Bouwverslag mei 2025

Best een mooie maquette, deze van een oud fabrieksgebouw. Hij staat al jaren in de Oude Haven in onze miniatuurwereld. De buitenkant kon wel een opknapbeurtje gebruiken (zo zat het dak helemaal los), maar onze modelbouwers gaan in zo’n geval een heel stuk verder: ook de binnenkant wordt aangepakt. Zoals u kunt zien op de foto hiernaast, is er van enige ‘invulling’ daar geen sprake… Wel fijn, want dan heb je de ruimte om er iets in te bouwen!

Op een aantal plaatsen bleken onderdelen van het gebouw los te zitten, zodat die opnieuw aan elkaar zijn gelijmd om het geheel stabieler te maken.

De ramen waren nog van het ‘open type’, zoals we dat vroeger wel vaker deden. Ze zijn van ‘glas’ voorzien met behulp van transparante folie die tussen de ramen tegen de binnenmuren is gelijmd. Een nauwgezet klusje, want een druppeltje lijm op een stukje folie dat voor een raam komt, betekent een niet te verhelpen beschadiging – en dus een tweede poging met nieuwe folie!

De achterkant van het gebouw is niet zichtbaar voor de bezoekers, afgezien van de bovenste verdieping – al ligt die wel een aardig eindje weg. De voorkant van het gebouw ligt op een anderhalve meter van de bezoekers. Je kunt dus ‘naar binnen kijken’, reden waarom onze modelbouwer op zelfklevende transparante folie afbeeldingen van een fabriekshalinterieur heeft geprint en achter de ramen geplakt. Op die manier lijkt het alsof er echte machines in de ruimte staan.

De volgende stap is de binnenverlichting. Zeker als het ‘nacht’ is (wat zoals u weet eens in de 20 minuten het geval is), dragen de in onze gebouwen brandende lampjes bij aan een realistisch schouwspel. Omdat er in zo’n groot gebouw in het echt natuurlijk allerlei verschillende ruimtes zijn waarin onafhankelijk van elkaar de verlichting aan- en uitgezet wordt, moet dat in een maquette natuurlijk ook.

Dat realiseren we door het maken van een aantal kartonnen doosjes, waarin strips met een aantal ledlampjes worden gemonteerd. Die strips zijn verkrijgbaar met 30 of 60 lampjes, die om de drie kunnen worden losgemaakt. Voor de fabrieksruimtes gebruiken we ‘koel-witte’ leds: een ook in de echte wereld vaak geziene situatie. Kantoren en andere ruimes krijgen warm-witte ledlampjes. De helderheid van de lampjes wordt later ingeregeld. De foto hiernaast toont het resultaat.

Elk doosje krijgt een nummer zodat we later elke ruimte op de juiste uitgang van de aansturingsunit kunnen aansluiten. Handig bij het afregelen…

Enkele ruimtes krijgen ook nog een binneninrichting. Natuurlijk alleen die waarvan die van buitenaf zichtbaar is… Op de foto hierboven zijn de zij- en achterwanden beplakt met een foto van magazijnstellingen. Een paar tonnen, kisten en niet te vergeten medewerkers die daar iets mee doen maken het geheel af.

Hieronder nog een paar voorbeelden van zo’n ingerichte ruimte. De meubels in het kantoor komen uit de 3D-printer.

Ook de werkplaats en de houtopslagplaats (let op de ‘Verboden te roken’-sticker aan de muur!) krijgen op de ze manier een hoog realiteitsgehalte. Onze model-bouwers zijn zeer vindingrijk in het verzamelen van de diverse onderdelen die ze voor die binneninrichting kunnen gebruiken. Heel vaak zijn dat restanten van oude bouwdozen, maar ook zijn Action en Xenos gewilde leveranciers voor (goedkope) bruikbare spulletjes.

Naast de ‘gewone’ binnenverlichting kunnen ook lichteffecten worden toegepast (denk bijvoorbeeld aan alarmlichten op politieauto’s). In een fabrieksgebouw kom je dan al gauw uit bij laswerkzaamheden en die ontbreken dan ook niet in deze maquette. In het Rotterdamse deel van onze miniatuurwereld gebruiken we daar lichtorgels voor; in Groot-Brittannië regelen we dit soort zaken met OC32’s, elek-tronische modules met 32 universeel bruikbare aansluitingen. Verder zijn er led-lampjes met geïntegreerde effecten, zoals ‘theelicht-leds’ die het effect van een waxinelichtje vertonen. Twee van dit soort leds, een blauwe en een witte, zijn gebruikt om laswerkzaamheden te simuleren. We hebben een klein YouTube-filmpje geüpload waarin dit te zien is.

Tijd om al die losse ‘dozen’ te gaan aansluiten. Met een losse weerstand wordt de eerste aansluiting gemaakt; de sterkte van die weerstand wordt proefonder-vindelijk vastgesteld. Doel: een realistisch ogende, maar voldoende sterke binnen-verlichting. Het gebouw staat tenslotte wat verder van de bezoekers af, en er moet wel iets te zien zijn binnen…

Met de eerste ruimte als referentie krijgen de andere dozen indien nodig ook een weerstand, zodat uiteindelijk alle ruimtes min of meer even sterk zijn verlicht.

Buitenverlichting doet het ook altijd goed. In dit gebouw zijn de twee doorgangen zeer geschikte kandidaten om verlicht te worden. Daarvoor gebruiken we twee ronde, warmwitte ledlampjes die in het plafond van de doorgangen zijn aan-gebracht. Daarna volgt de aansluiting op het dag/nacht-regime van onze miniatuurwereld via drie uitgangen: het licht in de kamers bij de eerste uitgang brandt altijd, het licht bij de tweede uitgang brandt ‘overdag’ en is tijdens de ‘nachtperiode’ uit en dat bij de derde uitgang brandt altijd. De eerste foto hieronder toont hoe het gebouw ‘overdag’ is verlicht; de tweede laat zien hoe het er ’s nachts uitziet.

Alles bij elkaar een fraai stukje modelbouwwerk!

Nog wat foto’s van de maquette van de Rozenburgse Molen De Hoop, die op 20 juni aanstaande officieel onthuld gaat worden. Het bij de molen behorende molenaarshuisje heeft u nog niet eerder gezien… Bekijk ook het YouTube-filmpje!

Twee foto’s van het origineel (de afwijkende kleuren liggen aan de ‘mismatch’ tussen beeldscherm en camera…) met daarnaast het overeenkomstige onderdeel van de maquette.

Bij het gebouw van A&M Recycling staat een kraan op rupsbanden. Die functioneerde al een tijdje niet meer. Tijd voor onze elektronica-experts om het ding eens helemaal te demonteren, schoon te maken en te repareren.

Nadat dat was gebeurd, zetten ze er ook nog een paar oranje ledlampjes op en toen was het tijd om eens ónder de tafel te kijken. Daar troffen ze (in hun eigen bewoordingen) een ‘nogal teleurstellende hoop houtje-touwtje-klungelwerk’ aan… Natuurlijk werkt de kraan weer soepel en is ook de ondergrondse situatie nu weer klip en klaar.

Ook van deze actie een klein filmpje op YouTube!

Jarenlang was er op Station Rotterdam Centraal een zogenoemde ‘Stations-Huiskamer’, volgens de NS (citaat) “Het is fijn als reizigers op het station een plek hebben waar zij warm kunnen wachten, elkaar kunnen ontmoeten, kunnen werken of iets kunnen eten of drinken. De StationsHuiskamer is zo’n plek.”

Op 1 januari 2025 is die voorziening op de grote stations echter gesloten, omdat er – alweer volgens de NS – op deze stations voldoende alternatieven zijn. Het concept wordt wel verder uitgerold op kleinere stations.

Gevolg van die sluiting is dat een van onze LNG-tankers, de ‘Henk’, die jarenlang aan de NS was uitgeleend en een mooi plekje had in die huiskamer, weer op het oude nest is teruggekeerd.

Na een check-up waarbij een paar kleinigheden zijn gerepareerd en bijgewerkt, ligt hij nu weer trots aan de kade bij onze LNG-terminal in de Rotterdamse Petroleum-haven. Welkom terug, Henk!

Edinburgh Castle nadert zijn voltooiing. Ten opzichte van de vermelding in het vorige Bouwverslag zijn weer wat schreden gezet. Zo is het hele terrein nu voorzien van plaveisel dat, omdat het echte kasteel na de eerste bouwfase gedurende een lange periode steeds weer is verbouwd, aangepast, deel gesloopt en weer opgebouwd, van verschillende perioden is.

Natuurlijk mogen bezoekers in een dergelijke wereldberoemde attractie niet ontbreken. Die zijn dus ook op diverse plekken neergezet en ook het beroemde kanon ‘Mons Meg’ heeft zijn tegenhanger-in-miniatuurformaat gekregen. Omdat het in het klein niet zo indrukwekkend is, hieronder een foto van het echte kanon.

Het kreeg zijn bijnaam overigens omdat het ooit werd gegoten in het Belgische stadje Mons, in het Nederlands ‘Bergen’ geheten. Waar de naam ‘Meg’ vandaan komt, is in de geschiedenis verloren gegaan.

Door ruimtegebrek waren we niet in staat om het kasteel dominant boven ons Edinburgh te laten uitsteken, zoals dat in de echte wereld wél het geval is. In onze miniatuurwereld staat het wat lager en – dat dan weer wel – wat dichter bij de bezoekers…

We hadden al een tijdje last van problemen met ons ss ‘Nieuw Amsterdam’. Daarin was in de loop der jaren het een en ander kapot gegaan en ook was gebleken dat de dekverlichting anderhalf keer zoveel stroom verbruikte als de lichtorgeluitgang aankon… We hebben er indertijd niet aan gedacht om dat te meten - of misschien is dat wél gebeurd bij het ombouwen en plaatsen van het schip in 2013 (!), maar is dat niet goed vastgelegd. Het te hoge stroomverbruik heeft al twee keer een kapotte driver opgeleverd.

Onze elektronica-experts hebben alles opnieuw uitgezocht én gedocumenteerd. Het oude lichtorgel hebben ze overbodig gemaakt (en verwijderd) door alles aan te sluiten op een modernere OC32 die in de buurt staat: ook de aangepaste verlichting van Ahoy Rotterdam (zie het vorige Bouwverslag) is daarop aangesloten.

In het inwendige van het schip hebben ze een aantal ongebruikte schakelingen verwijderd en de rest opnieuw geprogrammeerd.

Als er nu op de drukknop wordt gedrukt, gaat eerst de scheepshoorn loeien en gaan de radarantennes draaien. Daarna gaan de diverse dekverlichtingen aan en dan klinkt de gangway-sirene die alle opvarenden oproept om zich snel naar de reddingsboten te begeven. Gelukkig voor de opvarenden (en voor ons) blijkt het om een oefening te gaan… Als laatste klinkt nog een keer de scheepshoorn en gaat de verlichting weer uit.

Dit is een foto van de begane grond van de zogenoemde ‘Shell-toren’, die aan het Hofplein in Rotterdam staat. De bouw startte in 1973 en duurde drie jaar. Toen stond er een kantorenflat met een gevel van prefabbeton, naar een ontwerp van Piet Zandstra. De opdrachtgever voor de bouw was het Shell Pensioenfonds, die het verhuurde aan Shell. Het gebouw werd ook voorzien van een parkeergarage voor 306 auto’s.

Bij de oplevering was er de nodige kritiek; toenmalig wethouder Mentink vaardigde een bouwstop uit in het centrum van Rotterdam die echter niet lang standhield… Het gebouw was de eerste stap die de gemeente Rotterdam zette op het gebied van de verdichting van het Rotterdamse centrum door middel van hoogbouw.

Dat er aan de maquette die in onze miniatuurwereld staat het een en ander moest gebeuren, blijkt wel uit deze foto’s. In ons modelbouwatelier is de gehele onder-bouw vervangen en is er in het kader van de ‘Coolblue-campagne’ ook een nieuw groot reclamebord tegen de gevel bevestigd. Tegen het ‘verzakken’ zijn de kolom-men in het gebouw verstevigd. Het Shell-tankstation op de begane grond is een vrijheid die we ons hebben veroorloofd: onder het echte gebouw is er geen tankstation te vinden, al ligt er wel eentje onder het nieuwe gebouw dat naast de Shell-toren ligt. Ook het interieur en de verlichting zijn aangepakt.

Zoals u kunt zien op de foto hieronder draagt onze toren nog wel de bekende ‘Shell-schelp’; op het echte gebouw is die in 2001 vervangen door een opvallende messing bol in een zwart kader, ‘De Parel’, een kunstwerk van Marc Ruygrok.

We hebben ook een ander stukje hoogbouw in onze miniatuurwereld onder handen genomen: dit is de top van de Schouten Toren, waarvan het origineel aan het Rivium in Capelle aan den IJssel staat. Deze maquette is al op 25 maart 2013 officieel onthuld, tijdens een samenzijn met de medewerkers van Schouten Zekerheid.

Twaalf jaar tentoongesteld staan was ook deze maquette niet in de koude kleren gaan zitten. Tijd voor een make-over, dus! Die begon met een volledige stripbeurt van alles wat er aan de binnenkant in was aangebracht. Dat leverde een aardige verzameling al dan niet (meer) werkende elektronica-componenten op, zoals op deze foto is te zien.

Ook is onze modelbouwer begonnen met het verwijderen van de zwarte kozijnen op de onderste verdiepingen.

Wel handig dat de achterkant van de maquette open is, omdat hij met de voorkant naar het publiek staat. Maakt het werk een stukje eenvoudiger!

Een van onze modelbouwers (inderdaad, degene die ook dat fabrieksgebouw in de Oude Haven zo fraai heeft gerenoveerd, zie hierboven) is een echte interieur-specialist aan het worden. Hij heeft ook een drietal maquettes van kantoor-gebouwen die her en der in de miniatuurwereld staan, onder handen genomen.

Dat houdt in: het nalopen en waar nodig herstellen van de buitenkant en daarna de binnenkant volgens het beproefde procédé voorzien van verschillende kamers en zalen met hun eigen verlichting en inrichting.

Het resultaat ziet u hier en spreekt voor zich!