Wat er in maart 2025 in de bouwhal van Miniworld Rotterdam gebeurde: Verlichting maquette Burcht van Oostvoorne, Coolblue in Miniworld.
U hebt hem eerder gezien: de grote aluminium kist waarin we de elektronica voor het schakelen van de verlichting van de Burcht van Oostvoorne-maquette hebben ingebouwd.
Het regelcircuit is zo afgesteld dat de maquette zelf wordt verlicht tussen 9:00 en 22:00 uur; de plafondverlichting gaat via een sensor alleen branden bij duisternis. In de kist is ook een ventilator geïnstalleerd om de temperatuur van accu en elek-tronica in bedwang te houden, want de kist komt volgens afspraak op het dak te staan, in de volle zon dus. De zwarte ‘deken’ moet het binnendringen van vuil en vocht tegengaan.
Nu waren er in de afgelopen weken wat het weer betreft meer dan voldoende ‘geschikte dagen’, en dus togen we op een dag naar Oostvoorne om daar de bak te gaan installeren. Voorzien het juiste materiaal, waaronder een uitschuifladder, en gehuld in geschikte veiligheidskledij gingen onze collega’s aan de slag. Naast de elektronica moesten we ook een accu en een zonnepaneel installeren, want op de betreffende plek is geen elektriciteit beschikbaar.
Tegen de acht spanten in het dak van de ombouw hebben ze zestien ledstrips gemonteerd. De kabels voor de stroomvoorziening zijn netjes door een centraal gat in het dak gevoerd en op de ‘stopcontacten’ in de kist aangesloten.
Nadat de accu was opgeladen hebben ze de installatie ingeschakeld. Hij bleek perfect te werken en het wachten was – zo dachten we althans – op het moment dat de medewerkers van de Oudheidkamer Oostvoorne de maquette van de Burcht op zijn plek zouden zetten.
Toen kregen we bericht dat men toch niet helemaal tevreden was met de manier waarop de kist met de elektronica was gemonteerd… “Kon die eigenlijk niet op een wat minder in het oog lopende plek worden geplaatst?”
Dus hebben we in overleg met de opdrachtgever ervoor gekozen om de kist ónder de bodem van de ombouw te installeren. Een van de vloerdelen eruit en daar een gat gegraven in het zand, groot genoeg om de kist in neer te zetten. Uiteraard moesten we nu ook de loop van de kabels naar de ledstrips aanpassen.
Na het aansluiten van alle onderdelen ging de bodemplaat er weer terug op en is ook de stalen strip daaronder weer vastgeschroefd.
Klaar voor de plaatsing van de maquette – en eerlijk gezegd is het resultaat inder-daad mooier dan toen de kist nog op het dak stond! Maar, zoals een bekend iemand ooit zei, heeft elk voordeel zijn nadeel: het uitvoeren van onderhoud wordt wel een stukje lastiger, want dan moet in ieder geval de stalen strip worden verwijderd. Het weghalen van het stuk bodemplaat wordt als de maquette eenmaal op zijn plek staat een heel wat ingewikkelder klus… Zorgen voor later!
In een vorig Bouwverslag hebben we foto’s laten zien van de bouw van de maquette van het ‘hoofdkantoor’ van Coolblue, een van de bedrijven waarmee we een samenwerkingsverband hebben. Die maquette staat hierboven te wachten op zijn definitieve inbouw in ons Rotterdam.
De naam en het logo van Coolblue kom je vaker tegen in onze miniatuurwereld. Zo maakt het bedrijf op een groot billboard reclame voor zonnepanelen, waarvan er al de nodige zijn ‘geïnstalleerd’ op diverse woonblokken en fabrieks- en bedrijfs-panden. Ook staat er in de polder een grote windmolen in de Coolblue-kleuren en hangen er Coolblue-posters in de displays op de perrons bij het busstation naast Station Rotterdam Centraal, zoals u kunt zien op de foto hieronder.
Overigens: de mannen met de ladderwagen op de foto hiernaast hebben niets van doen met zonnepanelen. Ze zijn bezig met een verhuizing: als ze zonnepanelen aan het installeren zouden zijn, hebben ze hun ladder sowieso één balkon te laag opgesteld…
De buurtbewoners vinden het machtig interessant en een paar hebben zelfs een stoeltje naar buiten gesleept om het ‘spektakel’ op hun gemak te bekijken!
Rond het Hofplein vorderen de werkzaamheden op het gebied van het aanbrengen van de wegbelijning. De rijstroken zijn al in hun definitieve layout uitgezet met behulp van ononderbroken en onderbroken lijnen en stopstrepen en de richtingspijlen liggen ook op de juiste plek, evenals de zebrapaden.
Of de aansluiting van het tramspoor vanuit het Hofplein naar de Coolsingel (onderaan de grote foto: er is nog net een stukje van het Stadhuis te zien) nog wordt gerealiseerd is op dit moment nog onderwerp van discussie.
Een van onze collega’s (die al eerder blijk heeft gegeven van belangstelling voor kermisattracties) had een paar maanden geleden in het magazijn een oud reuzenrad gevonden dat dringend een onderhouds- en reparatiebeurt nodig had. De aandrijving van dat rad werd verzorgd door een motortje dat een rubberen geleidewiel liet draaien dat tegen het grote witte wiel van het rad aangedrukt zat. Daardoor draaide het rad zelf ook.
Dat motortje was al de vervanger van de originele Faller-motor, maar het draaide iets te snel en doordat dat grote wiel – het eigenlijke rad – niet helemaal mooi rond was en ook een beetje slingerde, liep het regelmatig van het rubber wiel af en stond het rad stil, wat natuurlijk het realiteitsgehalte van zo’n attractie niet ten goede komt.
Tijd voor een grote revisie. Het motortje is vervangen door een krachtiger, langzaam draaiend exemplaar dat rechtstreeks op de as van het rad is gemonteerd en op de dragers van het rad is gelijmd. Daarnaast is de as van het reuzenrad voorzien van licht lopende en slijtvaste kogellagers.
We zijn er nog niet helemaal zeker van dat de manier waarop we de montage van de motor rechtsreeks op de as hebben gerealiseerd, de juiste is: we hebben een gaatje van 3 millimeter in de as geboord en daarin een boutje met dezelfde doorsnede gelijmd (op de foto rechts is dat te zien). Dat boutje past weer keurig in de 3 millimeter schroefdraad in de as van de motor.
Mocht deze constructie in de dagelijkse praktijk toch niet sterk genoeg blijken te zijn, dan gaan we hem verbeteren met behukp van een 2-componenten metaal-legering.
Toen de aandrijving van het rad eenmaal naar tevredenheid was geregeld (zoals gezegd, onder voorbehoud van de bestendigheid van de gekozen constructie), was het de beurt aan een van onze led-experts om het geheel uit te rusten met een bonte verzameling ledjes in allerlei kleuren. Zo hoort het tenslotte op een kermis!
We hebben een kort filmpje op YouTube gezet waarin u het resultaat van deze revisie kunt zien – al staat het rad op dat filmpje nog in een proefopstelling. De foto hieronder geeft een (wat wazige…) indruk daarvan.
Hier ziet u de eerste digitale tekeningen van wat het sluitsuk (of in ieder geval een volgend pronkstuk) van ons Schotland moet gaan worden: het wereldberoemde Edinburgh Castle.
Net zoals het origineel de stad Edinburgh ‘overziet’ vanaf de heuvel waarop het is gebouwd, komt onze maquette op een verhoging te liggen zodat hij in al zijn glorie te bekijken zal zijn.
De eerste onderdelen zijn al in ruwe vorm gebouwd en enkele delen van de gebouwen zijn al voorzien van ‘gevelbekleding’: dun karton waarin in onze lasersnijmachine groeven zijn gebrand. Dat geeft de muur een natuurlijk ogend ‘gemetselde stenen’-uiterlijk. Ook de gaten voor de ramen en andere openingen worden door die digitaal aangestuurde machine uitgesneden. Het ‘3D-effect’ bereiken we door diverse laagjes karton op elkaar te lijmen.
Ook een deel van de muur die helemaal rond het kasteel loopt is al op deze manier van een natuurgetrouw ‘profiel’ voorzien. Daar gaan in een later stadium natuurlijk nog wel een paar schilder- en verweringsslagen overheen!
Als je in een Internet-zoekmachine ‘Molen De Hoop’ intoetst, krijg je een fors aantal ‘hits’: er zijn er heel wat in Nederland! Eén van die vele staat in Rozenburg, en die is het voorbeeld waarnaar deze maquette wordt gebouwd. Hij komt te staan in onze miniatuurwereld en de Gemeente Rozenburg sponsort de bouw ervan.
Deze molen is een zogenoemde stellingmolen: hij heeft ongeveer halverwege de hoogte een galerij of stelling van waaraf de molenaar de zeilen op de wieken kan bevestigen en de kop van de molen naar de wind kan draaien (‘kruien’ noemt men dat). Een molen in bebouwd gebied moest hoog zijn om voldoende wind te kunnen vangen. Een stellingmolen was dan de voor de handliggende keuze. Een stukje van die ‘stelling’ is te zien rechtsonder op de foto hiernaast.
Ook bij deze maquette begint alles weer met het minutieus vastleggen in ons AutoCad-tekenprogramma van alle onderdelen waaruit de molen bestaat, en dat blijken er altijd meer te zijn dan men op het eerste gezicht zou zeggen. Neem bijvoorbeeld de wieken: al hoef je er maar één te tekenen, als je die vier keer uit de lasersnijmachine ziet komen zijn het heel wat (en heel fragiele) onderdelen…
Hier is de ‘laag-op-laag’-structuur van de wieken goed te zien.
De romp van de molen bestaat uit een aantal ronde, naar boven taps toelopende segmenten. Die zijn gemaakt van karton dat met de hand in de juiste vorm is ‘gerold’. Ter versteviging zijn er ronde ‘spanten’ in gelijmd. Sommige gaten voor ramen, deuren en andere nodige openingen zijn vooraf uit het materiaal gesneden, al doet onze modelbouwer dat ook nog wel eens met de hand (en een scherp mes).
De stelling is opgebouwd uit twaalf segmenten, waarvan de dwarszijden een hoek van 30° met elkaar maken, zo een complete cirkel vormend. Elk segment rust op twee steunbalken en deelt nog eens een balk links en rechts met het naast-liggende segment. De ‘planken’ vloer komt ook uit de lasersnijmachine.
Op de foto hiernaast staan ook al een paar uitgesneden onderdelen van de kap en de ‘beplanking’ daarvan. Door de kap loopt de wiekenas.
Voor het maken van de foto hieronder hebben we de diverse onderdelen even op elkaar gezet, met de wieken min of meer op de juiste plek. Wordt vervolgd!
Dit bouwwerk moet u bekend voorkomen, als u een trouw lezer bent van onze Bouwverslagen. Het is de maquette van Eilean Donan Castle, een van de buiten-gewone blikvangers in ons Schotland. De foto’s zijn gemaakt tijdens de bouw van die maquette.
U weet misschien dat we de (toen nog in aanbouw zijnde) maquette wel eens hebben meegenomen naar een beurs waar Miniworld Rotterdam en de Stichting MeeMaken in Miniatuur met een stand aanwezig waren. We hadden die maquette bij ons om aan de bezoekers te kunnen laten zien welke technieken en materialen we toepassen en gebruiken bij het bouwen van maquettes (en – eerlijk gezegd – ook om terechte bewondering voor de kwaliteit van het werk af te dwingen…).
Nu is zo’n maquette natuurlijk bedoeld om na installatie in onze miniatuurwereld niet meer van zijn plek gehaald te worden, want een ongeluk zit nu eenmaal in een klein hoekje. Daarnaast: als een maquette eenmaal afgebouwd is, valt er niet veel meer te zien van de samenstellende onderdelen en van de manier waarop hij in elkaar is gezet.
Daarom heeft onze modelbouwer toegezegd een tweede exemplaar voor ons te gaan bouwen. Net zo mooi en net zo gedetailleerd, maar dan in ‘permanente bouwfase’. De foto’s geven een indruk daarvan: de diverse stadiums van de bouw zullen allemaal zichtbaar blijven, van het kale skelet tot en met het geschilderde en geweatherde eindresultaat. Hebben we weer het nodige te vertellen en te tonen tijdens volgende beurzen!
De verbouwing van ons modelbouwatelier vordert. De wand die de oude balie deels vervangt (daar stonden allerlei dioramaatjes en andere bouwsels op), staat muurvast op zijn plek. In die wand hebben we een viertal ‘displays’ gemaakt waar te zijner tijd mooie kunststukjes in komen te staan.
Ook de oude testbaan, waarop onze treintechnici reparaties aan locomotieven konden uittesten, is op non-actief gesteld. Er komt op een andere plek een geheel nieuwe testbaan.
Gelukkig konden de collega’s die met modelbouwactiviteiten bezig waren, meestal redelijk ‘normaal’ doorwerken, al moesten ze wel een hoop rommel (en gezoek naar waar die … spullen nu weer waren neergelegd) voor lief nemen)…
“Vele handen maken licht werk’, zegt het spreekwoord. Niet iedere collega zal het zo hebben ervaren, want is komt een hoop gesjouw kijken bij zo’n verbouwing, maar het is wel een feit dat we met heel wat mensen aan deze ingrijpende klus hebben gewerkt.
Ieder nam dat deel van de werkzaamheden op zich waarin hij of zij het beste thuis was, al was het verrassend om te zien dat veel collega’s hun hand niet omdraaiden voor een heleboel uiteenlopende activiteiten! Of het nu ging om het slopen van oude gipswanden, het opschuren van oude werktafels, het verwijderen van spijkers en schroeven, het bundelen van sloopmateriaal of het in een nieuwe rustige kleur schilderen van de werkplekken, het werd allemaal gedaan. Zo bleek onze directeur een heel goed oog en een vaste hand te hebben die hem zeer van pas kwamen bij het dichtsmeren van allerlei kleine oude boorgaatjes…
In dit soort kasten werden (en worden straks weer) te repareren locomotieven, rijtuigen en ander rollend materieel geplaatst. Door het veelvuldig gebruik waren daar duidelijk de sporen van te zien en dus was deze verbouwing een mooie gelegenheid om ook deze opslagruimte op te knappen.
Onze AutoCar-experts zijn alweer druk bezig met het inrichten van het testcircuit waarop zij kunnen controleren of de bussen en vrachtauto’s die ze een onder-houdsbeurt of een reparatie hebben gegeven, weer probleemloos hun traject op de baan in de miniatuurwereld kunnen afleggen.
De laatste foto’s van deze maand laten de nieuwe tafel zien waarop straks de locomotieven getest gaan worden én een mooi nieuw ‘meubelstuk’ waarop onze treinonderhoudscollega’s het te repararen of te modificeren materiaal netjes kunnen neerzetten.
