Een rij mooie, oude Amsterdamse gevels, verlichting in typische kleuren rood en paars, dat moet wel een stukje van een bekende buurt zijn. Inderdaad: de maquette van het 'Red Lights District', ofwel 'De Wallen', staat hier nog in ons modelbouw-atelier, maar de afbeeldingen geven toch al een goede indruk van hoe het er straks allemaal uit gaat zien.

Dat de meeste modelbouwers oog voor detail hebben, is algemeen bekend. Het blijkt ook uit de afbeelding hiernaast…

Heel veel ledlampjes (en niet alleen rode of paarse) betekent ook twee keer heel veel aansluitdraden!

Zoals altijd en overal geldt, is een maquette zonder figuurtjes een dooie boel. Zeker in de Amsterdamse rosse buurt kun je vaak over de hoofden lopen, en dus moeten er heel wat poppetjes worden uitgezocht, beschilderd en geplaatst.

Zo zien we hier al een paar voorbeelden: de snackbar met een passende naam biedt de klant een keuze aan hapjes vooraf (of achteraf, al naar gelang de voorkeur), een heer met een zekere buikomvang staat - nadat hij met enige moeite zeven treden heeft beklommen - zo te zien na te denken of hij nu wél of niet…
De dame achter het raam houdt hem nauwlettend in de gaten, terwijl een fietsende mevrouw rustig haar boodschappentas in de hand houdt. Gelukkig heeft ze een rijwiel met een terugtraprem!

's Zomers geklede, fotograferende toeristen, groepjes mensen die duidelijk genieten van 'een dagje uit', een pub die net zijn deuren heeft geopend, langzaam maar zeker komt er leven in de brouwerij!

Omdat ze zo prachtig gedetailleerd zijn verdienen deze interieurs nogmaals een plek in onze Bouwverslagen. Het gaat – dat had u vast al gezien – om de inrichting van het Anne Frank Huis dat inmiddels zijn plek heeft gekregen in het Miniatuur Museum Amsterdam.

Een tafel, gedekt met borden, bestek en een koperen pan met soep en een pollepel.

Een fornuis met een koperen fluitketel naast een aanrecht met een zeepbakje en een kraan boven de gootsteen (het begrip 'spoelbak' kwam pas later in zwang). Daarboven een plank met van die oude gietijzeren pannen.

Een commode met een paar opgevouwen handdoeken, daarnaast een emmer en aan de muur een rubberen warmwaterkruik.

Een 'chanoekia' (de bekende negenarmige kandelaar) van een paar centimeter hoog.

Een slaapkamer met een bureautje waar rode schoenen met hoge hak onder staan en op de plank erboven twee 'zilveren' fotolijstjes en een paar boeken tegen een boekensteun. Twee keurig opgemaakte bedden en de nodige foto's aan de muur.

Héél knap gemaakt!

Onze Car System – experts hadden al langer hun bedenkingen over de kwaliteit van de RET-bussen die dagelijks hun rondjes draaien in onze miniatuurwereld. Ze blijken nogal storingsgevoelig en dat betekent jammer genoeg regelmatig uitval en reparatie, naast het periodieke onderhoud waarbij de bussen worden schoon-gemaakt en gesmeerd.

Een nieuw, verbeterd chassis zou deze problemen wel eens de wereld uit kunnen helpen, dachten ze. Dus ontwierpen ze dat zelf, maakten digitale tekeningen en zetten de 3D-printer aan het werk. Na een paar proefversies hebben ze met onder-delen van een 'donorbus' en wat nieuwe deze bus in elkaar gezet, hier gefoto-grafeerd op de testbaan.

Na de nodige testruns onderging de bus zijn 'maidentrip' op het echte parcours en bleek keurig zonder storingen zijn route af te leggen. Dat dat voor de reizigers een hele geruststelling was, laat zich raden. Ook onze Car System – experts waren blij met het resultaat, al zien die in de nabije toekomst het nodige werk liggen om ook andere voertuigen te gaan modificeren…

Hier kunt u zien dat enige lenigheid een goede eigenschap is bij de plaatsing van een maquette (in dit geval die van de Zaanse Schans): een van onze collega's is hier bezig met het aansluiten van allerlei bedrading voor de verlichting van de huisjes, voor het laten draaien van de molens die op de maquette komen te staan en voor het Car System, want op het gedeelte tegen het raam komt straks een stukje rijksweg.

Het feit dat het Miniatuur Museum in Amsterdam staat en we de maquettes bouwen in ons modelbouwatelier in Rotterdam heeft tot gevolg dat we heel zorgvuldig moeten opmeten, tekenen, ontwerpen en bouwen. Als dat lukt, geeft dat een hoop voldoening.

Zo ook bij de installatie van het eerste deel van deze maquette. Die moest worden geplaatst in een nis op de eerste verdieping van het gebouw. De afbeeldingen laten zien dat er zowel links als rechts minder dan een halve centimeter ruimte overbleef!

Dat gold ook voor de andere kant van de maquette: zelfs met de plaats van de poot hadden we rekening gehouden met de hoge plinten die in het gebouw zitten.

Hieronder zit u dat die grote maquette exact binnen de toegemeten ruimte past. Een knap staaltje van de mensen van ons modelbouwatelier!

Deze sombergrijze vrachtauto's maken samen met de zwarte Citroën Traction Avant en de BMW R75 motorfiets met zijspan deel uit van de scenery van de maquette 'De Joodse Buurt tijdens de Tweede Wereldoorlog'.

Vanaf 1941 moesten 'personen van geheel of gedeeltelijk joodschen bloede' zich laten registreren. In februari van dat jaar gebruikte de Duitse bezetter een vecht-partij waarbij een NSB'er dodelijk werd verwond, om een deel van de binnenstad af te sluiten. Het ging om de zogeheten 'Jodenhoek' tussen het Centraal Station, de Kloveniersburgwal, het Waterlooplein, de Valkenburgerstraat en de Prins Hendrik-kade. Er verschenen bordjes met de tekst 'Judenviertel / Joodsche Wijk', evenals prikkeldraadversperringen en wachtposten van de Nederlandse en Duitse politie. Bruggen werden opgehaald.
Het probleem was echter dat er ook een 6.000 niet-Joodse mensen in de wijk woonden die vrij wilden zijn om de wijk uit en weer in te kunnen. Na enkele dagen werden de bruggen dan ook weer neergelaten en de versperringen verwijderd. De bordjes bleven echter staan en het beleid om de Joden te concentreren in een beperkt gebied ging door. Veel Joden die in andere plaatsen woonden, werden verplicht om naar Amsterdam te verhuizen, en dan in het bijzonder naar de Joden-hoek. Dit was in feite een tussenstap naar deportatie.

Na de deportaties stond de buurt grotendeels leeg. In de winter van 1944-1945 werd uit vrijwel alle panden in de wijk, die merendeels al geplunderd waren, ook nog het hout gesloopt; de hongerende Amsterdammers stookten hier hun nood-kacheltjes mee.

De maquette geeft een deel van de Jodenhoek weer met als een van de aandacht-trekkers het gebouw van De Waag op de Nieuwmarkt. Van oorsprong was dit de St. Antoniespoort, een van de stadspoorten van Amsterdam. Door het uitdijen van de stad ging die poortfunctie verloren en werd het gebouw omgebouwd tot stads-waag. In de 19e eeuw kreeg het gebouw uiteenlopende functies waaronder brand-weerkazerne en archief. In 1931 werd in een kamertje op de bovenste verdieping het Joods Museum geopend.

Dat museum werd op bevel van de bezetter gesloten. De collectie werd afgevoerd naar Frankfurt; van de in totaal 610 objecten zijn er een 140 weer teruggekeerd…

De in passende sombere kleuren uitgevoerde maquette toont naast de Stadswaag ook een razzia waarbij Duitse militairen een groep Joodse burgers onder schot houden. De vrachtauto's waarmee deze betreurenswaardige mensen op weg gaan naar hun trieste lot staan klaar… De eerste sporen van de leegstand en de daaraan gepaard gaande verloedering van de woningen aan de Nieuwmarkt zijn al zicht-baar: hier en daar ingegooide ruiten, een opengetrapte voordeur.

In zijn totaliteit een prachtige maquette die beslist tot nadenken stemt, zeker in de setting die het museum heeft bedacht: foto's en begeleidende teksten aan de muren geven gedetailleerde informatie over deze donkere periode.

Ter afsluiting nog een paar afbeeldingen die zijn gemaakt tijdens de inrichting van het Miniatuur Museum Amsterdam. Tijdens het transport van de maquettes gaat er helaas (maar onvermijdelijk) wel eens iets verkeerd. Zo zijn er in elke maquette wel een paar poppetjes die net niet goed genoeg waren vastgelijmd en dus een her-kansing krijgen van onze in het poppetjes plaatsen gespecialiseerde collega's…

Minder goed ging het met de maquette van de Johan Cruijff ArenA. Zoals u kunt zien op de afbeelding hierboven zijn we er niet in geslaagd om die ongeschonden in Amsterdam af te leveren. De winterse omstandigheden tijdens het vervoer hebben daar beslist aan meegewerkt…

Het herstel wordt wat je noemt een uitdaging voor onze modelbouwers – al zijn we er zeker van dat ze ook deze klus helemaal gaan klaren en de maquette zullen terugbrengen in de staat waarin hij ons modelbouwatelier verliet!