Wat er in oktober 2025 in de bouwhal van Miniworld Rotterdam gebeurde: Dam 1675, Vondelpark, Vondelpark gereed, Krakersrellen loodgieterswerk.
Als u niet meteen ziet wat dit voorstelt, geen nood: we gaan het vertellen. In het item over ‘De Dam in 1675’ in het vorige Bouwverslag stond zonder verdere uitleg een afbeelding waarop twee collega’s aan het werk zijn aan de grondplaat van die maquette. Hiernaast nog eentje.
Waar het om gaat zijn de uitsparingen die de heren in die grondplaat hebben aan-gebracht. Die zijn bedoeld voor ‘beweging’: op drie plaatsen gaan we in deze maquette zorgen voor ‘verlevendiging’ door er allerlei figuren en voertuigen te laten rondgaan. Daarvoor gebruiken we constructies als op de grote afbeelding hierboven. In een sleuf in de plaat draait een zogeheten ‘Magnorail’-ketting van kunststof die wordt rondgetrokken door een motor. Op diverse plekken komt een magneetje dat boven de toplaag een figuurtje of een voertuig kan voortbewegen. De afbeelding hieronder toont een detail, waarop zo’n motor met een stukje ketting en daarop een fietsertje te zien is.
Met dit systeem hebben we al eerder scènes gebouwd, zoals het riddertoernooi en het Monster van Loch Ness in ons Groot-Brittannië.
De kettingschakels zijn spuitgietwerk, een proces waarbij gesmolten kunststof onder hoge druk in een mal wordt gespoten, waar het vervolgens afkoelt en uit-hardt. De schakels zitten vast aan een ‘gietboom’ en moeten een voor een worden losgeknipt en ontbraamd. Geen simpel klusje: één doos schakels kost een uurtje of vier intensief knippen, snijden en vijlen, en voor de maquette van De Dam gaat het al om vier dozen! Er zijn vijf soorten schakels met elk een eigen vorm om de ketting op de gewenste lengte en de magneten op de gewenste onderlinge afstand te krijgen.
Verder merkten we dat de voor de tandwielkast ingefreesde ruimte te krap was, waardoor het tandwiel de ketting uit zijn ‘bedding’ drukte. Bij de eerste testruns bleek de motor veel te snel te draaien. Die hebben we vervangen, maar toen blokkeerde de ketting en slipte de motor door. Dat kwam door de wat hobbelige ondergrond en de niet volledig afgedekte ketting. Uiteindelijk zijn we voor die afdekking op dunne overheadsheets uitgekomen en kon het eerste paard zijn rondjes afleggen. Zie een kort filmpje op YouTube.
De maquette van het Vondelpark nadert zijn voltooiing. De gebouwen, zoals het Theehuis, zijn geplaatst en de verlichting ervan is aangesloten aan het ‘Vondelparknet’. Op de fiets- en wandelpaden zijn alle bruggen nog eens extra verstevigd en vastgelijmd.
De oeverranden van de vijvers ondergingen nog een kleine aanpassing: ze werden met behulp van montagekit en (letterlijk) een natte vinger (waar een beetje zeepwater al niet goed voor is…) wat glooiender gemaakt. Ze leken in de oude staat teveel op ‘kademuren’ en dat misstaat in een park. Het standbeeld van Joost van den Vondel moest daarvoor even een stapje opzij zetten…
Ook de muziektent staat mooi te staan op zijn eilandje in de vijver (deze foto is gemaakt toen de vijveroevers hier nog niet waren aangepast). Ook is het ‘water’ (in de vorm van transparante epoxyhars) nog niet aangebracht.
Na heel wat uurtjes bouwen, schilderen, lantarens, bomen en struiken uitzoeken en plaatsen, grasvelden strooien, vijveroevers egaliseren, ‘water’ uitgieten en de verlichting van gebouwen aansluiten bereikten we eind oktober een gedenk-waardige mijlpaal.
De eerste maquette, die van het Vondelpark, is verpakt in een stevige draag-constructie en gaat op transport naar het Miniatuur Museum Amsterdam!
Daar stonden medewerkers klaar om het gevaarte uit te laden, naar binnen te brengen en vervolgens naar zijn einde bestemming op de eerste verdieping te transporteren. Dat moest wel via de trap, want er is weliswaar een lift in het gebouw aanwezig, maar die is zeker niet van ‘Vondelparkmaquetteformaat’…
Best spannend om mee te maken dat het resultaat van al die werkzaamheden in ons Rotterdamse modebouwatelier op zijn kop over een trapleuning wordt getild. Weer een bewijs van de kunde van onze modelbouwers: er is niets kapot gegaan, losgeraakt of afgevallen!
Het kostte de nodige hoofdbrekens en overleggen in de trant van “Als we nu eens…’ en “Misschien moet jij…”, maar uiteindelijk konden we trots contateren dat de eerste maquette op zijn plaats staat in het museum.
Nu volgen nog de afrondende werkzaamheden aan de onderbouw (het is natuurlijk niet de bedoeling dat het ding op de grond blijft staan en ook de transport-verpakking moet er nog af) en de aansluiting van de verlichting, maar dan staat de eerste maquette klaar voor de bezoekers.
Volgens de huidige planning zou het Miniatuur Museum Amsterdam zijn deuren openen op 28 december van dit jaar - over een dikke maand al, dus!
Waterleidingbuizen verwacht je niet direct onder een modelbouwproject, maar in dit geval zijn ze onmisbaar: dit is de onderkant van de maquette van de Krakers-rellen aan de Weteringschans en bij rellen word je al snel geconfronteerd met twee ingrediënten: traangas en rook van brandjes.
Het traangas hebben we gelaten voor wat het was. We hebben echter wél een brandende tram en een voor een deel in de fik gestoken barricade. Hoe nu die brandjes op een realistische manier te visualiseren? Daarvoor zijn er mistgene-ratoren: apparaten die water omzetten in ‘rook’. We hebben er al eentje actief in ons Edinburgh, waar een blikseminslag in een woning een brand tot gevolg heeft, en waar vuur is, is (in dit geval) rook…
Zo’n mistgenerator heeft zoals gezegd water nodig en dat wordt ‘ondergronds’ geleverd via het buizenstelsel op de grote afbeelding. Aan de bovenkant van de maquette komt de generator, die we wegwerken in een gebouw. Net zoals deze, die de rook van de brandende tram levert. Het resultaat ziet u hieronder.
Om de hijskraan die de container met politiemensen naar het dak van de Grote Wetering brengt (zie het vorige Bouwverslag) netjes heen en weer te laten draaien, moesten onze elektronicaexperts een omkeerschakeling bedenken. Ook de aan-passing van de draaiende kraanarm op de motoras was sneller opgeschreven dan uitgevoerd…
Verder nog twee detailopnamen van deze fraaie maquette, die straks als ‘rook en vuur’ actief zijn en ook het bijbehorende geluid te horen is zonder twijfel een van de aandachttrekkers van het museum gaat worden!
Dit is een deel van een maquette van de oude Leimuiderbrug, ooit gebouwd door een van de brugwachters. Hij is in de loop van de jaren nogal verwaarloosd geraakt en we kregen de vraag of wij hem weer in ‘nieuwstaat’ konden terugbrengen. De brug was ooit volledig functioneel, zij het op oude technische standaarden. We hebben alle vergane bedrading verwijderd en nieuwe aangelegd en ook hebben we de elektronica en de motoren gecontroleerd, opdat de slagbomen en de brug-delen straks weer open en dicht kunnen.
In de lantarenpalen zaten nog gloeilampjes (!), die we uiteraard hebben vervangen door ledlampjes. Ook de waarschuwings- en regelverlichting (die al wel uit led-lampjes bestond) hebben we hersteld. We hebben een ‘aansluitdocument’ opgesteld waarin staat welke draadjes voor welke verlichting en welke motoren dienen, want als wij klaar zijn met de klus gaat de maquette naar een bedrijf dat echte bruggen van besturings- en bedieningsapparatuur voorziet. Daar gaan ze die apparatuur in miniatuurvorm in de maquette inbouwen, zodat die weer net als vroeger conform zijn Leimuidense voorbeeld kan gaan functioneren. Maar zover is het nog niet…
