Bouwverslagen 2020

Dachser bakfiets

12 bouwverslagen uit 2020 van Miniworld Rotterdam, per maand: Dachser bakfiets, Gevel Het Wonder, Verlichting Marendam.

Alle bouwverslagen van 2020 uit het atelier van Miniworld Rotterdam op één pagina, per maand. Zo zie je hoe de miniatuurwereld in 2020 groeide.

Januari 2020

Dachser bakfiets

Dachser Intelligent Logistics was al aanwezig in onze miniwereld en toen ze berichtten dat ze in de echte wereld de bakfiets zouden gaan gebruiken voor bezorgdiensten, konden we in Miniworld niet achterblijven!

Op basis van foto’s van het origineel werden de fietsframes en de ‘koffers’ geprint met onze 3D-printer.

De koffers werden van een coating voorzien, geverfd in de juiste Dachser-kleuren en bestickerd met de bedrijfsnaam. Ook de fietsen kregen de juiste kleur. Daarna de koffers erop monteren en een aantal leuke plekken zoeken om ze neer te zetten…!

Soms heb je als modelbouwer in het atelier bij Miniworld Rotterdam een bijzonder klusje.

Het was nieuws, de vondst van de gevel van een winkel uit de periode van voor de Tweede Wereldoorlog, achter de gevel van Textielhandel Zeeman. Bij de verbouwing van een winkel op de Noordmolenstraat in Rotterdam is een oude geveltekst tevoorschijn gekomen: “Uw adres is het wonder.”

Deze bijzondere tekst viel voorbijgangers op en al snel werd bekend dat deze opschriften stammen van de winkelier Israël Levi de Winter die uiteindelijk met zijn gezin in 1942 gedeporteerd is door de bezetter, en later vermoord.

Gelukkig kon die gevel in de ‘echte’ wereld behouden blijven, maar ook hebben we hem nagebouwd in het klein. We hebben foto’s uit oude reclamefolders gebruikt voor de juiste afmetingen en vooral de details.

Glas-in-loodraampjes boven de etalageruiten en de ramen op de bovenverdiepingen, deuren met zo’n mooie, ouderwetse duwstang (je hoort bijna de bel overgaan!), de stenenbogen boven de ramen van de bovenverdiepingen, alles precies zoals het ooit was….

Een echt stukje ‘Rotterdam van vroeger’!

Een model van de nieuwste rondvaartboot van de Koninklijke Spido hadden we al en dat viel zo goed in de smaak, dat we voor de directiekamer van Spido nóg een exemplaar hebben gemaakt.

Vele uren werk zitten er in zo’n model, dat tot in de kleinste details een getrouwe kopie is van het origineel dat in de Rotterdamse haven rondvaart.

Een mooier bewijs van het vakmanschap (en het geduld) van onze modelbouwers is bijna niet te bedenken!

Februari 2020

Gevel Het Wonder

In het verslag van januari hebben we al iets verteld over het vooroorlogse winkelpand ‘Het Wonder’. Deze gevel werd door bouwvakkers ontdekt achter een gevel van textielhandel Zeeman in de Noordmolenstraat Rotterdam. In het bouwverslag van januari stond vooral de fraaie buitenkant van het gebouw in the picture.

De binnenkant is minstens zo fraai geworden, met een volledige inventaris en in de deuropening de winkelier en de winkeljuffrouw die zojuist een klant hebben uitgelaten.

Op de eerste verdieping staat een dame (de vrouw van de winkelier, misschien?) het allemaal een beetje in de gaten te houden….

En zo vertelt Miniworld weer een eigen verhaal aan de hand van deze maquette.

Maar zoals u weet, kennen we in Miniworld een ‘dag-en-nacht-ritme’, en dus moest ook dit pand worden voorzien van een levensechte verlichting.

Op de foto’s is dit goed te zien. De winkel overdag, bij het vallen van de avond en als het donker is.

Het bekende Delta Hotel in Vlaardingen bestaat dit jaar 60 jaar. Omdat dit hotel in 2013 volledig is gerenoveerd, is dat 60-jarig bestaan een mooie aanleiding om ons eigen Delta Hotel eenzelfde make-over te laten ondergaan.

Net zoals met het echte gebouw is gebeurd, is ons Delta Hotel helemaal gestript en van de grond af opnieuw opgebouwd. Daarbij is gebruik gemaakt van diverse materialen. Zo zijn de gevels met de raamkozijnen heel nauwkeurig (en langzaam…) uit karton uitgesneden met onze lasersnijmachine.

Voor zaken als balkonhekjes hebben we de 3D-printer aan het werk gezet. Na het aanbrengen van de verlichting is het gebouw klaar. In totaal is er een tiental dagen werk gaan zitten in deze renovatie, waarvoor de naam ‘nieuwbouw’ eigenlijk ook wel past. De totale doorlooptijd bedroeg twee maanden.

We zijn nog druk bezig met zoeken naar een nieuwe plek voor dit mooie gebouw, dat weer helemaal up-to-date is!

Wegwerkzaamheden in Marendam?

In de loop van de tijd waren er in en rond het kustplaatsje Marendam nogal wat problemen ontstaan met het zogenoemde car systeem, waarmee we bussen en vrachtauto’s over de wegen laten rijden.

Zo zat er een kuil in de weg, waar de auto’s vaak in bleven ‘hangen’ en ook de wissels moesten na jarenlang functioneren worden vernieuwd. Dit deel van de attractie heeft enige tijd stilgelegen, want het werk duurde langer dan verwacht.

Maar de kuil is weg en de wissels zijn vervangen. Onze vrijwilligers Bas en Wim hebben deze omvangrijke en soms ingewikkelde klus samen tot een goed einde weten te brengen. De bussen en de vrachtauto’s kunnen weer probleemloos hun rondjes maken.

Ook in Groot-Brittannië werken we weer verder. Op deze kale plek verschijnt een typisch Brits dorpje, zoals je ze in bijvoorbeeld de Cotswolds regelmatig tegenkomt. We hebben de losse huisjes stuk voor stuk getekend in een digitaal tekenprogramma.

Voor- en achtergevels en waar nodig ook de zijkanten zijn daar als aparte onderdelen in opgezet en tot in detail uitgewerkt. Daarna zijn die losse onderdelen uit karton uitgesneden met onze lasersnijmachine en samengevoegd tot complete huisjes. Met verf, kwastjes, schrapmesjes, een vaste hand en een heleboel geduld zijn er ‘echte’ huisjes van gemaakt.

De aankleding is de volgende stap: zonder bloembakken, gevelornamenten, klimop, rozenstruiken en bijvoorbeeld deze twee tafeltjes met etenswaren en drinkgerei zijn ‘typical British’ huisjes natuurlijk niet compleet!

In een echt Engels dorpje horen uiteraard ook een muziektent en ruïne….

Ook voor de kinderen is gezorgd: die kunnen hun hart ophalen op dit speelterreintje!

Met veel oog voor detail hebben de huisjes en de andere onderdelen een mooie plek gekregen in het ‘industriële’ deel van Groot-Brittannië.

Op een andere plek in Groot-Brittannië hebben onze bouwers een wel zeer tot de verbeelding sprekende scène gecreëerd: een compleet riddertoernooi met alles erop en eraan!

Met behulp van sjabloontjes zijn de basisvormen van de diverse tenten gemaakt. Nadat die losse delen aan elkaar waren gelijmde, zijn ze beschilderd.

Met zo’n paard en een schildknaap erbij gaat het tafereeltje bijna leven!

Goede ogen en een vaste hand zijn beslist noodzakelijk als je een ridder van nog geen twee centimeter hoog een verantwoord harnas wilt geven.

Op de foto rechts zie je de toegangspoort van het toernooiveld ‘in opbouw’. Die toegangspoort heeft een wel zeer bijzonder naam!

Hier is de scene in aanbouw (foto rechts); een aantal beschilderde figuren wacht om op hun definitieve plek vastgelijmd te worden.

Bij een toernooi denk je meteen aan actie, getrompetter, roffelende paardenhoeven en ridders die met gevelde lans op elkaar afstormen. Daar is voor gezorgd! Dankzij een ingenieus systeem kunnen bezoekers met een simpele druk op de knop het toernooi in beweging zetten.

Onze bouwers gaan daarbij de voorkomende problemen niet uit de weg, maar bedenken daar een creatieve oplossing voor!

Het bleek regelmatig voor te komen dat bezoekers wél de weg naar de kelder wisten te vinden, maar onderaan de trap alleen het skelet van het nog in aanbouw zijnde deel van Groot-Brittannië zagen.

Hierdoor hadden ze niet in de gaten dat er aan de niet-zichtbare kant al een heleboel moois te bewonderen is.

Ook daarvoor hebben onze slimme bouwers een oplossing gevonden: een spiegelwand!

We hadden nog wat spiegelplaten liggen. Even goed nadenken, meten, zagen en een frame ontwerpen om de spiegels aan te bevestigen. Wie wat bewaart heeft wat!

Als je nu de trap af komt, zie je via de spiegels dat er echt iets te zien is in dat gedeelte van Miniworld.

Hopelijk dat daar ook meer bezoekers nu naar binnen gaan. Het is zeker de moeite waard!

Maart 2020

Verlichting Marendam

Waren er vorige maand wegwerkzaamheden in Marendam, in de afgelopen periode is de verlichting aan de beurt geweest.

Marendam is tenslotte een van de oudste onderdelen van Miniworld. Het is dus niet vreemd dat het tijd werd voor onderhoud.

Met een doos vol nieuwe lantarenpalen met LED-verlichtingen wat er verder nodig was, gingen onze bouwers aan de slag.

Geen ernstig ongeluk met een stadsbus, maar oude lantarenpalen die voorzichtig zijn losgemaakt en nieuwe die klaarliggen om hun plaats in te nemen.

Paal voor paal de aansluitkabels doorvoeren en de armaturen op hun plek vastzetten. Daarna de kabels ‘ondergronds’ naarde verdeelpunten leiden en op de stroomvoorziening aansluiten.

Het licht komt in de Miniworld-nacht niet alleen van lantaarnpalen. Kiosken, wachtkamergebouwtjes op perrons, woningen hebben ook verlichting.

Of ze worden door kleine spotjes verlicht, zoals hun tegenhangers in de ‘echte’ wereld ook in de schijnwerpers staan.

Ook die lampjes gaan op den duur kapot en moeten dus worden vervangen. Een arbeidsintensieve klus, maar wel een waar je met plezier op terugkijkt – vooral als het donker is!

Een steeds terugkerende klus: schoonmaken! Stof, afdrukken van kleverige handjes, achtergebleven rommel.

En als de collega-bouwers aan de gang zijn met het gipsen van Schotse bergen, is een clean-up zeker nodig!

Het houten skelet van de bergen in het Schotse deel van Groot-Brittannië verdwijnt langzaam maar zeker uit het zicht.

Eerst worden de rails afgeplakt, om te voorkomen dat er straks opgedroogd gips uitgepeuterd moet worden.

Daarna bevestigen de bouwers een dun gaas over de verticale schotten, waardoor die ‘bergcontouren’ gaan krijgen.

Dat gaas is van dun, flexibel aluminium, normaliter gebruikt in horren. Het wordt met een nietmachine aan het houten frame vastgemaakt.

Het inmeten en plaatsen van schotten – met een ‘doorkijkje’.

Die schotten zijn nodig omdat hier een berg moet worden ‘afgekapt’ vanwege de beschikbare ruimte. Het ‘doorkijkje’ maakt het mogelijk om het inwendige van de berg te bekijken.

Dan komt het echte werk: het aanbrengen van natte gips op een zodanige manier dat er na uitharden (en schilderen) natuurgetrouwe bergen zijn gecreëerd.

Dit zijn geen besneeuwde bergen, maar opgedroogde gipswanden waarop onze bouwers de eerste verflagen hebben aangebracht.

Het aanbrengen van bruine verf is bedoeld als ondergrond voor het aanbrengen van strooisel, zodat tussen wat minder dicht met gras begroeide plekken die donkere bodem zichtbaar wordt.

Met verf en strooisel in diverse kleuren veranderen onze bouwers de kale witte gipsvlakken in realistische berglandschappen.

Hier ontstaat langzaam maar zeker onze versie van de beroemde waterval ‘Grey Mare’s Tail’, die halverwege tussen Gretna Green en Edinburgh ligt.

In het Victoriaanse deel van Groot-Brittannië moet bij een spoorlijn die een riviertje oversteekt nog een mooie, oud-Engelse brug komen.

Deze brug is gebaseerd op de Maidenhead Bridge uit 1839, waarmee de spoorlijn Londen-Bristol de Thames kruiste. De echte brug bestaat uit twee overkappingen, maar daar is in onze miniatuurwereld helaas geen ruimte voor. Het poortje naast de overkapping is bedoeld voor de ‘jagers’, de mannen die lopend over het ‘jaagpad’ schuiten over de rivier voorttrokken of -duwden.

Een van de manieren om inkomsten te verkrijgen: het maken van een miniatuur-versie van een gevel van een woning.

Op basis van foto’s maken onze bouwers een mooie kopie van de voorgevel, voor op de schoorsteen of aan de muur.

Ook in Miniworld staan de mensen in de zorg volop in de aandacht. Onze bewoners steunen ze waar en hoe ze maar kunnen.

Spandoeken, vlaggen, spontane demonstraties, onze helden kunnen niet stuk!

Het is wel te hopen dat er geen mondkapjesverplichting wordt ingevoerd, want dan hebben onze bouwers nog een aardige klus te doen om alle figuren in onze miniatuurwereld van minimondkapjes te voorzien!

April 2020

Plaatsing Delta Hotel Vlaardingen

De oude maquette van het Delta Hotel in Vlaardingen stond eigenlijk op de verkeerde plek. Die werd in 2009 geplaatst in een nog vrijwel leeg stuk van de attractie. Later zou dat uitgroeien tot ‘Rotterdam in miniatuur’.

De (ver)nieuwbouw was een goede gelegenheid om dat recht te zetten. Aan de Nieuwe Maas kon ruimte worden vrijgemaakt om het gebouw in te passen.

Nadat het nieuwe hotel op zijn plek was gezet, kon onze bouwer aan de slag met lijm, gras en boompjes. Zo sluit het gebouw weer naadloos aan op de omgeving.

Net zoals het origineel viert onze maquette van het Delta hotel een jubileum: het staat nu 10 jaar in de miniatuurwereld. Nu op een betere, meer in de omgeving geïntegreerde plaats.

Deze maand wordt ook een historische plek in de Nederlandse geschiedenis gebouwd: Hotel De Wereld in Wageningen. Onze miniatuurwereld beperkt zich namelijk niet alleen tot Rotterdam. Ook andere regio’s komen aan bod.

Hotel de Wereld is vooral bekend geworden door wat zich daar aan het einde van de Tweede Wereldoorlog heeft afgespeeld. Maar het pand bestond daarvoor al veel langer.

Met de viering van 75 jaar bevrijding leek het ons passend om ook een maquette van Hotel De Wereld toe te voegen aan onze miniatuurwereld en op deze manier het bijzondere verhaal van dit gebouw onderdeel te maken van onze beleving.

Op ons YouTube kanaal vind je bovendien een uitgebreide video over het verhaal van Hotel De Wereld in Wageningen.

Het hotel is nu nog een doos vol onderdelen, in van dat saaie zachtgele giethars. Onze ambachtelijke modelbouwer gaan hier een prachtig hotel van maken!

De buitenmuren kun je doen met de paintbrush, maar voor de naam van het hotel en de vensterbanken heb je toch een penseel en een vaste hand nodig.

In zo’n veranda zitten nog een hoop losse onderdelen, om van die vele zonweringen maar te zwijgen!

Met de bovenramen erin geplaatst en het platte dak met die mooie ‘zinken’ rand erop, begint de veranda er al aardig compleet uit te zien. Nu nog het platte dak op het hoofdgebouw en de zonweringen boven de ramen.

De plaats waar het gebouw in de miniatuurwereld is gepland, moet worden vrijgemaakt. Verdere voorbereidingen zorgen ervoor dat we het hotel naadloos in zijn omgeving kunnen inpassen.

Ook over de enscenering wordt nagedacht. Het Nationaal Bevrijdingsmonument, dat in het echt in Wageningen op het 5 Mei plein vlak bij Hotel De Wereld staat, moeten wij door ruimtegebrek op het terras plaatsen.

Een verantwoorde historische setting: de aankomst van de Duitse generaal Blaskowitz bij Hotel De Wereld op 5 mei 1945, waar hij wordt ontvangen door de geallieerde delegatie onder leiding van generaal Foulkes.

De in juli 1945 geplaatste en door Prins Bernhard en generaal Foulkes onthulde plaquette mag natuurlijk ook in miniatuur niet ontbreken.

Weer een fraaie uitbreiding van de miniatuurwereld, dankzij het geduld en de vaste hand van onze bouwers!

Het was dit jaar een vreemde Koningsdag, zo met alle Corona maatregelen. Ook in onze miniatuurwereld moest met beleid en met in achtneming van diverse richtlijnen het feest gevierd worden.

Ook de Oranje Koeien werden weer van stal gehaald en werden gesignaleerd op diverse plekken in onze miniatuurwereld.

Ondanks de uitzonderlijke situatie maakte men er toch het beste van. Koningsdag 2020 zal ook in onze miniatuurwereld de geschiedenis in gaan als de meest vreemde tot nu toe.

Sinds 2015 is de Rotterdamse Diergaarde Blijdorp in het klein vertegenwoordigd in onze miniatuurwereld. De vereniging ‘Vrienden van Blijdorp’ heeft als doel de ondersteuning van de diergaarde ‘met geld en goede wil’.

Deze vereniging heeft in de dierentuin een eigen winkelgebouw, waar al jarenlang allerlei diergaarde-gerelateerde artikelen worden verkocht. Alle opbrengsten zijn bestemd voor de doelstellingen van de Vrienden van Blijdorp.

Toen deze zogenoemde ‘Vrienden Bazaar’ werd vernieuwd, betekende dit een splinternieuw gebouwd dat vele malen groter was dan de oude winkel. Hier lag weer een mooie opdracht voor onze bouwers. Namelijk op basis van foto’s van het gebouw een precies lijkende maquette na te bouwen.

Ook onze Vrienden hebben nu een nieuwe bazaar in miniatuur, met een kunstig en levensecht ‘verweerd’ dak!

De eerste digitale schetsen van de KPN-toren aan de Wilhelminakade, sedert 2017 het nieuwe hoofdkantoor van KPN op de Kop van Zuid in Rotterdam. Het staat naast de Cruiseterminal en het oude veemgebouw van Pakhuismeesteren. Ook komt het te staan vlakbij Hotel New York en Ahoy in miniatuur.

Het is een groot en complex gebouw. Weliswaar met veel rechtelijnen, maar wel verraderlijke schuine geveld, die de nodige aandacht nodig hebben om deze natuurgetrouw na te bouwen.

Minutieus nageteld en ingetekend zijn de honderden ramen in het gebouw. En niet in de laatste plaats bouwen we ook de met LEDs verlichte gevel van het KPN hoofdkantoor na.

Het bedrijfslogo, dat straks tegen de voorgevel moet komen, is gelaserd met onze lasersnijmachine op doorzichtig perspex. Het wordt straks net zo goed leesbaar als op het origineel!

De voorgevel, die 6° voorover helt, is op onze lasersnijmachine uitgesneden in dun groen perspex. Daar komen te zijner tijd 896 LED-lampjes in, waarmee net als in het grote voorbeeld allerlei figuren kunnen worden gemaakt.

Het grijze, hoge deel van de maquette is op de digitale tekening op de foto hierboven roodbruin van kleur. Zo krijgt u een indruk van hoe het hele complex er straks uit gaat zien.

Ondanks het gegeven dat een rol toiletpapier op ware grootte voor de inwoners van Miniworld in een heel grote behoefte kan voorzien, was de aankomst van zo’n rol in de haven reden tot ‘rumoer’.

Ook al probeerde men gebruik te maken van een heel vroeg moment op de dag, het bleek ondoenlijk om de rol ongezien naar de plaats van bestemming te transporteren.

Midden in het centrum werd het transport opgemerkt, en toen was er geen houden meer aan. Van alle kanten kwamen hamsteraars aangesneld!

Een in allerijl ingericht distributiekantoortje zorgde ervoor dat alle belangstellenden een hen passende hoeveelheid toiletpapier in ontvangst konden nemen.

Van diverse zijden werd bericht dat toen de aanvankelijke opwinding tot bedaren was gekomen, de inwoners van Miniworld zich zeer gedisciplineerd gedroegen!

Sinds 2015 is de vestiging van Regoort onderdeel van onze miniatuurwereld. Omdat het gebouw in Zwijndrecht inmiddels een uitbreiding had ondergaan, moesten onze maquettebouwers ook aan de slag in miniatuur.

De driehoekig gevormde uitbreiding (hier aangegeven met een stuk wit plaatmateriaal in de juiste afmeting) moest worden ingepast in de bestaande maquette, die daarvoor moest worden uitgebouwd.

Hier staan het originele gebouw en de uitbreiding in hun definitieve samenstelling te wachten op terugplaatsing.

In de miniatuurwereld moesten we het gebied rondom de maquette aanpassen. Hier moest ruimte komen voor een groter kavel in een aangepaste vorm. Een nieuwe grondplaat werd gelijmd en op z’n plek gehouden door vele gewichten, waaronder ookde nodige verfblikken.

De komende weken wordt het bedrijfsterrein nog helemaal aangekleed en afgebouwd. Zo is het natuurlijk veel te leeg! Ook de verlichting en het unieke LED scherm op het pand zullen worden aangesloten op de elektrotechnische aansturing.

Mei 2020

KPN Hoofdkantoor

De bouw van de maquette van het nieuwe KPN-hoofdkantoor vordert gestaag. Het is nog een hele klus om al die LED’jes te monteren.

Zo’n schuine gevel is een prima vondst van de architect, maar ook een uitdaging voor de maquettebouwer.

Een maquette heeft – anders dan een foto – drie dimensies, en dus moet hij er van alle kanten goed uitzien.

Voor het maken van identieke delen, zoals de verdiepingsvloeren van een van de torens, is een laser-snijmachine onmisbaar. Die is veel nauwkeuriger dan we met de hand zouden kunnen zijn.

Een grote lichaamslengte heeft zo zijn voordelen, als je aan zo’n groot gebouw werkt!

En met die LED’jes lukt het ook! Het zijn er honderden, dus het vergt nogal wat geduld.

Dit is vaak het begin van een maquettebouw-klus: een paar foto’s van na het te bouwen object. In dit geval gaat het om het Gladstone Pottery Museum in Stoke-on-Trent.

Dit museum is vooral interessant omdat er een aantal zogenoemde ‘bottle ovens’ in staan, een oventype waarvan er nog maar een paar in het Verenigd Koninkrijk te vinden zijn.

Het is niet moeilijk om te bedenken waar die naam vandaan komt. Het leuke is, dat het maken van de ovens ook begon met een fles!

Een frisdrankfles, wel te verstaan. Die vullen met gips, na uitharden de fles eraf snijden en vervolgens aan de slag met mes, vijl en schuurpapier om de gipskegel exact in de gewenste vorm te krijgen.

Volgende klus: met de hand de voegen aanbrengen, letterlijk streepje voor streepje uitkerven in het gips. In totaal 6.000 stuks!

Omdat dat in het witte gips heel lastig was (een wit voegje zie je heel moeilijk in een witte gipsklomp), zijn de ovens eerst bruin geverfd.

De gebouwtjes tussen de ovens zijn van perspex en hout. In de perspex delen komen nog raampjes, die elk ook weer uit meerdere onderdelen bestaan. Meer daarover in de volgende aflevering!

Toen in mei bekend werd dat de miniatuurwereld onder strikte voorwaarden op 1 juni weer open zou kunnen, zaten we middenin een grote schoonmaak- en reparatiecyclus.

Zolang als nu tijdens de Coronacrisis is onze attractrie nog nooit gesloten geweest sinds onze opening in 2007. Elk nadeel heeft zijn voordeel: we hebben nu de tijd om de miniatuurwereld eens grondig te upgraden en schoonmaken.

Normaliter organiseren we regelmatig schoonmaakmomenten tussen de reguliere openingstijden, maar nu hadden we ruim de tijde om nog eens een paar extra stevige schoonmaakronden te houden.

Een van onze grootste vijanden: stof! Hoeveel er overal ligt, zie je pas als je het gaat wegzuigen…

…en dan moet je slim zijn om met de stofzuigerslang geen schade aan te richten.

Het was een berenklus, maar als Miniworld op 1 juni de deuren weer opent voor bezoekers, ziet alles er weer uit om door een ringetje te halen!

Onze nieuwe RET-bus die sedert enige tijd zijn rondjes aflegt over het wegennet van de miniatuurwereld.

Om te laten zien dat hij is begaan met het lot van de mensen in de ‘echte wereld’ heeft ook de chauffeur van deze lijnbus een mondkapje gekregen.

Aardige puzzel voor onze modelbouw-specialist: een bakje onderdelen van wat een vrachtwagencabine zou moeten zijn…

Motor, carrosserie, wielen, dat klopt, maar het ding moet ook nog kunnen worden aangestuurd, dus moet er elektronica in!

Bestuurbare voorwielen, zodat de geleiding in de weg ook in de bochten gevolgd kan worden, richtingaanwijzers en verlichting voor als het nacht wordt!

Maar dan zitten we nog met het probleem van de stroomvoorziening. In de cabine zelf is alleen plaats voor een batterijtje, en daar rijdt zo’n truck niet erg lang op…

Dat los je op door verschillende aanhangers te gebruiken. In zo’n aanhanger is plaats genoeg voor een stevige accu en als die leeg raakt: naar het depot, oude aanhanger afkoppelen, nieuwe aanhanger met verse accu eraan en rijden maar weer!

Juni 2020

Gladstone Pottery Museum

Het werk aan het Gladstone Pottery Museum vordert gestaag. De ‘bottle ovens’ zijn klaar; nu is het tijd voor de gebouwen. Eerst de ramen en deuren. Elk raam heeft vier, zes of nog meer ‘ruitjes’ en dat betekent: heel veel raamspijltjes.

We zijn er al een tijd aan bezig, maar kunnen er nu pas aandacht aan besteden in een Bouwverslag: de maquette van de Burcht van Oostvoorne. Die is indertijd gebouwd door het Madurodam-atelier en was vanaf 1956 in Madurodam te bewonderen.

In de jaren ’80 van de vorige eeuw kwam de maquette terug naar de gemeente Westvoorne, werd daar in een depot opgeslagen en vervolgens vergeten…

In 2014 werd hij min of meer bij toeval weer ‘ontdekt’, kreeg wat onderhoud en kwam uiteindelijk in 2019 in de Oudheidkamer van Oostvoorne te staan. De staat waarin de maquette verkeerde, was letterlijk ‘het aanzien niet waard’.

Toen kregen wij opdracht van de gemeente Westvoorne om de burcht een grondige restauratie te laten ondergaan. Een uitdaging waar onze maquettebouwers verzot op zijn!

De maquette had in de loop van de tijd de nodige beschadigingen opgelopen. Kapotte daken, afgebroken torens, gaten in het ‘pleisterwerk’, verdwenen ornamenten en zelfs – ondanks het feit dat hij bedoeld was om buiten te staan – een paar ‘gevalletjes waterschade’!

Ons modelbouw-atelier heeft de maquette in zijn geheel gedemonteerd. Dan kunnen ze er met meerdere bouwers tegelijk aan werken en in elk klein hoekje te komen.

Naast de nodige reparaties ondergaat de burcht een complete ‘make-over’ zodat het herstelwerk onzichtbaar worden gedaan. Dus nieuw pleisterwerk, nieuwe verf, het hele gebouw opnieuw ‘weatheren’. Alles met gebruikmaking van oude én nieuwe technieken.

Ook moet het geheel ‘regenbestendig’ worden gemaakt, want als het werk klaar is, zal de maquette niet in Miniworld worden geplaatst (hij is van een veel grotere schaal), maar krijgt hij een plek in de gemeente Westvoorne.Bij de ruïnes van de echte burcht?

We blijven hopen dat we er ooit definitief van verlost worden: wateroverlast…

Hoewel het niet direct met het echte bouwen van maquettes en andere objecten van de miniatuurwereld te maken heeft, moet de stortbui die Rotterdam trof op 18 juni toch ook hier vermeld worden.

Je zult maar nietsvermoedend ’s morgens de deur openen en dan verrast worden door een zwembad!

Nogmaals hulde aan onze medewerkers die niet bij de pakken zijn gaan neerzitten, maar meteen aan de slag gingen.

Emmers, stoffers, dweilen, vloertrekkers, waterzuigers en heteluchtblazers werden gemobiliseerd om de hele ondergelopen kelderverdieping weer zo snel mogelijk toegankelijk te krijgen voor de bezoekers.

U, bezoekers, nogmaals dank voor het begrip dat u had voor het feit dat Groot-Brittannië tijdelijk niet toegankelijk was (en dat had niets met de Brexit te maken…)!

Voor sommige collega’s is het vinden van een coronabestendige werkplek geen probleem: je trekt je gewoon terug ‘achter de schermen’ in ons Groot-Brittannië!

Alle gekheid op een stokje: een heel interessante wereld, daar. Toen we nog niet geplaagd werden door coronabeperkingen, was een rondleiding langs de achterkant van ons Groot-Brittannië een geweldige ervaring. Daarom een aantal sfeerbeelden, om de periode tot we weer rondleidingen kunnen verzorgen te helpen overbruggen…

Een van onze medewerkers kon een zeldzaamheid op de kop tikken: een model van de ‘Railhopper’, officieel ‘Stoptreinmaterieel 90’. Nooit in serie geproduceerd, dus een zelfbouwproduct, denken we.

Helaas met een te zwakke motor, dus rijden zit er niet in, maar het model is wel prima te gebruiken als statisch model bij station Marendam.

Net zoals er op het kopstation van Zwolle indertijd vaak een Railhopper klaarstond voor vertrek, dus.

Daar stond-ie dan klaar op de bakfiets… een maquette die we voor de verandering nu eens níet zelf gebouwd hebben: die van het splinternieuwe, nog niet eens geopende Depot van Museum Boijmans van Beuningen. Een futuristisch gebouw, waarin vanaf volgend jaar de complete collectie van 510.000 (!) kunstvoorwerpen van het museum te bezichtigen is.

De maquette, die is gebouwd door architectenbureau MVRDV, ook de ontwerper van het echte gebouw, is voor het nageslacht veiliggesteld doordat Dido Geluk, teamleider van het modelbouwatelier van Miniworld Rotterdam, tot een akkoord kwam met het museum. Dus vond op 29 juni een nog niet eerder gezien bakfietstransport plaats dat eindigde op het Weena.

Het witte kruis diende als bescherming tijdens het transport en het plaatsen en wordt verwijderd als het gebouw op zijn definitieve plaats staat.

De volgende opdracht was: een goede plek vinden voor de maquette. Het platte dak (met bomen en dakpaviljoen!) moet goed zichtbaar zijn, tenslotte. We ondervonden on-Rotterdams weinig weerstand van de inwoners van Miniworld toen we besloten om een rij flatwoningen op te offeren.

De volgende opdracht was: een goede plek vinden voor de maquette. Het platte dak (met bomen en dakpaviljoen!) moet goed zichtbaar zijn, tenslotte. We ondervonden on-Rotterdams weinig weerstand van de inwoners van Miniworld toen we besloten om een rij flatwoningen op te offeren.

Flatwoningenblok weg, oude beplanting weg, straten en stoepen weg, terug naar de kale ondervloer om daarop de nieuwe enscenering van het Depot te kunnen aanbrengen.

In de tussentijd wordt de verlichting van het gebouw getest en aangepast.

Het dakbos, het paviljoen en de overige objecten blijken het transport en de werkzaamheden goed doorstaan te hebben.

Langzaam aan krijgt de omgeving van het Depot zijn definitieve vorm.

Het witte kruis is teruggeplaatst, zodat er een doek over het gebouw kan worden gelegd om de plechtige onthulling mogelijk te maken.

Gereed voor de onthulling – maar daar leest u over in het Bouwverslag van juli!

Juli 2020

Nieuwe achtergrond voor De Kuip

Stadion De Kuip verplaatsen in Miniworld gaat een stuk gemakkelijker en sneller dan in de echte wereld, maar het blijft een klus!

Waarom die verplaatsing? Wel, we waren al een tijdje niet meer zo tevreden over de witte muur achter het stadion.

In 2017 kregen wij contact met FSV De Feijenoorder. 2017 was het jaar dat Feyenoord landskampioen werd. FSV De Feijenoorder heeft in de kampioensweken het megadoek dat getoond is in De Kuip, gemonteerd en uitgerold aan een gebouw aan het Hofplein. Dit megadoek kreeg een miniversie in Miniworld. Het viel de supporters toen al op dat de achterwand van de miniatuur-Kuip toe was aan een nieuwe invulling.

In de jaren erna heeft de supportersvereniging meermalen een fotograaf een lichtmast van de Kuip ingestuurd om foto’s te maken van een volle Kuip. Deze foto’s toonden de indrukwekkende skyline van Rotterdam. Idee!

De skyline bleef boeien, of het nu goed of slecht weer was. De Kuip en Rotterdam horen bij elkaar. Zo ontstond het idee om een achterwand te maken bij de miniatuur-Kuip in Miniworld waarop de skyline van Rotterdam te zien is.

Vrijwilligers van het sfeerteam van FSV De Feijenoorder zijn aan de slag gegaan. De skyline werd met vuurwerk en al afgebeeld op losse panelen, die bij ons werden afgeleverd en gemonteerd. Daarna konden wij aan de slag.

Toen de Kuip weer op zijn plaats was geschoven, bleek het resultaat verbluffend! Deze achtergrond is weer prachtige toevoeging aan Miniworld waarbij we hopen dat ook De Kuip in Miniworld uitverkocht gaat raken! Komt dat zien…..

2 Juli 2020. Klaar voor de officiële onthulling: de maquette van het splinternieuwe, in het echt nog niet geopende Depot Boijmans van Beuningen.

Natuurlijk waren er sprekers: Marc van Buren (Miniworld Rotterdam), Ina Klaassen (Museum Boijmans van Beuningen) en Bas Kurvers (wethouder van Rotterdam met de portefeuille Bouwen, Wonen en Energietransitie). Ook waren er vertegenwoordigers van architectenbureau MVRDV, de ontwerpers van het echte depot (en de bouwers van de maquette).

Het 39,5 meter hoge, spiegelende gebouw met dakbos, restaurant en panoramisch uitzicht is een ontwerp van MVRDV. In ons vorige bouwverslag is te lezen hoe we deze maquette hebben opgehaald en een plek hebben gegeven binnen Miniworld Rotterdam.

En dat spiegelende oppervlak is ook mooi als de nacht valt!

Op 7 juli vertrokken drie collega’s van het modelbouwatelier naar Huisduinen. Daar staat Fort Kijkduin, een fort uit de tijd van Napoleon. Nu een museum met een Noordzee-aquarium.

In dat fort stond een al tientallen jaren oude maquette in een halfronde vorm, een weergave van de Slag van Hooge Keeten, die in 1799 werd gestreden tussen Engelse en Franse troepen. Deze halfronde maquette stond eigenlijk in de weg, en dus kreeg het modelbouwatelier van Miniworld de opdracht om hem te ontmantelen en een nieuwe maquette te bouwen.

Daarbij was het de bedoeling dat de accessoires zoveel mogelijk werden hergebruikt.

Een forse klus, maar wel een heel leuke! Honderden voetsoldaten en ruiters, tientallen stukken geschut, paarden, affuiten, munitiekarren, boten, bootjes, een echte seinpost en nog meer accessoires van allerlei slag.

Die moeten we één voor één voorzichtig losmaken en van het ergste stof ontdoen, om ze daarna zó te kunnen inpakken in keukenpapier en noppenfolie dat ze zonder kans op beschadiging kunnen worden vervoerd.

Als alles zorgvuldig is ingepakt, kunnen de dozen en bakken worden ingeladen om te worden overgebracht naar Rotterdam, waar de collega’s al zijn begonnen aan de bouw van een nieuwe maquette. Met een rechthoekige vorm, deze keer. Te zijner tijd zal die worden overgebracht naar Fort Kijkduin, om daar de plaats van de oude in te nemen. Wordt vervolgd!

Miniworld Rotterdam stelt ook ruimte beschikbaar voor Stichting Meemaken in Miniatuur (Stichting MIM) om schenkingen te kunnen opslaan en hier iets mee te doen. Hier is een voorbeeld wat daarmee gebeurt. Een van de vrijwilligers van Stichting MIM is bezig met een bijzondere opdracht: het opbouwen van een treinbaan die gaat worden geplaatst in een zorginstelling.

Maar… hij levert hem maar voor de helft op. De andere helft moet worden afgebouwd door de bewoners van de zorginstelling. Die hadden namelijk hun ongenoegen geuit over de in hun ogen weinig interessante activiteiten die werden aangeboden. Dit vinden ze heel wat boeiender! De bewoners kunnen nu zelf huisjes bouwen en toevoegen aan deze baan. Materialen hiervoor worden geschonken door Stichting MIM en Miniworld Rotterdam.

Ook al gaat het werk in Groot-Brittannië voor het oog niet zo snel, de bouwers zijn er nog steeds druk bezig. Zo werd er in juni en ook in deze maand uitgebreid getest.

Alle elektronica wordt nauwkeurig nagelopen om te controleren of alles werkt zoals het hoort.

Met de kilometers bekabeling die er nu ligt een forse klus, waarvoor je soms ook nog eens een beetje lenig moet zijn en geduld moet hebben. Alle draden nakijken en testen. Alles nauwkeurig noteren en bijhouden middels tekeningen en overzichten. Cm voor cm.

Augustus 2020

Bouwcentrum en Het Ding uitgeleend aan Rotterdam Discovery

Veel werk was het niet, het ‘uitbouwen’ van de maquettes van het Bouwcentrum en Het Ding, maar met het transport meegerekend kostte het nog best wat tijd. Maar ja, als Rotterdam Discovery je vraagt om een bijdrage voor de expositie daar, wat weer naamsbekendheid en hopelijk extra bezoekers oplevert, dan heb je dat er best voor over!

Deze twee ‘bakken’ vormen de basis voor de nieuwe maquette voor Fort Kijkduin. Ons modelbouwatelier heeft de opdracht gekregen om deze maquette te bouwen, ter vervanging van de oude die daar al jaren stond – wat overduidelijk te zien was…

In het vorige Bouwverslag hebt u kunnen lezen hoe we daar alle accessoires hebben gedemonteerd, verzameld en ingepakt.

Volgens de beproefde methode beginnen de bouwers, gebruikmakend van houten schotten die in de juiste vorm zijn gezaagd, met het modelleren van het duinlandschap.

Een collega heeft zich intussen gestort op het inventariseren en nakijken van de talloze accessoires die de maquette straks gaan ‘bevolken’. Soldaten, ruiters, kanonnen, affuiten, paarden, boten, vlaggen, vaandels, allemaal nodig om straks een zo natuurgetrouw mogelijk beeld te geven van een veldslag uit de tijd van Napoleon.

Terwijl de houten schotten worden voorzien van dun horrengaas waar later gips overheen gegoten wordt, staat er bij de accessoires-collega een potje te borrelen…

In dit apparaat zit een mengsel van water en zeep, waarmee de figuurtjes grondig kunnen worden gereinigd zonder dat ze verkleuren of worden beschadigd.

Het is onwaarschijnlijk dat soldaten in de tijd van Napoleon zwemles kregen, maar hun ‘avatars’ gaan wel degelijk in bad.

Na grondig uitlekken zijn de mannen met hun kleurrijke uniformen helemaal gereed om straks op hun post te worden geplaatst. In het Bouwverslag van september vertellen we meer daarover.

Het duinlandschap heeft in de tussentijd al aardig vorm gekregen. Het natte gips is uitgegoten en nadat het is uitgehard, hebben de bouwers er met mes, vijl, schaaf en nog meer gereedschap (bijna) echte duinen van gemaakt.

Nu is het de beurt aan de specialisten om met allerlei kleuren verf deze ‘sneeuwduinen’ een meer zomers aanzicht te geven. Ook verschijnen er dan plukjes helmgras en andere typische duinbegroeiing.

Dit is een foto van de echte Dalwhinnie Distillery, die ligt in het dorpje Dalwhinnie in het Schotse Invernessshire, een kleine 90 autokilometers ten zuiden van Inverness. Het is de hoogstgelegen distilleerderij van Schotland en men maakt er de wereldberoemde Dalwhinnie Single Malts… whisky, dus!

Op basis van foto’s vanuit alle hoeken en standen maken onze modelbouwers een getrouwe kopie van deze beroemde distilleerderij.

Ook de fraaie schoorstenen met hun vierkante ’regenkappen’worden één op één in het klein nagemaakt, net zoals de reeks whiskyvaten met daarop de naam van de distilleerderij. Een mooi staaltje van maquettebouw!

Whisky drinken kan misschien in het donker, maar om het te kunnen maken heb je licht nodig, en dus wordt onze Dalwhinnie Distillery ook van verlichting voorzien.

Een goed oog voor details, een vaste hand, de juiste gereedschappen en een heleboel geduld leiden ook bij deze maquette weer tot een fantastisch resultaat!

Onze maquettebouwers zijn gestart met een nieuwe opdracht: de bouw van de maquette een wel zeer Rotterdams gebouw, De Nieuwe Maaskant.

In vroeger tijden was dit zogeheten ‘Poortgebouw’ een toegang tot de Rotterdamse Schiehaven. Daarvan getuigen nog steeds de spoorrails die dwars door het gebouw lopen – zij het dat ze niet meer als spoorrails in gebruik zijn…

Alle gevels, vloeren en daken zijn ingevoerd in ons digitale tekenprogramma, zodat ze konden worden uitgesneden op de laser-snijmachine. De gevels zijn van kartoin en acrylaat, dun, doorzichtig plastic.

Vooral de grote raampartijen en de smalle kozijnen vormen een uitdaging, want lijmsporen op het acrylaat zijn uit den boze!

De unieke indeling van de begane grond met de spoorrails tussen de twee driehoekige delen is op deze foto’s goed te zien.

De grote raampartijen maakten het ook noodzakelijk om extra aandacht te besteden aan de inrichting en verlichting van de ruimtes in het pand. Niet alleen de kantoren, maar ook de overlopen, gangen en trappenhuizen. Er kunnen heel wat bureautjes, kastjes, bureaustoeltjes en niet te vergeten mini-medewerkers in die kantoren worden geplaatst.

Bij het vormgeven van het interieur hielden we ons zoveel mogelijk aan de oorspronkelijke indeling van het gebouw, zoals die op originele bouwtekeningen was aangegeven.

In de miniatuurwereld is in de tussentijd een plek gevonden waar De Nieuwe Maaskant moet komen te staan.

Zoals gezegd komt in de maquette ook een treinwagon te staan. Natuurlijk geen ‘standaard’ exemplaar, dat is onze eer te na. Onze modelbouwer maakt hem vrijwel helemaal zelf, ook weer op basis van foto’s!

De bodemplaat en het hekwerk boven de balcons komen uit de 3D-printer. De hele bovenbouw inclusief de verstevigingsbalken en het dak zijn uit karton gesneden op de laser-snijmachine. De assen, wielen en wielophangingen komen uit ‘de voorraad’.

Nu de wagon weer uit elkaar halen, want de bovenbouw moet nog naar de spuiterij…. Daarna opnieuw de zaak assembleren, zodat de wagon op zijn plek kan worden gezet. Is het geen plaatje geworden?

In de tussentijd is ook de ‘glazen kist’, de nieuwe verdieping die op het gebouw is gezet, afgewerkt mét ‘omlooptuintje’ en een forse reeks zonnepanelen.

De plek waar de maquette van De Nieuwe Maaskant ligt (natuurlijk) aan een kade, vlak bij een andere noviteit waar we de volgende maand op terugkomen. De ruimte om het pand heen is in het echt ook heel kaal, al worden er soms motorrijlessen gegeven. Wie weet wordt daar nog iets mee gedaan bij ons.

September 2020

Open Monumentendag Rotterdam

12 en 13 september: de Open Monumentendag. Een landelijke happening, maar dit jaar door (natuurlijk) de coronacrisis met een andere opzet dan in voorgaande jaren. Monumenten die normaal gesproken te bezoeken zouden zijn, bleven gesloten. Men zocht noodgedwongen zijn heil in een digitale variant…

Bij Miniworld bleven we daar niet bij achter, ook al waren onze deuren gewoon open (maar goed, we zijn zelf ook (nog) geen monument). Tientallen van onze mini-monumenten deden mee en waren stuk voor stuk voorzien van een passende aanduiding. Ook verscheen er een uitgebreide opsomming met foto’s en beschrijvingen van onze monumenten en hun originelen op de website; klik hier als u die nog eens wilt bekijken!

Door het bouwen van maquettes in Miniworld leer je alles over gebouwen in het echt. Zo ook over deze monumenten. Bijvoorbeeld dit ventilatiegebouw van de Maastunnel (foto hierboven). De bouw van de Maastunnel is in 1937 gestart en in 1942 voltooid. Het was de eerste autotunnel van Nederland. Bovengronds is de Maastunnel goed te herkennen aan de karakteristieke ventilatiegebouwen op de beide oevers van de Nieuwe Maas. Deze ventilatiegebouwen zijn ook op de lijst van rijksmonumenten te vinden.

In Miniworld hebben we dit monument in 2009 gebouwd. Een leuk verhaal om te lezen in ons weekverslag van 2009 week 10. Klik hier als u dat verhaal nog eens wilt lezen en de foto’s bekijken. Of de bouw van Hotel New York en het Witte Huis in de bouwverslagen van april en mei 2017.

Deze maand speciale aandacht voor een van onze maquettebouwers en zijn creatie. Leo is al enige tijd bezig met de maquette van een deel (zie de foto hiernaast) van het Gladstone Pottery Museum in Longton bij Stoke-on-Trent. We berichtten daar ook al over in eerdere bouwverslagen, waar de foto’s hierboven in stonden. Dit keer wat meer details en uitleg van de meester zelf!

De eerste foto’s hierboven en hiernaast laten zien hoe de muren van de ovens en de gebouwen zijn voorzien van hun verweerde uiterlijk. Daar is verf in aardkleuren voor gebruikt.

De voegen, die met de hand in de gipsen ‘bottle ovens’ zijn ingekerfd, zijn ingekleurd met een half-transparant voegmiddel in wit, grijs en diverse tinten beige en bruin. Ook zijn op een paar plekken een paar van de ‘gemetselde stenen’ verwijderd om het verweerde uiterlijk te benadrukken.

Hier zijn we alweer een stap verder. Van dunne strookjes hout zijn galerijen en ‘trappen’ gemaakt en tegen de gevels geplaatst. Dit om de juiste afmeting en plaatsing te kunnen uittesten. Als dit er naar alle zijden bevrediging uitziet, gaan we over tot het maken van de echte trappen.

Een secuur werk: uit berkentriplex van 0,6 mm dik (!) traptreden en overlopen zagen. Daar is best wat tijd in gaan zitten. Ook het samenbouwen van al die minuscule traptreden, leuningen, hekjes en trapbomen is wat je noemt een uitdaging!

De foto’s hiernaast en hieronder tonen de nog onbeschilderde trappen ‘in de context’, dus geplaatst waar ze volgens de foto’s van het origineel moeten staan.

De volgende stap, en die was niet minder tijdrovend: het bepalen van de juiste kleuren van de houten trappen. Hiervoor is in een soort proefopstelling een trap geverfd met transparante, met water verdunde bruine verf. Het resultaat was ok, dus zijn de overige trappen en overlopen met diezelfde verf geschilderd.

Op de foto hierboven staan twee uitbreidingen: de ijzeren ‘band’ rond de oven en (tegen de schets links) de overkapping van de stalling voor twee paardenkarren. Die ijzeren band bestaat uit aluminium strips en schakeltjes die zijn gemaakt van oogjes van staaldraad. Het geheel moet nog wel door middel van de juiste kleur verf een roestig uiterlijk krijgen. De foto rechts toont één oven voorzien van een aantal van die banden.

Last but not least: de daken. Daarvoor is gelaserd karton met een leisteenprofiel gebruikt. De dakgoten zijn gemaakt van dun, gevouwen aluminium, dat ‘half metalic’ is geverfd. De daken moeten natuurlijk nog wel hun juiste kleur krijgen. Die bepalen we met kleurstalen voor de leien ‘dakpannen’ en voor de golfplaten van het dak van de paardenkarrenstalling.

Op de laatste, grote foto zijn de dakgoten ook voorzien van vergaarbakken en regenpijpen, om het geheel helemaal compleet te maken.

In de miniatuurwereld worden regelmatig maquettes vervangen, bijvoorbeeld omdat ze kwalitatief in slechte staat beginnen te geraken of omdat ze plaats moeten maken voor een andere. Ook dit stationsgebouw. Tot een van onze maquettebouwers er wel iets in zag om er een… hotel van te maken!

Gordijnen en vitrages moeten worden uitgekozen en ‘op maat gemaakt’. Ook glas-in-loodramen dragen hun steentje bij aan een knussere uitstraling. Een mooie lantaarnpaal op het trottoir geeft de zaak wat meer ‘cachet’…

Het duinlandschap van de maquette die we voor Fort Kijkduin aan het bouwen zijn, is bijna klaar. Inmiddels zijn specialisten begonnen om de diverse accessoires een historisch verantwoorde plek te geven.

Een veldslag – ook die in voorbije eeuwen – speelt zich nu eenmaal af volgens strategische en tactische regels en dus moeten legereenheden, landingsboten, stukken ‘paardgetrokken artillerie’, en wat niet al op de juiste plek komen te staan.

Het blijft een terugkerend item: onderhoud aan ons rollend materieel. Hier is onze tramspecialist bezig met het controleren en zo nodig repareren of vervangen van de onderdelen van een van de trams die in de miniatuurwereld rondrijden.

‘Doorsmeren en olie verversen’, heette dat vroeger. Tegenwoordig noemen we het een onderhoudsbeurt, maar wat hetzelfde is gebleven is dat ze in de miniatuurwereld nog steeds net zo hard nodig zijn als in de echte!

Nog even terug naar De Nieuwe Maaskant, waar we in het vorige bouwverslag over verteld hebben. Een paar ‘nagekomen’ plaatjes van het creatieve proces dat resulteerde in deze mooie maquette.

Bijvoorbeeld alle struiken die bij deze maquette te vinden zijn, zijn handgemaakt. Op de foto hierboven is Karel bezig met het maken van deze struiken.

Veel groenvoorziening moest gemaakt worden voor in de maquette. Aangezien deze uit veel glazen wanden bestaat, is het belangrijk ook de binnenkant in te richten zoals in het echt. Zijn ze niet prachtig, deze struiken?

Om van de vergaderstoelen maar te zwijgen….

Ook deze worden hier allemaal zelf gemaakt en van kleur voorzien. Ze zijn wel echt heel klein deze stoeltjes en struiken en geduld en een vaste hand zijn hier zeker wel op zijn plaats.

Oktober 2020

Pitlochry Station

Een display vol diagrammen van voor- zij en achtergevels, dwars- en langsdoorsneden: de basis van een maquette. In dit geval die van het station van het Schotse Pitlochry, waarvan deze foto is gemaakt bij het binnen rijden van zo’n mooie stoomtrein.

De grotere delen van de maquette, zoals de gevels, komen uit de 3D-printer, maar al die kleine losse onderdelen – schuiframen en raamkozijnen, gevelstenen, ornamenten, noem maar op – moeten met de hand worden uitgesneden. Priegelwerk op de vierkante centimeter!

De eerste delen van het gebouw zijn klaar wat betreft de buitenkant. Dus even een welverdiende pauze…

Het lijkt erop dat deze ‘hondekop’ is opgediend op een bedje groente, maar hij ligt te wachten op een hoognodige onderhoudsbeurt. In de echte wereld komen daar grote werktuigen en machinerieën bij kijken; in onze miniatuurwereld doen we dat met wattenstaafjes en tandenstokers…

Dat op de juiste manier uitvoeren van onderhoud aan ‘rollend materieel’ is iets dat je moet leren. Onze techneuten zijn dan ook maar al te graag bereid om collega’s de fijne kneepjes van het vak te leren. Het treinstel rechts wacht op zijn schoonmaakbeurt.

Terwijl de wielen langzaam worden rondgedraaid, wordt er zachtjes een wattenstaafje tegenaangehouden om zo het vuil te verwijderen wat op de wielen zit. En dat kan best veel zijn, aangezien treinen hier soms kilometers per dag rondrijden.

En natuurlijk gaat er geen treinstel, locomotief of wagon terug ‘de baan op’ in de miniatuurwereld zonder een uitgebreide testrit! Hier wordt gekeken of de treinen weer helemaal goed rijden, zonder schokken of lawaai.

Dit testbaantje wordt ook gebruikt voor het checken van treinen die een reparatie hebben ondergaan of waar een onderdeel van is vervangen.

In ons Schotse deel van Groot-Brittannië gaat het werk door, als is het noodgedwongen op een laag pitje.

Het maken van een berglandschap is en blijft specialistenwerk, waarbij geduld en een vaste hand net zo belangrijk zijn als het juiste gereedschap.

Het opbrengen van gips is makkelijk, maar dan wordt met de hand het relief in de rotsen aangebracht. Dat is het werk wat geduld en precisie vereist.

En ook wel een oog voor detail en een stukje perfectionisme.

De nieuwe maquette van de duwboot ‘RENE SIEGFRIED’ met de duwbakken is geen product van ons eigen modelbouwatelier. Dus geen foto’s van de bouw ervan, maar alleen van de feestelijke onthulling van deze aanwinst voor onze miniatuurhaven. Eigenlijk was die onthulling in de vorige maand, op de 30e, maar dat maakt niet uit.

De RENE SIEGFRIED is het eerste en tot op heden enige Binnenvaartmuseum van Nederland.Sinds de oprichting van vereniging De Binnenvaart in 1990 was een dergelijk museum een van de vele wensen van het bestuur. Toen dan ook in 2004 de duwboot RENE SIEGFRIED, liggend in Nierstein, te koop werd aangeboden, heeft de vereniging na lang onderhandelen en een grondige opknapbeurt, deze boot gekocht en ingericht als Binnenvaartmuseum.

De ruimte is beperkt op de RENE SIEGFRIED. Omdat de boot in het verleden veel zogenoemde LASHbakken heeft geduwd over de Rijn, is men op het idee gekomen om in 2008 de LASHbak C GS 6013 te kopen en in te richten als expositieruimte. Met de permanente expositie wordt de evolutie van de binnenvaart weergegeven vanaf de houten zeilvaart tot en met de huidige moderne duwvaart.

De duwboot RENE SIEGFRIED is in 1963 gebouwd bij scheepswerf De Biesbosch in Dordrecht. De opdracht was gegeven door de Franse staatsrederij Compagnie Française de Navigation Rhenane, kortweg CFNR genoemd, uit Straatsburg. Zij was het tweede schip uit een serie van drie zusterschepen, die speciaal voor de vaart op de Boven-Rijn waren ontworpen. Zeg nu zelf: is het geen plaatje?

Een nieuwe maquette in de miniatuurwereld kan niet altijd ‘zomaar’ een plek krijgen. Daarvoor moet soms een al bestaande scène worden ‘opgebroken’.

Wat te doen met de maquettes die dan moeten verdwijnen? Naar het modelbouwatelier, waar ze na een grondige opknapbeurt worden opgeslagen tot er een nieuwe plek voor gevonden is…

Zo’n opknapbeurt kan bestaan uit het aanbrengen van verlichting, meer detaillering qua scenes, poppetjes, aankleding, zelfs het groenen eromheen. Maar het kan ook een likje verf zijn of het plaatsen van nieuwe elementen erbij.

De eerst nog sneeuwwitte gipsen heuveltjes die de basis vormen van de maquette die we aan het restaureren zijn voor Fort Kijkduin, zijn getransformeerd in echte duinen. Hier wordt de laatste hand gelegd aan de afwerking van de zijkantvan de ‘bak’.

De volgende stap is van een heel ander kaliber: het plaatsen van de accessoires.

Denk niet dat dat een kwestie is van ‘kiep de doos maar leeg en zet de poppetjes recht’: de maquette beeldt een echt gevoerde slag uit (de Slag van Callantsoog, ook wel de ‘Slag van de Groote Keeten’ genoemd), die plaatsvond op 27 augustus 1799.

In die tijd speelde zo’n veldslag zich meestal af volgens vaststaande militaire regels. Er bestaan gedetailleerde verslagen van hoe de slag is verlopen, en dus is het zaak de soldaten, ruiters, boten en bootjes, vaandels, affuiten, kanonnen, trekpaarden en wat er nog meer bij komt kijken op een historisch verantwoorde manier een plaatsje te geven.

Hier is een van de medewerkers van Museum Fort Kijkduin bezig om met twee van onze collega’s (die de basis van de maquette hebben gebouwd) de Engelse en de Bataafs-Nederlandse troepen op de juiste manier over de duinen te verdelen.

We blijven bezig met de geschiedenis: de maquette van de Burcht van Oostvoorne heeft ons atelier verlaten.

De bus zat werkelijk vol tot aan zijn nok. Je weet dat het een grote maquette is, maar je ziet pas hóe groot als hij is gedemonteerd en de losse onderdelen moeten worden ingeladen.

Eenmaal aanbeland in Oostvoorne, moest de complete verzameling gebouwen weer worden uitgeladen om hun definitieve plek te gaan innemen.

In een ruimte in de Oudheidkamer, waar de lokale geschiedenis wordt beschreven en getoond, zijn onze maquettebouwers samen met medewerkers van de Oudheidkamer een tijd bezig geweest om van het geheel weer een complete burcht te maken. Maar goed dat zij ook de collega’s waren die de restauratie hebben uitgevoerd…

In een vorig bouwverslag hebt u foto’s gezien van de nieuwe buitenlocatie van de maquette. In maart of april 2021 verhuist de Burcht van Oostvoorne daarnaartoe; de plek in de Oudheidkamer is een voorlopige.

Zelfs Jacoba van Beieren, die in de Oudheidkamer de bezoekers welkom heet, is onder de indruk van dit model van wat men ook wel de ‘Jacoba-burcht’ noemt…

Ook het werk aan de maquette van de bekende KPN-toren (het origineel staat aan de Wilhelminakade in Rotterdam) vordert gestaag. In een vorig bouwverslag meldden we al dat het best een puzzel was om al die LEDs op de juiste manier gemonteerd te krijgen, zodat ze, net als in het echte gebouw, allerlei figuren en teksten kunnen uitbeelden.

Ook het programmeren van de figuren die op de gevel moeten worden afgebeeld, was een klus die de nodige tijd in beslag heeft genomen.

Van welke kant je hem ook bekijkt, het blijft een imposant gebouw!

In een vorig bouwverslag berichtten we over de nieuwe maquette van de Nieuwe Maaskant. Daar vlak naast staat nóg een nieuwe maquette, ook eentje die Rotterdams erfgoed vertegenwoordigt – maar dan met een kwinkslag…

Wat u hiernaast ziet lijkt misschien op het geraamte van een walvis, maar dat is het niet. U kijkt aan tegen de spanten, de kiel en de achtersteven van een oudhollands linieschip, de ‘Delft’.

Het verhaal van de echte ‘Delft’ is bekend: ze werd in 1783 gebouwd en te water gelaten op de werf ‘De Hoog & De Wit’ in Delfshaven. Tijdens de zeeslag bij Camperduin werd het schip buitgemaakt door de Engelsen, maar het verging vlak daarna op 15 oktober 1797, een aantal mijlen uit de kust van Scheveningen.

In 2001 werd Scheepswerf De Delft gevestigd in Delfshaven. In het museumgebouw daar werden opgedoken resten van de ‘Delft’ tentoongesteld en op de werf zou een replica van de ‘Delft’ gebouwd gaan worden. Dat initiatief haalde het helaas niet: in 2018 werd de zaak failliet verklaard en die replica kwam nooit verder af dan de helft.

Daar komt dan ook de naam van deze maquette bij Miniworld vandaan: ónze scheepswerf heet ‘De Helft’.

November 2020

Metrotreinstel op walvisstaarten

Inspelen op de actualiteit, dat doen we graag. Zelfs als erhet el daarvoor een stukje miniatuurwereld moet worden ‘verbouwd’.

In de nacht van 1 op 2 november haalde Spijkenisse de wereldpers, toen beelden van een bizar ongeluk werden gepubliceerd: de ‘landing’ van een Metrotreinstel op twee walvisstaarten. Direct togen de mensen van ons modelbouwatelier aan het werk om dit op de juiste schaal na te bouwen.

Een houten vorm werd met gips bekleed en daarna minutieus in vorm geschuurd, tot er een mooie kopie van de twee staarten was ontstaan.

Dat alles natuurlijk op basis van een aantal foto’s. Ook het viaduct waarop het treinstel reed, moest worden gebouwd, nadat was bepaald waar in de miniatuurwereld het zou moeten komen te staan.

Het Metrotreinstel was een net zo grote uitdaging: dat hadden we niet rondrijden bij Miniworld. Dus hebben we een treinstel van een ander type aangepast met behulp van RET-stickertjes, en de koppelingen zó ‘verbogen’ dat het eindresultaat vrijwel niet van echt te onderscheiden is.

Met deze ‘primeur’ hebben we de regionale TV gehaald: Rijnmond heeft opnamen gemaakt van de bouw van deze actuele maquette, en in één gang door ook van de bouw van het elektriciteitshuisje.

Dat alles natuurlijk op basis van een aantal foto’s. Ook het viaduct waarop het treinstel reed, moest worden gebouwd, nadat was bepaald waar in de miniatuurwereld het zou moeten komen te staan.

In het vorige bouwverslag lieten we zien dat de maquette die ons atelier heeft gebouwd voor Fort Kijkduin, werd bevolkt met de ‘accessoires’, een oneerbiedige term voor alle figuurtjes die zo’n maquette nu juist zo echt maken.

Om te laten zien dat de plaatsing van die figuurtjes nauwkeurig en historisch verantwoord diende te gebeuren, hiernaast en hieronder nog een foto waaruit dat blijkt…

De opdrachtgever, de directie van Fort Kijkduin, heeft het resultaat van het werk van ons atelier met vreugde geaccepteerd. Op de grote foto hierboven en de twee hier rechts is te zien hoe de twee delen van de maquette voorzichtig uit onze miniatuurwereld naar buiten worden gesjouwd en in een vrachtwagen getild.

Aangekomen in Huisduinen (na een erg rustige rit!) worden de maquettedelen weer uitgeladen en naar hun uiteindelijk bestemming gedragen.

…waarna ze met het nodige passen en meten op de juiste plek aan elkaar worden bevestigd.

Toen dat helemaal klaar was, zat ons werk erop. De maquette staat hier klaar om – als de verdere aankleding gereed is – door de bezoekers van Fort Kijkduin bewonderd te worden.

Zo ziet een trotse bergenbouwer annex golvenschilder annex maquettedrager eruit als het werk gedaan is!

Hier nog een ‘sfeerbeeld’ van de Slag bij Groote Keeten, in miniatuurformaat vereeuwigd door onze maquettebouwers.

“Wat kunnen we doen om mensen nóg meer te kunnen laten ontdekken?” vroegen we ons af. Twee van onze bouwers hadden daar wel een aardig idee voor: een bestaand flatblok voorzien van wat ‘spannende dingen’!

Daar moest natuurlijk het een en ander voor overhoop gehaald worden, zowel boven- als ondergronds.

Maar toen al het werk was gedaan, beschikte het flatblok over een familie die in een eigen tuintje (dat heb je als je op de onderste verdieping woont) lekker aan het nietsdoen is.

…een echtpaar dat hun voorkeur voor een bekende lokale voetbalclub niet onder stoelen of banken steekt, terwijl hun nieuwe buurman het behang van de vorige bewoners staat af te stomen.

…en een tweetal dames dat heeft geconcludeerd dat je als de zon schijnt niet naar de zonnebank hoeft om lekker ‘helemaal’ bruin te worden.

…wat tot wat onverantwoord (ze wonen op de vierde woonlaag, tenslotte) puberaal gedrag leidt bij hun buurjongen!

Omdat ze zo mooi zijn: nog een paar plaatjes van het Schotse ‘Pitlochry Station in aanbouw’.

Goed te zien op deze foto’s is de detaillering. De vele randen, kozijnen, hoekjes en stenen. Alles gemaakt van karton, getekend in autocad, dan de lasermachine in en tenslotte alle onderdelen met de hand uitsnijden en alles in elkaar zetten.

Hierboven een prachtige oude foto van Pitlochry Station (zwart/wit). Daaronder een foto van Pitlochry station platform 1 in kleur. De onderste foto rechts is van Platform 2.

De voorbereidingen van de aankomst van St. Nicolaas in de miniatuurwereld zijn in volle gang.

De ‘Pakjesboot 13’, sinds jaar en dag het schip waarmee de Sint en zijn gevolg in Miniworld aan land gaat, krijgt een laatste likje verf en de Sint heeft een nieuwe rode mantel gekregen.

Een van de helpers van de Goedheiligman wacht nog op de roetvegen die hij krijgt aangesmeerd uit de schoorsteen.

Als dat klaar is wacht het hele gezelschap een enthousiaste ontvangst op de kade bij Hotel New York.

Elk jaar weer komt de boot hier aan en wachten vele enthousiaste bezoekers op de komst van de Sint.

Dit lijkt op een plank vol koekjes, maar het zijn ‘betonnen’ stoepbanden. De grote foto toont een putdeksel in het troittoir. Rechts een rioolrooster in de stoep.

Onderdelen van een maquette die is gebouwd door ons atelier, evenals de twee pandjes en het ‘volkstuintje’ (foto rechts). Dat alles gaat een bestelbus in, op weg naar…?

In de eerste aflevering van ’Klein maar ‘Fijn’ op SBS6werd het antwoord gegeven!

Dit leuke ‘peperkoekhuisje’ met zijn luiken van speculaas, zijn deur van chocolade, zijn raamspijlen van zuurstokken, zijn balken van zoethout en zijn dak van spekkies stond in het Liskwartier in de Rotterdamse wijk Bergpolder. Stond, want het is begin deze maand gesloopt… “Geen functie meer”, aldus Stedin.

Onze bouwers van het modelbouwatelier hebben net op tijd een kopie in het klein hebben gemaakt, zodat dit leuke object toch een beetje voor het nageslacht behouden blijft!

Dit fraaie staaltje maquettebouw is het resultaat van een externe opdracht van de TU Delft: een maquette van een deel van een gebouw dat stond in het voormalige Nederlands-Indië.

Het gaat om de ‘main hall’ van het ‘Gebouw voor Wiskunde, Mechanica en Technisch Teekenen’, ontworpen door de architect Henri Maclaine Pont die in 1911 afstudeerde aan de TU Delft. Men beijverde zich in Nederland in die tijd voor de oprichting van een technische hogeschool in ‘De Oost’. Na de Eerste Wereldoorlog, in 1919, ging de bouw van start.

De architect baseerde zijn ontwerp op het traditionele Sumatraanse ‘Minangkabau’ bouwsysteem, waarmee complexe houten dakconstructies werden gemaakt.

De maquette is bedoeld voor een tentoonstelling die de TU Delft binnenkort organiseert.

December 2020

Glenfinnan Station

Het moet elke treinliefhebber bekend voorkomen: de naam ‘Glenfinnan’ (ook wel eens gespeld als ‘Glen Finnan’). Het wereldberoemde treinviaduct krijgt een prominente plaats in onze miniatuurweergave van Schotland. In ons Bouwverslag van oktober 2017 is meer te lezen over dit viaduct. Het station Glenfinnan komt er vlakbij te staan.

Zoals vaak zijn digitale tekeningen het uitgangspunt voor onze maquettebouwers.

Alle gevels, muren, erkersen dakdelen zijn minutieus gekopieerd vanuit deze tekeningen en uitgesneden met de lasersnijmachine. Ook de raam- en deurstijlen, kozijnen, ‘houten’ deuren en de andere onderdelen komen uit de lasersnijmachine.

Natuurlijk is er ook aan de verlichting gedacht.

Ook al is het niet te zien als de maquette eenmaal op zijn plaats staat in ons Schotland, zelfs de onderkant van de overkapping is een getrouwe kopie van het origineel.

Hierboven dat wereldberoemde viaduct, dat even ten noorden van het stationsgebouw ligt. In dat gebouw, dat nog steeds een ‘echt’ station is (zoals de foto rechtsonder laat zien), is al een tijdje ook een museum gevestigd.

Op de foto hieronder ontbreken alleen de schoorsteenpijpen en de verlichting boven de ‘hal’ nog, maar die komen er. Heus.

A&M Recycling in Rotterdam is een bedrijf dat de actualiteit volgt. Dat is te zien aan de banner op de zijkant van het gebouw. Deze wordt steeds aangepast aan nieuwe tijden.

Dus moeten wij ervoor zorgen dat onze maquette net zo actueel blijft als het origineel! Leuk om op deze manier samen te werken met een van onze partners en de actualiteit te volgen in onze miniatuurwereld.

Door het bericht op onze social media te delen is het ook dubbele aandacht voor dit mooie recycling bedrijf.

Vanwege corona en het feit dat Miniworld gesloten is voor bezoekers, gingen onze collega’s van de Horeca en de Entreebalie vervangend werk doen in ons modelatelier. Hier leerden ze hoe ze bomen moeten maken om de miniatuurwereld meer opvulling te geven. Zo werd van de nood een deugd gemaakt. Dit was een mooie gelegenheid om qua werk eens kennis te maken met een andere afdeling.

Dat werd een informatieve en productieve dag. En ook nog eens heel goed voor het team.

Om een boompje te maken worden ijzerdraadjes gevouwen. De aldus ontstane ‘stammen en takken’ worden in de gewenste kleuren gespoten en na het drogen met lijm bestreken en door het groene strooisel gehaald.

Resultaat: bakken vol bomen!

Ze deden al eerder van zich spreken, de leden van ‘FSV De Feijenoorder’. Met een mega-spandoek op een gebouw aan het Hofplein, waarvan ze een kopie voor De Kuip in onze miniatuurwereld maakten.

Ook hielpen ze met de creatie van een mooie nieuwe achtergrond voor diezelfde Kuip. Zie ook het Bouwverslag van juli 2020.

Wel, ook al mogen de inwoners van de miniatuurwereld wél hun stoeltje in De Kuip innemen, wij vonden dat we in onze eigen Kuip niet mochten achterblijven. Dus zijn ook daar de nodige spandoeken verschenen!

We vertelden er al over in het vorige Bouwverslag: de maquette van de ‘main hall’ van het ‘Gebouw voor Wiskunde, Mechanica en Technisch Teekenen’ van de Universiteit van Bandung. Een prachtige opdracht van de TU-Delft voor ons modelbouwatelier!

De foto hieronder toont de een van de originele bouwtekeningen van de dakconstructie, ontworpen volgens het Sumatraanse ‘Minangkabau’ bouwsysteem.

Op de foto daarnaast staat het originele gebouw in Bandung tijdens de bouwfase.

Dit is geen modelbouw meer, dit is Kunst (let op de hoofdletter)!

Eigenlijk is het een doodzonde om die mooie houten constructie onzichtbaar te maken door er dakpanelen op aan te brengen, maar ja, het origineel had die ook.

Die dakpanelen zijn uitgesneden op de lasersnijmachine. Let op de typisch Sumatraanse punten in de dakschilden, die ook in het huidige Indonesië nog worden toegepast.

In het Bouwverslag van april van vorig jaar lieten we zien dat Regoort een nieuw magazijn had laten plaatsen in de vorm van een driehoekige uitbreiding aan het pand. De maquette van dat gebouw in de miniatuurwereld kreeg als gevolg daarvan ook een update.

Diezelfde update krijgt de eigen maquette van Regoort nu ook. Stonden we in de miniatuurwereld voor de puzzel hoe de omgeving van het groter geworden gebouw aan te passen, voor déze maquette volstaat het om een iets grotere bodemplaat te maken.

Eetcafé ‘De Albatros’ moest kortgeleden zijn deuren sluiten. Het stond meer dan 35 jaar op een groenstrook aan de Dintelhaven in Rotterdam.

Omdat de grond een andere bestemming krijgt, moest het pandje worden gesloopt. Op basis van de foto’s konden onze modelbouwers er gelukkig een getrouwe kopie van maken, inclusief de bekende smurf op de gevel.

Zo blijft een bekend object dat in de echte wereld is verdwenen, in miniatuur bewaard en – dat ook, natuurlijk - de Miniworld-truckers hoeven hun natje en droogje niet te missen!

U kunt het niet zien, maar in het pandje staat ook een miniatuurversie van de eigenaar achter de toonbank. Toch een mooi detail om nog even te vermelden.

Dit mooie staaltje maquettebouw is een voorbeeld van wat onze mensen van het modelbouwatelier kunnen opleveren.

De foto hierboven toont de begane grond van de gevel van een bekend Rotterdams Rijksmonument, het gebouw van de ‘Cementsteenfabriek Van Waning en Co’. Zo heette het bedrijf in eerste instantie; later werd de naam gewijzigd in ‘n.v Koninklijke Rotterdamsche Betonijzermij. v/h Van Waning en Co’.

Het in niet al te beste staat verkerende gebouw staat al sinds 1898 aan de Nijverheidsstraat 53 en krijgt een nieuwe bestemming als eetgelegenheid. Een mooie gelegenheid ook voor een restauratie!

Een maquette van dit pand staat al een tijd in de miniatuurwereld. Ter gelegenheid van de restauratie van het origineel kreeg ons modelbouwatelier de opdracht om een aantal miniatuurexemplaren van de voorgevel te maken.

Dat dat een kolfje naar de hand van onze modelbouwers is, moge blijken uit de bijgevoegde detailfoto’s.

Het eindproduct, 3D gevels in een fraaie houten lijst en met de naamplaquette zoals die op de zijgevel van het originele pand staat, is hiernaast te bewonderen. Dit mooie staaltje maquettebouw is een voorbeeld van wat onze mensen van het modelbouwatelier kunnen opleveren.

Hieronder nog een voorbeeld van een externe opdracht voor ons modelbouwatelier, in dit geval de gevel van het Rotterdams studentenhuis van de studentensociëteit Koinoonia op de Mauritsweg in Rotterdam.

Hiernaast het resultaat van het werk met de tekensoftware: een uitgeprinte plaat waarop alle ramen, omlijstingen en andere ornamenten nauwkeurig zijn aangegeven.

Deze plaat wordt in de lasersnijmachine uitgesneden, waarna de verfkwast aan de beurt is. Het eindresultaat ziet u in het volgende Bouwverslag!

Alle bouwverslagen