maar ook op de schuiten!

Dus zijn onze collega's onvermoeibaar bezig om poppetjes vast te lijmen. Daarbij moeten ze rekening houden met een beetje redelijk ogende verdeling tussen staande en zittende mensen, tussen mannen, vrouwen en kinderen, kortom, alles om de scène zo leuk mogelijk te maken.

De afbeelding hiernaast stamt van de periode dat er nog geen poppetjes op de kade stonden (en hij is een beetje 'gefotoshopt' met een mooie lucht en golfjes op het water), maar zo krijgt u alvast een indruk.

Van Amsterdam (en Rotterdam) even over naar Schotland. Een van onze model-bouwers is al een tijdje bezig met de bouw van een kopie van zijn maquette van Eilean Donan Castle, een van de hoogtepunten van het Schotse gedeelte van ons Groot-Brittannië. De afbeelding hierboven toont overigens een (lang niet zo mooie…) maquette van het kasteel zoals dat er in de 13e eeuw uitzag. Deze maquette staat in het kasteel zelf.

U weet misschien dat we in het verleden de maquette van Eilean Donan Castle een paar keer uit de miniatuurwereld hebben 'losgemaakt' en meegenomen naar een beurs. Het was een prima manier om aan geïnteresseerde beursbezoekers de diverse bouwtechnieken en -materialen te laten zien.

Het uit- en weer inbouwen van de maquette kostte echter nogal wat moeite, zeker omdat we het mooie bouwwerk niet wilden beschadigen. Tel daar bij op het transport heen en weer terug naar de beurs en het risico dat er tijdens de een van de beursdagen iets vervelends gebeurt…

Daarom is deze 'kopie' in de maak. Het is de bedoeling dat hij de diverse bouw-stadiums laat zien, van het kale hout tot en met het geschilderde en geweatherde eindresultaat.

Deze afbeeldingen tonen het resultaat van diverse probeersels om een zo goed mogelijk model te krijgen. Het is de bedoeling dat sommige delen van de maquette kunnen worden losgemaakt en uitgenomen, zodat ook de binnenkant zichtbaar wordt. Het zal u niet verbazen dat daar heel wat denk- en puzzelwerk in gaat zitten – en ook niet dat er wel eens iets overgedaan moet worden…

Een voorbeeld daarvan is de brug die het kasteel verbindt met de oevers van Loch Duich. Door meerdere exemplaren daarvan te maken met verschillende bouw-wijzen en soms ook verschillende materialen, kan de modelbouwer beslissen wat hij de beste oplossing vindt en die vervolgens uitwerken.

Op naar een mooie, deels demontabele beursmaquette die er misschien uit gaat zien zoals op de afbeelding hieronder!

Op deze plek in het Miniatuur Museum Amsterdam moet een deel van een andere grote maquette komen te staan: die van de Zaanse Schans. Die regio was in de voorbije eeuwen van belang voor de stad Amsterdam, omdat er dankzij de vele scheepswerven die er lagen heel veel hout voor de Amsterdamse werven te koop was.

De afbeelding hiernaast toont het deel van de maquette dat – mits alles goed is opgemeten én uitgewerkt – in de uitbouw op de grote foto komt te staan.

Hieronder is te zien hoe groot de maquette gaat worden: dit deel komt op de grote foto tegen de muur rechts te staan. De 'plattegrond' is getekend op stevig papier, waaruit vervolgens zaken als waterlopen en wegen worden uitgesneden.

Terwijl de 'ruwbouw' van de maquette in volle gang is, zijn andere collega's elders in het modelbouwatelier bezig met de enscenering. Op een maquette van de Zaanse Schans mogen Zaanse huisjes natuurlijk niet ontbreken, om van de Zaanse molens maar te zwijgen…

Hier zijn al een paar huisjes met die typische gevels en die kenmerkende kleur groen te zien, maar er zitten er nog heel wat meer in de doos die nog in elkaar gezet moeten worden…

Op de afbeelding hiernaast is de maquette al een stukje verder. Er staan al de nodige huisjes op, er zijn wegen gemaakt (lees: geschilderd) en er ligt al gras. Deze foto is gebruikt om het aansluitschema van de huisjes, molens en andere gebouwen uit te werken (op het uitvergrote deel ziet u waarschijnlijk de 'huis-nummers' staan). Hiermee kunnen de elektronica-experts aan de slag om een bedradingsschema en een reeks geprogrammeerde aanstuureenheden (we gebruiken daarvoor vaak OC32's) te maken.

In totaal staan er zeven molens op de maquette van de Zaanse Schans, waarvan er één een houtzaagmolen is. Al die molens moeten natuurlijk draaien en daarbij moesten we rekening houden met het feit dat molens met zeilen op de wieken sneller draaien dan molens met 'kale' wieken. Met de standaard geleverde motoren was dat verschil niet aan te brengen en dus moesten we weer een beroep doen op ons improvisatievermogen.

Al eerder (om precies te zijn: in het Bouwverslag van oktober 2023) hebben we uitgebreid laten zien hoe we de vervanging en aanpassing van een molenmotor hebben gerealiseerd. Ook bij de molens van de Zaanse Schans is een zogenoemde 'step-down'-schakeling gemonteerd waarmee de snelheid regelbaar is gemaakt. De montage van kwalitatief goede lagers zorgt ervoor dat de wieken vrijwel wrijvingloos kunnen draaien, al blijft het een uitdaging om in een frontplaat van 20 mm breed een gat van 18 mm doorsnee voor zo'n lagertje te moeten boren…

Ook de houtzaagmolen kreeg een nieuwe motor én verlichting in de zagerij ingebouwd.

We hebben in het afgelopen jaar al wat foto's laten zien van treinbotsingen en ontsporingen, maar deze willen we u niet onthouden: de laatste botsing van het jaar! Die vond plaats bij Pitlochry Station, direct rechts van de ingang van ons Groot-Brittannië.

Daar ramde de locomotief van een goederentrein die het station net had gepasseerd en op weg was naar de (éénspoors) tunnel, een personentrein die uit die tunnel kwam en het station wilde binnenrijden.

Het tweede rijtuig van die trein werd uit de rails geduwd, maar bleef gelukkig hangen op een uitstekend stuk rots. Een woordvoerder van de Commando Centrale verklaarde desgevraagd geen oorzaak van deze botsing te kunnen geven, maar dat het heel wat erger had kunnen aflopen voor de passagiers in dat tweede rijtuig is buiten kijf! Eindejaarsgeluk?