Bouwverslagen 2022

Alle bouwverslagen van 2022 uit het atelier van Miniworld Rotterdam op één pagina, per maand. Zo zie je hoe de miniatuurwereld in 2022 groeide.

Januari 2022

Dit Bouwverslag is een mengeling van ‘oud’ en ‘nieuw’ en dat zal in de komende twee niet veel anders zijn. We vieren dit jaar in maart ons derde lustrum: eind maart is Miniworld Rotterdam 15 jaar open voor bezoekers!

Eerste onderwerp van deze ‘Trip down Memory Lane’: het Gemaal van Katwijk. De foto hierboven laat zien hoe dat nu in de miniatuurwereld na een opknapbeurt te bewonderen is. Rechts de plek waar het indertijd geplaatst zou gaan worden, vlak achter het scherm van de PC van onze medewerker…

Hierboven de nog volledig kale bodemplaat met al wel een spoorlijn en het ‘kanaal’ waar het gemaal overheen komt te staan en rechts een van de zijwanden van het gebouw, al voorzien van ramen en metselwerk.

Daaronder: de bovenbouw van het geheel is klaar. Letterlijk een product van handwerk, want in die tijd (we praten over 2006!) hadden we nog geen lasersnijder of 3D-printer. Alles ging nog met schaar, mes, schuurpapier, beitel en lijm… Voor sommige onderdelen die meer dan een keer in het gebouw voorkomen, hebben we mallen gemaakt van siliconenrubber. Daarin hebben we giethars gegoten, wat na uitharding identieke onderdelen opleverde.

Op de foto hierboven is ook de onderbouw helemaal af

De foto rechts toont de minutieuze detaillering van de achterzijde. Ook de container staat nu op de goede plek.

Hieronder staat het gemaal met de waterinlaten op de juiste plaats in het kanaal, terwijl ook de bereikbaarheid in orde is gemaakt door de aanleg van een oprit.

Zo stond het gemaal in 2006 te wachten op wat er verder omheen gebouwd zou gaan worden (de houten stellages boven de ‘bouwplaats’ werden gebruikt om ook bij wat minder eenvoudige bereikbare plekken te kunnen komen).

De foto hieronder toont het gemaal zoals het in 2017 in het Jubileumboek ‘10 jaar Miniworld Rotterdam’ staat. Zoals u kunt zien, heeft het wijkje rechts van het gemaal plaats moeten maken voor onder andere Hotel De Wereld.

Niet alleen figuurlijk, maar juist ook letterlijk een grote opdracht: de bouw van de maquette van Vesting Brielle. Voor een maquette die vier bij vijf meter groot wordt, heb je aardig wat materiaal nodig voor de bodemplaat.

Een andere uitdaging bij deze maquette is dat hij verplaatsbaar moet zijn. De maquette zal in verschillende periodes op verschillende plekken staan. Dat betekent dat hij gemakkelijk uit elkaar moet kunnen worden gehaald, om ook door smallere ruimtes, met een paar personen, verplaatst te kunnen worden. Natuurlijk moet hij dan ook weer eenvoudig in elkaar gezet kunnen worden.

Voordat met het frame begonnen kon worden, was het zaak het uit te tekenen en te bedenken hoe het op de meest praktische manier in elkaar gezet kon worden.

Aan de hand van die tekeningen, is vervolgens het frame in elkaar gezet. Soms nog met kleine correcties aan de tekening.

Miniworld is meteen een goede proef voor die verplaatsbaarheid: het frame wordt hier in de kelder gebouwd en zal dan in delen via onze trap naar boven getild moeten worden.

De SBS6-serie ‘Klein maar Fijn’ blijft ons bezighouden (en daar zijn we blij mee en trots op!), want net zoals bij het vorige seizoen heeft de winnaar expositieruimte gekregen in Miniworld Rotterdam. Reden voor ons om weer een tentoonstelling in te richten van de diverse pareltjes die door de deelnemers zijn gemaakt, maar dan moet eerst de verlichting van de kapitale villa op een hoger kwaliteitsniveau worden gebracht.

De wand voor de drie eindopdracht-werkstukken staat er al (zie de foto verderop bij dit onderwerp).

Omdat ze zo fraai zijn, nog wat meer foto’s van die werkstukken!

Uit deze foto’s blijkt dat de bouwers van deze drie werkstukken beschikken over een groot creatief vermogen, een scherp oog voor details en ook de vaste hand en de technische vaardigheden die voor werk op dit niveau onmisbaar zijn!

Maar naast de werkstukken uit de laatste aflevering zijn er meer zaken te bekijken in de tenstoonstelling: ook eerder uitgevoerde opdrachten hebben bij ons een plekje gekregen, zoals de leuke jungle-scène hieronder.

De deelnemers moesten in een van de afleveringen een ‘boekenplankdiorama’ maken van hun favoriete boek. De foto hieronder toont twee van deze creaties: één uit ‘The Lord Of The Rings’ en één uit ‘A Christma Carol’. Zij flankeren ons eigen boekenplankdiorama met de titel van het tv-programma.

Ook zo’n ‘gouwe ouwe’ met betrekking tot ons derde Lustrum: de Sluiswachterswoning die al sedert de opening van Miniworld Rotterdam deel uitmaakt van de miniatuurwereld. Hij lijkt heel erg veel op het gebouw bij de Oranjesluis aan de Maasdijk, iets ten westen van het verkeersknooppunt tussen de N220 en de N223.

Rechts het begin: met de hand uitgesneden geveldelen die aan elkaar zijn gelijmd.

Engelengeduld. Dat moet je hebben. Een vaste hand helpt ook!

Rechts de achterkant van het gebouwtje.

Klaar om te worden ingebouwd! De achterkant is voorzien van een forse, hoge inlaatpoort, want die moest aansluiten op de onderkant van de dijk.

De foto’s hieronder tonen de ingebouwde Sluiswachterswoning links met de waterinlaat aan de voorkant en rechts die aan de achterkant.

De spoorbaan langs het gebouw geeft natuurlijk een mooie gelegenheid tot het maken van nostalgische plaatjes met een reizigerstrein met stoomtractie (zoals kenners dat noemen).

De Sluiswachterswoning ligt al sedert 2007 – net als zijn ‘origineel’ – aan een drukbereden N-weg. De opmerkzame lezer zal zien dat de foto hieronder eerder is gemaakt dan die met de stoomtrein!

Deze foto’s roepen vragen op. Wat is er hier gebeurd?

Is dit een campagne van de inwoners van Miniworld Rotterdam, die met een reuzenmondkap aandacht vragen voor het feit dat ze sedert het begin van de tweede coronalockdown alweer een aantal weken van bezoekers verstoken zijn?

Is een lokale mondkapjesfabrikant er op slinkse wijze in geslaagd om onze Euromast als ‘uithangbord’ te gebruiken? Heeft een van de laatste bezoekers zijn mondkapje verloren en is dat – hoe toevallig! – door een windvlaag uit de airconditioning precies op deze plek beland?

Niets van dat alles. Het is een beetje balorige, maar ook ludieke actie van een van onze medewerkers naar aanleiding van een foto die op de social media van de Euromast voorbij kwam.

Met deze foto gaf de Euromast aan dat ook zij weer open mochten, maar wel met inachtneming van de 1,5 meter en het dragen van een mondkapje. Zo wezen zij (en dat doen wij ze na met onze miniatuurkopie!) de buitenwereld erop dat wij met ons allen prima in staat zijn om op verantwoorde wijze bezoekers te ontvangen.

Gelukkig zijn we sedert de 25e van januari weer open. Het mondkapje is inmiddels weer van de Euromast verwijderd!

En vanaf 25 februari komt de mondkapjesplicht helemaal te vervallen!

De werkbank van onze treinenspecialisten raakt nooit leeg. Zo is daar het reguliere onderhoud dat voornamelijk bestaat uit het schoonmaken van motoren en andere draaiende onderdelen (de treinen pikken tijdens hun dagelijkse kilometers heel wat stof op) en het nalopen van elektrische verbindingen. Maar er gaat ook met enige regelmaat wel een locomotief of wagon kapot.

Alles wat draait is onderhevig aan slijtage, dat is bijna een natuurwet. Dus komen er steeds opnieuw ‘schadegevalletjes’ binnen…

Koppelingen moeten worden bijgesteld, zodat ze bij het aankoppelen goed werken en daarna een stevige verbinding vormen tussen de rijtuigen en wagons.

Elektrische verbindingen hebben te lijden van het feit dat onze treinen bochtige trajecten afleggen, waardoor de bedrading eigenlijk steeds beweegt en dan is de kans groot dat er ooit een keer een breukje in komt.

Ook moet er allerlei elektronica worden ingebouwd in locomotieven, rijtuigen en wagons, voor licht, geluid (zo’n ronkende dieselmotor klint geweldig, toch?) en besturing. Een keurig opgeruimde werkbank zonder ‘onderhanden werk’? Niets voor onze technici!

Nog maar een foto ‘uit de oude doos’: het bedrijfspand van Van den Hooven, leverancier van kantoormeubilair en -artikelen. Indertijd de eerste door een bedrijf gesponsorde maquette die we bouwden en plaatsten.

Foto’s van het gebouw waren het uitgangspunt voor het vaststellen van afmetingen en verhoudingen. Dat ging nog gewoon met de hand: AutoCad-tekensoftware was nog toekomstmuziek.

Voor het echte pand stond in 2006 een grote bureaustoel (die is nog te zien op de foto), dus werd er keurig een bureaustoel-op-maat nagebouwd.

Het bedrijf was bij het begin van onze attractie de leverancier van een groot deel van ons kantoormeubilair. We gebruiken het nog steeds!

Februari 2022

In het vorige bouwverslag ook al genoemd: in maart beleven we ons 3e lustrum! Vandaar dat ook dit bouwverslag een aantal items bevat met een hoog ‘Weet je nog wel, oudje?’-gehalte…

Zoals de eerste buitenreclame ooit, die we konden laten plaatsen op een drietal Coca-Cola-vrachtwagens. ‘Miniworld Rotterdam’ heette toen nog ‘RailZ’. In de miniatuurwereld begon ‘Rotterdam’ al een beetje gestalte te krijgen in de vorm van pakhuizen, de betonfabriek en de nog ongeverfde railcontainerkranen van ECT.

Het controleren van de zichtlijnen is een continu proces: steeds maar weer schuiven we met maquettes van gebouwen (of met de dozen van de nog te bouwen maquettes) om van alle kanten een zo mooi en interessant mogelijk beeld te verkrijgen.

De eerste grote scheepshal, die elders was gebouwd, wordt voorzichtig op zijn plek gezet. Met 2,5 meter lengte groot genoeg om als doodskist te dienen – en die bijnaam kreeg hij ook al heel snel… Deze hal en de omliggende panden zijn inmiddels vervangen door een kopie van een hal van een scheepsbouwer uit Rotterdam en het gebouw van Alphatron.

Met man en macht wordt er gewerkt aan de rails in de polder. Het ‘ballasten’ is een arbeidsintensieve klus die secuur moet worden uitgevoerd: teveel ballast verstoort de natuurlijke loop van de treinen en te weinig ballast is geen gezicht.

Op een andere plek verrijst een ophaalbrug over een geul die later een kanaal wordt.

Een primeur: het allereerste groen in de miniatuurwereld ligt bij Leckenzijl in de polder.

De kleine pier van Marendam met nog ongeverfde stenen. De huizen ontbreken nog; de kerk is later naar achter verplaatst.

In het modelbouwatelier staat een reeks hoogspanningsmasten klaar om op hun plek te worden gezet.

In het modelbouwatelier is een aantal medewerkers druk bezig met het bouwen van al die maquettes die in de komende twee maanden hun plek moeten krijgen.

Op diverse plaatsen liggen de bruggen al in het landschap (nou ja, landschap…) ingebouwd. De bruine vlaktes worden later veranderd in grazige, groene weiden.

Niet alleen een vaste hand, maar ook een zekere lenigheid is een goede eigenschap als je aan het modelbouwen bent!

De grote foto hieronder toont ook een primeur: de eerste rijdende trein ooit! Het was niet de eerste trein die op de rails stond, want die brandde door een probleempje met de elektronica meteen uit bij de eerste poging om hem te laten rijden…

Als u wel eens hebt meegedaan aan een rondleiding ‘achter de schermen’, zal dit een niet onbekend beeld zijn. De hele miniatuurwereld draait letterlijk op elektronische componenten, en die kunnen niet zonder bekabeling… Ook daar moeten we onderhoud aan plegen, omdat er soms dingen gewoon kapot gaan, maar ook omdat er nieuwe objecten worden geplaatst of van bestaande de verlichting wordt verbeterd. Werk voor onze technici!

Soms zijn eerder aangelegde kabelbomen minder eenvoudig bereikbaar dan je wel zou willen…

Ook voor het computernetwerk moeten we soms aan de slag. Datakabels tussen computers en servers moeten worden vervangen of uitgebreid of ‘omgerout’. Handig als je ooit een cursus ‘Kabeltje trekken’ hebt gedaan bij de PTT…

Als je aan het einde van de klus op de plaats waar eerst zo’n verzameling losse kabeltjes hing, nu een keurige kabelgoot tegen de muur ziet, heb je eer van je werk!

Het eerste gebouwtje van de maquette van Vesting Brielle dat klaar was (feitelijk fungeerde het als een proefmodel) ondergaat hier een minitieuze inspectie.

We zijn al wat stappen gevorderd in dit mega-project (mega in zowel letterlijke als figuurlijke betekenis). Dit is de plattegrond die we als uitgangspunt gebruiken. Heel Brielle is opgedeeld in een stuk of 50 kavels, die te beschouwen zijn als delen van woonwijken.

We gebruiken onder andere luchtfoto’s om de exacte afmetingen en onderlinge verhoudingen van de gebouwen te bepalen.

In elk kavel staat een aantal gebouwen, waarvan de basis stuk voor stuk moet worden uitgemeten, uitgezaagd uit multiplex en gladgeschuurd. Na een paar uurtjes werk heb je dan heel wat blokjes naast je machine liggen.

In een volgende stap zijn de contouren van ‘huizen’ al wat meer zichtbaar…

…en ze gaan na een schilderbeurt al veel meer op huizen lijken. Maar, als je ze uitstalt op de echte bodemplaat bekruipt je toch wel eens het gevoel dat er nog een heleboel stappen moeten worden gezet…

Oplossing: inzoomen!

Het kan u niet zijn ontgaan, de ophef over De Hef. Op de jachtwerf Oceano in Alblasserdam wordt een nieuw jacht gebouwd voor Amazon-baas Jeff Bezos. 127 meter lang, geschatte kosten rond de 430 miljoen Euro (wat dus betekent dat het zo’n 3,3 miljoen Euro per meter kost!).

Dat is tot daaraan toe, maar het schip blijkt niet onder De Hef door te kunnen. Daarom gaat er een verzoek ingediend worden om het beweegbare deel van De Hef (‘het val’ genoemd) tijdelijk te demonteren als het schip richting zee moet worden vervoerd.

In onze miniatuurwereld hebben we dit probleem getackeld: bij ons nam Jeff genoegen met een schip van zóveel bescheidener afmetingen dat hij met schip en al zelfs onder de gesloten Hef door kon!

We gaan weer even op de nostalgische toer. Hierboven ziet u het resultaat van de eerste stappen die uiteindelijk moeten leiden tot een maquette van het Stoomgemaal.

De muren zijn gegoten met giethars en na droging met tape aan elkaar geplakt, voor het ‘eerste gezicht’.

De schoorsteen komt overigens uit een bouwpakket en de waterinlaat is gemaakt van messing, dat met de hand is gesoldeerd.

Van 3D-printers hadden we nog niet gehoord… Alles was nog handwerk: vloeibaar siliconenrubber uitgieten over een ‘voorvorm’, netjes uitsmeren en laten uitharden, om zo herbruikbare mallen te maken. Op die manier hebben we mallen gemaakt voor de ramen van het Stoomgemaal, die we in de muren hebben gelijmd. Het relief in de muren verkregen we door meerdere lagen giethars op elkaar te plakken.

Na schilderen en ‘weatheren’ ziet het gebouw er zo uit.

Hier staat het Stoomgemaal op zijn definitieve plek, zij het nog erg alleen in een troosteloos landschap. Gelukkig is dat in de jaren daarna helemaal goed gekomen, zoals de foto hieronder laat zien. Daarop is ook de vijzelpomp ( de Schroef van Archimedes’) zichtbaar.

Het bouwen en plaatsen van de maquette was onderdeel van het thema ‘Haven en water’, waarvoor we een educatieve speurtocht voor kinderen hebben ontwikkeld om ze zo op het belang van watermanagement te wijzen.

We hebben in een vorig bouwverslag al eens melding gemaakt van de ingenieuze manier waarop onze bouwers die mooie wegblokkademarkeringen hebben gemaakt.

Wel, die wegomlegging was er niet voor niets, zo blijkt nu: tijdens een avondje ‘overwerk-aan-de-weg’ is er nu een complete onderhoudsploeg aan het werk gezet om de schade aan het wegdek te repareren.

Die schade moesten ze natuurlijk wel eerst zelf aanbrengen en dat druist tegen de natuur van een beetje modelbouwer in… Het resultaat mag er zijn!

Maart 2022

Ook een moderne locomotievenloods kan een aandachttrekker zijn, zeker als hij door onze modelbouwers onder handen is genomen! Net als andere gebouwen in de miniatuurwereld heeft deze maquette een onderhoudsbeurt gehad. Dat betekent beschadigingen repareren (er gaat per ongeluk weleens iets mis bij de periodieke schoonmaak), bijschilderen, weatheren waar nodig…

…maar ook het aanbrengen van natuurgetrouwe binnenverlichting en seinlichten, net zoals die worden toegepast in het grote voorbeeld.

Maar natuurlijk grijpen we ook de gelegenheid aan om de hele zaak wat te verlevendigen. Zo zijn er een paar werklieden via een op het oog niet zó stevige ladder naar het dak geklommen om daar werkzaamheden te verrichten en heeft een collega de opdracht gekregen om die berg grint, daar gestort vanuit een kraan, netjes over het dak te verdelen…

Een voorbeeld van ‘iets levensecht namaken’, zo’n houten deur met een waarschuwingsbord en dat roestige kozijn…

Op een andere plek op het dak is een (hopelijk) daartoe gekwalificeerde medewerker van plan iets te gaan doen met een acetyleenfles, terwijl even verderop twee mannen bezig zijn met de montage van een nieuwe stroomdraadisolator.

Naast de loods is een baantje ingericht waarop je lekker loos kunt gaan met een quad. Nu maar hopen dat de ladder niet wordt geraakt, als er eentje uit de bocht vliegt!

Deze heren maken geen deel uit van de leden van ons modelbouwatelier, maar ze zijn wél net zo vaardig in het maken van maquettes.

Het zijn een paar van de deelnemers aan de A4-Dioramawedstrijd op Eurospoor, waarvan de inzendingen te bewonderen zijn bij ons restaurant.

Naast de inzendingen op A4-formaat staan er ook een paar A5-diorama’s die zijn ingezonden voor de onlangs gehouden Online A5-Dioramawedstrijd.

Dankzij Pascal Kok van glaszetbedrijf KOK uit Renkum, die ervoor zorgde dat er een mooie stand werd gebouwd, zijn de diorama’s fraai uitgelicht achter glas te bewonderen.

Er zijn diorama’s met ‘gewone’ (excuses) onderwerpen te zien, maar dit keer ook bijzondere. Neem bijvoorbeeld dit van golfplaten gemaakte sloppenwijkje.

Alle inzendingen geven stuk voor stuk blijk van de vakkennis en de kunde van de bouwers. Het bekijken meer dan waard!

Langzaam maar zeker nadert hij zijn voltooing: de maquette van het Schotse Eilean Donan Castle. We volgens de bouwer weer aan de hand van een aantal detailfoto’s.

Hier rechts het dak van het hoofdgebouw met dekstenen op de kantelen en trapgevels. Voor de dakafwerking zijn aluminium mallen gemaakt.

Hierboven kunt u zien hoe de muren zijn voorzien van dekstenen. De buitenmuur is afgewerkt met ronde keien, waarna het geheel is ingekleurd en hieronder krijgt u een blik op het binnenterrein, voorzien van ‘bestrating’, trappen en muurtjes. Alles staat nog in de basiskleuren.

Rechts het hoofdgebouw, met de buitenmuur in met de hand gegraveerde stenen en de binnengevel. Over de bruine basiskleur zijn de voegen ingewreven met met water verdunde plamuur.

De foto hieronder toont een uitbouwtje op de stucgevel waarin te zijner tijd een klokje komt te hangen.

Naar de foto daarnaast moet u maar eens goed kijken: dit is de ‘achterkant’ van het kasteel, de kant die straks, als de maquette op zijn plaats staat, van het publiek is afgekeerd. Deze kant zult u dus niet in het echt kunnen zien!

De bouwer heeft – zo vertrouwde hij ons toe - deze kant dan ook gebruikt om het een en aander uit te proberen en “wat te oefenen…”.

Rechts een ontwerp voor de aansluiting van de brug aan het kasteel. De gebruikte materialen zijn MDF, gaas en aluminium strips.

Dit soort dingen moet eerst worden uitgeprobeerd en soms meerdere keren worden overgedaan, voordat je het gewenste resultaat bereikt…

Weer een stapje verder: de gevels zijn ingewassen met plamuur, die met water is verdund en waaraan diverse kleuren zijn toegevoegd.

Hieronder nog een aantal overzichtsfoto’s, waarvan op een paar ook een stukje van de ‘werkomgeving’ van onze bouwer te zien is. Geeft een mooi beeld van hoe dat monnikenwerk – want zo mag je het gerust noemen! – wordt uitgevoerd.

Er zijn heel wat medewerkers bezig met activiteiten die te maken hebben met de bouw van de maquette van Vesting Brielle.

Niet alleen de maquettebouwers, ook onze stagiaires helpen enthousiast een handje mee.

Voor de Stichting Eersteling der Vrijheid, in opdracht waarvan we de gigantische maquette aan het bouwen zijn, hebben we ook een aantal 3D-plattegronden van de maquette gemaakt. De Stichting gaat die inzetten als relatiegeschenk.

We hebben maar even een paar stukken donker houtfineer op een stoel neergelegd, zodat u de ‘doorkijk-structuur’ goed kunt zien.

Alle waterwegen zijn uit de bodemplaat gefreesd; de straten zijn gevormd door de ‘wijken’ apart uit te frezen en op een donkere ondergrond te plakken.

Waarom er overigens zoveel van onze collega’s meewerken aan de bouw van die maquette? Nou, ook al is Brielle nou niet zo’n geweldig grote stad, er staan toch een heleboel huizen en andere gebouwen in.

Dat betekent dat er van dit soort huisjes en huizenblokjes (zie de pijl op de foto hieronder) veel gemaakt moeten worden. Héél veel…

De landelijke opkomst bij de Gemeenteraadsverkiezingen viel (weer) tegen. Daar waren de kenners het wel over eens.

Er was echter één gemeente waarin de inwoners wél enthousiast waren om hun stem uit te brengen, zozeer dat er lange rijen stonden voor de stembureaus. In een enkel geval moest een beambte van de Gemeentepolitie zelfs worden ingezet om de massa in bedwang en de gemoederen rustig te houden…

Dat de enthousiaste stemmers – tegen de regels in – hun eigen stempotlood hadden meegenomen, zag men door de vingers.

Aandacht voor een serieus onderwerp. Naar aanleiding van de gebeurtenissen in Oekraïne hebben we besloten om, in navolging van vele initiatieven over de hele wereld, ook een statement te maken.

Zondag 27 februari heeft het Rotterdamse stadsbestuur de vlag van de Russische Federatie verwijderd bij de Vlaggenparade aan de Boompjes. Dit vanwege de ‘ongekende militaire agressie door het Russische regime tegen Oekraïne’.

Ook bij onze vlaggenparade is de vlag van Rusland verwijderd en hebben we bij de vlag van Oekraïne een aantal zonnebloemen neergelegd – waarover verderop meer.

Uiteraard is dit niet een statement tegen de Russchische bevolking zelf, maar tegen het Russisch regime en al het geweld. En zoals altijd, ongeacht wat wij zelf ergens van vinden, volgen wij de actualiteiten in onze stad en indien mogelijk ook in ons mini-Rotterdam.

De binnenstad van onze miniatuurwereld werd op 10 maart verrast door een onverwacht bezoek.

Er bleken enkele flamingo’s ontsnapt te zijn uit Diergaarde Blijdorp, waar – zoals u misschien weet – deze dieren al enkele maanden in een geheel nieuw verblijf zijn gehuisvest.

Waarom deze exemplaren de vrijheid verkozen boven de zekerheid van dagelijks voedsel en een veilige leefomgeving, weten we niet.

Onze fotograaf wist ze te spotten op diverse locaties, zoals hier op het voorplein van station Rotterdam Centraal (waar ze overigens weinig aandacht kregen van de passanten).

Ook werden de Flamingo’s gespot bij de Moerdijkbruggen. Een lekker plekje ook zo aan het water.

Een van de oppassers van Blijdorp was ook daar naar de dieren op zoek, al kijkt hij op onderstaande foto nog heel erg de verkeerde kant op…

We noemden de gebeurtenissen in Oekraïne al eerder. Als een tweede blijk van steun verschenen er op diverse plaatsen in de miniatuurwereld zonnebloem-standbeelden. Hier een impressie.

In ons modelbouwatelier zag een wel erg fraaie zonnebloem het levenslicht: met een stukje aluminium, op de juiste manier gebogen en in de juiste kleur geschilderd, ontstond de Oekraínse vlag in ‘natuurlijke materialen’…

Die juiste kleur blauw van de wimpel was nog wel een ding. Daar is onze medewerker nog lang mee bezig geweest!

Wel met een mooi resultaat. Inclusief het effect van het wapperen in de wind van een vlag!

April 2022

Natuurlijk weer aandacht voor de megaklus waarmee we bezig zijn: de maquette van de Vesting Brielle. Gedurende de week zijn meerdere collega’s daar op verschillende dagen aan bezig, wat uiteraard een goede planning nodig maakt.

Hierboven een foto van de diverse geveltjes die met onze lasersnijmachine zijn gemaakt. Het gaat om een heleboel huisjes, dus kunnen we één type gevel best op meer dan een huisje aanbrengen.

De schaal van de maquette maakt het sowieso onwaarschijnlijk dat iemand dat gaat zien…

Met ruim vier bij vijf meter is de maquette gigantisch, maar de objecten die erop geplaatst gaan worden zijn klein en die kleine blokjes hout moeten nauwkeurig worden gezaagd, nagemeten en geschuurd voordat ze naar het stadium ‘aankleding’ overgaan.

Je moet wel heel goed gaan zitten kijken, wil je zien dat sommige van die gevels hetzelfde zijn… Met een anders gevormd dak erboven valt dat eigenlijk niet op!

Nadat er ‘pannendaken’ in verschillende tinten rood op zijn geschilderd, leveren die aldus aangeklede blokjes hout samen een gevarieerd stukje straat op.

Naast al die gebouwtjes hebben we nog meer dingen gemaakt. Voor een promotiefilmpje kwamen er karvelen en kanonnen uit onze 3d-printer!

Het is leuk als er ook in het donker nog iets te zien is aan zo’n maquette. Te zijner tijd komen er straatlantaarns en worden diverse gebouwen met spots uitgelicht. Maar om de zaak natuurgetrouw te maken, meoeten ook hele reeksen huisjes worden voorzien van binnenverlichting. Het wordt pas echt natuurgetrouw als al die lampjes stuk voor stuk aan- en weer uitgeschakeld kunnen worden…

Twee losse gebouwtjes: het Geuzengesticht (mét gevelversiering) en kerk met glas-in-lood-ramen. In totaal komen er zo’n 20 ‘specials’ (kerken en dergelijke) op de maquette te staan. Het totale aantal huisjes op die 50 kavels zijn we nog aan het uitrekenen…

Hieronder een aantal van die objecten bij elkaar, met een toevallig passerende inwoner van onze miniatuurwereld die zijn gebroken been aan het oefenen is. Door de afwijkende schaal waarop de maquette wordt gebouwd (1:250) heeft hij imponerende afmetingen!

Het kan u nauwelijks zijn ontgaan dat Miniworld Rotterdam op 30 maart zijn 15-jarig jubileum vierde.

Niet alleen alle medewerkers, ook de inwoners waren maar al te zeer bereid om aandacht te besteden aan dat feit en om aan de viering ervan mee te werken.

Onvermoeibaar poseerde een groep inwoners (zeer divers van samenstelling: jong en oud, man en vrouw, groot en klein, dik en dun) op diverse plekken in de miniatuurwereld om de bezoekers te laten zien wat dit jubileum voor hen betekende…

Het spandoek dat ze bij zich hadden liet op de plekken waar er geen billboard met jubileumtekst aanwezig was, ondubbelzinnig de reden van hun feestvreugde zien…!

Ook al pleeg je nog zoveel onderhoud, er gaat zo af en toe iets kapot, met een botsing of aanrijding tot gevolg. Dan is een ingreep noodzakelijk.

Zo mogelijk zonder de treinenloop te verstoren proberen we de probleemwissel te repareren – al is het maar tijdelijk!

Zolang hij het maar blijft doen tijdens de openingsuren, dan kunnen we daarna eventueel tot vervanging overgaan.

Een van de inwoners wachtte de noodeparatie niet af en besloot een taxi te nemen.

Hij kon natuurlijk ook niet weten dat zo’n noodingreep vaak ook een reeks handelingen ónder zijn wereld nodig maakt. Soms is een visuele controle van hoe de bedrading van de probleemwissel eruitziet genoeg, maar het gebeurt ook dat er eits gerepareerd of vervangen moet worden.

Gelukkig kon onze collega spoedig daarna de melding ‘Spoor veilig’ doorgeven naar de Commandocentrale, zodat de treinenloop weer volgens dienstregeling kon worden hervat.

Op een rustige dag eens een kijkje nemen in het modelbouwatelier is een interessante ervaring.

Een enkele werkplek wordt bezet door een collega die geconcentreerd bouw-, reparatie- en/of onderhoudswerkzaamheden aan het uitvoeren is…

…terwijl op een andere werkplek alvast een ‘graag meteen doen!’-klusje klaarligt.

Op weer een andere plek staan de rijtuigen en wagons die een onderhoudsbeurt nodig hebben te wachten tot ze aan de beurt zijn.

In een ander gedeelte van het modelbouwatelier liggen de voorraden karton, hout en plaatmateriaal soort bij soort te wachten op hun gebruik in een maquette. De bak met ‘restanten’ laat zien dat we proberen om zuinig met het spul om te gaan: je moet maar net nog een klein stukje nodig hebben!

Hieronder ‘zomaar’ een paar planken waarop allerlei gebruikte en mogelijk te hergebruiken huisjes, gebouwen en allerlei ander materialen en onderdelen liggen.

Gedurende vele maanden konden we onze minibioscoop niet gebruiken. De anderhalve-metermaatregelen van de coronacrisis verhinderden dat. Maar nu mag het weer!

Dus gingen onze collega’s aan de slag om de N-spoor-modelbaan een kwart slag te draaien. Ook de ‘speel-locomotief’ moest naar een andere plek worden gemanoeuvreerd.

De stoelen weer terug uit het magazijn en de beamer weer aangesloten, zodat alles weer terug was in de oude situatie. Back in business, ook op filmgebied!

Mei 2022

Deze gevel is de voorkant van de maquette van ons Belastingdienst-gebouw. Mooi, met die minutieus uitgesneden raampjes en die half doorzichtige perspex ruiten, maar ook een beetje zielloos. Dus namen onze maquettebouwers de taak op zich om dit gebouw te verlevendigen, zoals ze dat al met meer gebouwen hebben gedaan, en met succes!

Zelfs al zou elke verdieping ingericht zijn volgens het ‘kantoortuin’-principe, dan nog is het niet leuk dat je door het hele gebouw heen kunt kijken. Het al eerder gehanteerde middel daartegen is het aanbrengen van losse kartonnen dozen die elk als apart kantoor gaan dienen, met hun eigen, individuele verlichting.

Elk kantoor krijgt ook een eigen achtergrond en inrichting en in een aantal zijn zelfs mini-ambtenaren aan het werk!

Deze medewerker van het lokale glazenwassersbedrijf heeft er letterlijk dagwerk aan, al die ramen schoonhouden: in de gevel op de grote foto hierboven zijn het er al 440, de meer dan manshoge ramen op de begane niet eens meegerekend! Gelukkig lijkt hij zo nu en dan assistentie te krijgen van die bekende Superheld uit de Verenigde Staten van Amerika die al eerder in onze miniatuurwereld werd gesignaleerd.

Ook bij onze inwoners komt het wel eens voor dat men het niet eens is met een opgelegde belastingaanslag. Toevallig staat deze burger in een van de weinige kamers in het gebouw waar een raam open kan. Zich niets aantrekkend van de bezwaren van de onthutste ambtenaar gooit hij de aanslag het raam uit…

Vooral ’s avonds is het resultaat van deze ‘make-over’ goed te zien. Met de individueel verlichte kantoren is het gebouw een stuk levensechter geworden, toch?

Deze overzichtsfoto toont de maquette van de Vesting Brielle, waarin al een aantal kavels is opgesteld. Ook de ‘omwalling’ van het stadje is – zij het in ruwbouw – al op zijn plaats gelegd.

Al die huisjes moeten van binnen verlicht kunnen worden, wat al een gigantische hoeveelheid ledjes en kabeltjes betekent. Daarnaast krijgt een aantal gebouwen en huisjes ook ‘muurstraatlantaarns’ aan hun gevels…

…en om dat tot een goed einde te brengen heb je geduld, goede ogen (of een goede bril) en een vaste hand nodig, want het is echt priegelwerk!

De hoeveelheid huisjes en andere gebouwtjes groeit gestaag, maar er is nog een lange weg te gaan voordat alle kavels van de maquette helemaal vol staan - om nog maar te zwijgen van wat er verder nog moet gebeuren!

Officieel mag het nog steeds niet, maar we willen u niet nog langer in het ongewisse laten en lichten alvast een klein tipje van de sluier op:

hier staat een object waar een aantal van de inwoners van onze miniatuurwereld regelmatig en volhardend uit hun dak gaan – en dat is letterlijk te horen en te zien ook!

Het origineel staat al bijna 40 jaar ergens in Rotterdam en is een toevluchtsoord voor liefhebbers van hard geluid…

In de loop van het jaar besteedt men aandacht aan dit jubileum, onder andere met de uigave van een boek over de geschiedenis van dit bijzondere object.

We hebben er al een tijdje geen aandacht meer aan besteed, omdat het werk aan ons grote Groot-Brittannië-project vrijwel stilligt. Daar hebt u in het jubileumboek ‘15 jaar Miniworld Rotterdam’ over kunnen lezen. Om u niet helemaal te laten vergeten dat er onder de ‘Rotterdamse’ miniatuurwereld nog een Britse ligt, hierbij een aantal foto’s.

We blijven in Britse sferen: de voltooiing van de maquette van Eilean Donan Castle nadert. Hier nog wat detailfoto’s met commentaar van onze maquettebouw-artiest.

Op de foto’s boven en rechts is te zien dat de muren verschillende kleuren hebben. Dat heeft een reden: het kasteel is in de loop van de eeuwen verbouwd en uitgebreid, en de oudste muren (die dateren uit de 13e eeuw) hebben nu eenmaal een andere kleur dan andere die (veel) later zijn gebouwd.

De ‘moderne’ constructie op de foto hierboven is straks onzichtbaar: hij dient om het mogelijk te maken op de diverse verdiepingen van het hoofdgebouw verlichting te installeren.

De foto hiernaast toont de zuidgevel met een basislaag van groenig, heel fijn ‘Geländegras’-strooisel van Faller.

Ook de noordgevel (te zien op de foto hierboven) is voorzien van fijn strooisel en een ‘grindpad’, dat loop langs de plek (zie de pijl) waar het monument ter nagedachtenis aan de gevallenen van ‘The Great War’ (de Eerste Wereldoorlog) komt te staan. Hiernaast een foto van het monument zoals dat bij het echte kasteel te zien is.

Hierboven nog een detailfoto van een deel van de zuidgevel, de ‘schaduwkant’. De grove, onregelmatige structuur van de muur is hier heel goed te zien.

Ook de enige verbindingsweg ‘over land’ (Eilean Donan Castle ligt op een eilandje in Loch Muir dat ‘Eilean Donan’ heet en dat is weer Gaelic voor ‘Donan Eiland’) krijgt zijn aankleding. Het eerste deel van de zijwanden van de brug zijn gelaserd uit polystyreen. In een later stadium krijgen ze de juiste kleuren.

Hieronder zijn de rotsen ‘beplant’ met wat grotere struiken. Daar worden nog wat bomen aan toegevoegd.

Hier een greep uit de vele foto’s die Jan Hofman, een van onze jaarabonnementhouders, tijdens diverse van zijn bezoeken heeft gemaakt.

Juni 2022

Als middel om aandacht te trekken voor het vieren van ‘450 jaar vrijheid’ in Brielle is zo’n 3-dimensionale plattegrond een prima idee. Voor elk exemplaar gebruikten we een donkere en een lichte plaat triplex. Die laatste, de uiteindelijke bovenkant van de plattegrond, ging de lasersnijder in.

Die werd aangestuurd met een digitale AutoCad-tekening. Eenvoudig gesteld heeft die tekening lijnen in twee kleuren. De lasersnijder volgt deze digitale lijnen en snijdt volgens de lijnen in de ene kleur dóór het triplex. Bij het volgen van de lijnen in de andere kleur snijdt hij ín het triplex. In feite brandt hij dan alleen een dun bovenste laagje weg, wat de uiteindelijke tekening van de plattegrond, de tekst en de kompasroos oplevert.

Gelukkig konden we twee plattegronden tegelijk laseren. Desondanks kostte het twee-en-een-half tot drie uur om één plaat triplex af te werken.

Er rijden heel wat vrachtwagencombinaties rond in de miniatuurwereld. Bestuurd door het AutoCar-systeem volgen in de cabine ingebouwde sensoren de geleiding die in het wegennet is vastgelegd. Die besturing zorgt er ook voor dat er remlichten gaan branden als de vrachtwagen opdracht krijgt om te stoppen en dat netjes (zoals het hoort) de linker- of rechterknipperlichten worden geactiveerd als de vrachtwagen een andere weg gaat inslaan.

Maar net als met de treinen het geval is, leggen onze vrachtwagens heel wat honderden meters af op een dag. Onderhoud is dus noodzakelijk. Zo’n motortje moet toch maar blijven draaien, urenlang.

Dus voorzichtig demonteren en met een paar borsteltjes de aangekoekte olie verwijderen. Daarna opnieuw smeren en de motor weer terugplaatsen in de trekker.

In de oplegger plaatsen we meteen ook een paar volledig opgeladen batterijen, zodat de combinatie weer een aantal uren in bedrijf kan worden gesteld – tot de volgende onderhoudsbeurt…

In de kelder werken we gestaag door aan de maquette van Vesting Brielle. Er zijn al heel wat houten latten verzaagd tot blokken en blokjes die tot op de millimeter precies op maat worden geschuurd.

De luchtfoto toont de Jacobskerk aan de Voorstraat in Brielle. Hieronder ziet u hoe onze maquettebouwers daar een miniatuurversie van hebben gemaakt, die nog wel verder moet worden afgewerkt.

Zo wordt kavel na kavel gevuld. Eerst plaatsen we de losse blokjes op een print-out van de plattegrond op ware grootte, om te kunnen controleren of de afmetingen kloppen.

In een later stadium voorzien we die blokjes stuk voor stuk van de juiste kleur en krijgen ze raam- en deurpartijen, eventueel verlichting en worden ze op hun uiteindelijk plek op de grote maquette geplaatst.

In de tussentijd wordt in de kelder een volgende reeks blokjes op maat gemaakt en glad geschuurd…

Dit is een onderdeel van de miniatuurwereld dat alleen zichtbaar wordt bij een rondleiding ‘Achter de schermen’. Het is een van de zogenoemde schaduwstations die in de baan zijn opgenomen.

Zo’n schaduwstation maakt het mogelijk om treinen nadat ze hun ‘ronde’ hebben afgelegd, een tijdje te stallen voordat ze aan een nieuwe ronde beginnen. Op die manier voorkomen we dat steeds dezelfde trein op een bepaald punt van de baan langskomt. Dat maakt het geheel een stuk realistischer, al hebben we er natuurlijk wel veel meer treinen voor nodig…

Wanneer welke trein waar gaat rijden, wordt volledig geautomatiseerd geregeld door de computers in de Commando Centrale.

Ondanks die gecomputeriseerde besturing gebeurt het met enige regelmaat dat een trein niet het geplande traject volgt. Door een heleboel verschillende oorzaken (een haperende wissel, rommel op de rails, een opeens kapotgegane koppeling, noem maar op) loopt een wagon, een locomotief of soms zelfs een complete trein uit de rails.

In de Commando Centrale signaleert de dienstdoende operator de storing en vraagt een collega om poolshoogte te gaan nemen. Dat gaat niet altijd eenvoudig: je moet weten waar je wél en vooral waar je níet op de baan kunt gaan staan… De ontsporing wordt verholpen. Als er verder niets kapot is, is de storing daarmee verleden tijd. Over tot de orde van de dag!

U hebt hem vast wel herkend: de brug die Eilean Donan Castle verbindt met het vasteland van Schotland. De basisstructuur van MDF en multiplex is beplakt met dun, gelaserd polystyreen.

Ook de bomen en struiken die rond het kasteel geplaatst gaan worden, zijn producten van ‘eigenbouw’. Handwerk, dus. Uit ijzerdraad, verdunde houtlijm en strooisel in diverse kleuren en diktes ontstaan niet van echt te onderscheiden – afgezien van het formaat, natuurlijk - bomen en boompjes.

De foto hieronder toont het leggen van een rij ‘stenen’ op de muurtjes van de brug. Die stenen zijn van half uitgehard gips: dat is nog te modelleren, maar kan niet meer ‘uitzakken’. Als alles helemaal droog is, hoeft de brug ‘alleen nog maar’ in de juiste kleuren te worden geschilderd en dan is er weer een meesterstuk klaar om te zijner tijd zijn plaats te krijgen in het Schotse deel van onze Britse miniatuurwereld.

Eindelijk! Na maanden wachten kunnen we nu onthullen welke maquette achter het vraagteken in de vorige edities van dit bouwverslag stond. De nieuwste aanwinst in onze miniatuurwereld is de maquette van Poppodium Baroeg, het domein van de gelijknamige stichting die dit jaar zijn 40-jarig jubileum viert. Het origineel staat aan de Spinozaweg in Rotterdam en is een gewilde locatie voor iedereen die van ‘heavy metal’ en nog hardere muziek houdt. Onze nieuwe maquette is dan ook op slag de luidruchtigste!

Omdat in juli de officiële onthulling van deze maquette plaatsvond, is de ‘embargotermijn’ voorbij. In het bouwverslag van juli gaan we uitgebreid aandacht besteden aan de opzet en de bouw (en zeker ook de problemen die daarbij de kop opstaken) van deze aansprekende maquette.

In de nieuwsbrief van juli komen met foto’s terug op de officiële onthulling waarbij uiteraard enkele bestuursleden en vrijwilligers van de stichting aanwezig waren.

Juli 2022

De bouw van de maquette van Poppodium Baroeg heeft – zoals al gemeld in het vorige Bouwverslag – de nodige voeten in de aarde gehad. Dat kwam enerzijds doordat het gebouw een best wel complexe structuur heeft, maar anderzijds ook door de eisen die we onszelf hebben opgelegd.

Zo konden we geen gebruik maken van de materialen waarmee we onze maquettes gewoonlijk bouwen: MDF, multiplex en karton. Het gebouw moest namelijk ‘water-bestendig’ zijn en geen van die genoemde basismaterialen is dat. Het waarom van die ‘waterbestendigheid’ komt verderop aan de orde.

Een tweede complicerende factor was onze eis dat de maquette meer moest worden dan ‘alleen een gebouw’, hoe mooi ook. De bijzondere eigenschappen van het origineel moesten ook in de maquette tot uitdrukking komen en dus besloten we na een hoop nadenken om de maquette interactief te maken. Bezoekers zouden door middel van een druk op de knop ‘iets’ moeten kunnen ervaren: geluid, licht en een kijkje in het binnenste van de maquette.

Met geluid en licht hebben we genoeg ervaring, maar om in het gebouw te kunnen kijken was er meer nodig. We wilden een deel van het dak scharnierend maken, zodat dat met behulp van een motor omhoog zou kunnen bewegen. Het was een ingewikkelde puzzel om te beredeneren en berekenen wat voor soort scharnieren we op welk punt en hoe zouden moeten monteren. Het zou een robuuste constructie moeten zijn, want er gaat een fors aantal keren per dag op zo’n knop gedrukt worden, en je wilt natuurlijk niet dat die mooie maquette na een poosje weigert open te gaan…

Nadat we de handigste plek voor de scharnieren hadden bepaald, was de volgende stap het uitzoeken en aanpassen van een geschikte motor. De overbrenging van de motor naar het dak gaat via een as en een tandwiel die onze maquettebouwers zelf hebben gemaakt. Diverse ingebouwde schakelaars zorgen ervoor dat het dak niet te ver open kan gaan en dat de motor geen kracht blijft uitoefenen als het dak al dicht is. De motor moest stevig onder de miniatuurwereld bevestigd worden, op een zodanige manier dat hij samen met de maquette in één keer uit de baan getild kan worden.

Onze elektronica-mensen hadden intussen twee modules voor het licht en het geluid ontworpen, gebouwd en getest (op de foto hierboven is het dak er letterlijk af). Toen die modules eenmaal goed werkten, konden ze naast de motor worden ingebouwd. Motor en modules konden pas worden aangesloten nadat de maquette op zijn plek was neergezet. We vonden (nou ja, creëerden…) ruimte naast de Breepleinkerk. Daar richtten we een ‘pleintje’ in waar de maquette goed tot zijn recht komt, dichtbij de afscheiding zodat onze bezoekers het geheel goed kunnen bekijken en bedienen.

Na een aantal tests van het functioneren van de motor en de licht- en geluidsmodules (die natuurlijk synchroon met het open en weer dichtgaan van het dak hun licht en geluid moesten produceren) konden we concluderen dat het geheel naar tevredenheid werkte. Tijd om te beginnen met de afwerking van het pleintje.

Onze maquettebouwers gaan daarbij niet over één nacht ijs: je bent best wel even bezig met het bepalen van de goede kleuren verf!

Als de juiste kleur van het ‘grondplaatje’ waarop de figuurtjes staan is bepaald (die mag natuurlijk niet afwijken van de kleur van het pleintje), krijgen ze allemaal één voor één een plekje toegewezen waarop ze worden vastgelijmd.

Ook de fietsenstalling heeft inmiddels vorm én inhoud gekregen…

We zouden nog vertellen waarom de maquette ‘waterbestendig’ moest zijn. De reden daarvan zijn de fraaie muurschilderingen. We hebben zelf foto’s gemaakt van het echte pand en die gefotoshopt om het perspectief eruit te krijgen, zodat ze keurig overeenstemmen met het origineel en precies op de maquette zouden passen. Die foto’s zijn geprint op waterslide transfer papier.

Die ‘transfers’ moeten met water van het papier worden losgeweekt en nat op de juiste plek worden aangebracht. Op karton of MDF zou dat tot schade en/of vervorming kunnen leiden en dus hebben we de wanden gemaakt van polystyreen, waarin de voegen van de stenen zijn gelaserd en de gaten van deuren en ramen zijn uitgesneden. Resultaat: een natuurgetrouwe kopie van het echte pand.

Zo is de maquette van Baroeg vooral tijdens de Miniworld-nacht een ware belevenis, maar geen zorgen: de drukknop werkt ook als het ‘dag’ is in de miniatuurwereld!

De miniatuurwereld is voor de bewoners een benijdenswaardige omgeving dank zij de air conditioning. Ze geven zich zonder zorgen over zonnebrand over aan zomerse genoegens. Zo heeft een van de boeren (als een alternatief protest tegen de stikstof-maatregelen?) een koe geleerd om te waterskiën en zorgen een paar jonge muzikanten voor muziek. Dat ze dat nou net doen op de plek waar een wat oudere badgast zijn picknickmand wilde uitpakken, tja…

Ook liefhebbers van luchtiger kledij op het strand komen ruim aan hun trekken en er is zelfs een badgast die het aandurft om in zijn opblaasbootje het ruime sop te kiezen!

Maar er zijn ook bewoners die in hun eigen tuin genieten van de zomer, met een boek of door een lekker tukje te doen…

De brug die Eilean Donan Castle verbindt met het vasteland nadert zijn voltooiing. De hele structuur is nu beplakt met gelaserd polystyreen en onze maquettebouwer heeft ook een rotspartij gemaakt (foto rechts) die dat vasteland gaat vormen.

De volgende stap: de beschildering. Door diverse tinten licht- en donkerbruin, grijs, wit en geel te mengen in verschillende onderlinge verhoudingen ontstaat een groot aantal kleurschakeringen. Eigenlijk krijgt zo’n beetje elke steen van de brug zijn eigen kleur…

Ook al zal straks niemand het zien (behalve een enkele mini-Schot die onder de brug doorvaart), ook de onderkant van de brugbogen krijgt de juiste kleuren!

Op de foto rechts is de brug even neergezet op de Kralingse Plas in de miniatuur-wereld, om te zien wat het effect is als er ‘water’ onder staat… Mooi, toch?

De foto hieronder laat het echte kasteel zien met de brug in volle glorie.

We zijn nog steeds met man en macht bezig met de grote maquette van Vesting Brielle. Steeds melden onze maquettebouwers dat er weer kavel van weer een ‘puzzelstuk’ af is.

U weet wellicht dat de complete maquette is opgedeeld in een zestal delen die elk een aantal kavels bevatten. Zo’n kavel omvat dan op zijn beurt een aantal gebouwtjes. De naam ‘puzzelstuk’ is min of meer als vanzelf ontstaan toen de omvang van dit immense project voor alle Miniworld-medewerkers duidelijk werd…

Hier een paar foto’s van een paar van die gebouwen in verschillende stadia van voltooiing.

De foto rechtsboven laat zien hoe we gebruik maken van onder andere Google Street View om de details van een gebouw zo goed mogelijk te kunnen namaken. Het resultaat staat op de foto eronder, zij het dat die vanuit een iets andere hoek is gemaakt.

Hierboven een deel van het planningsoverzicht met plattegronden en de diverse kavels. Er staat al een geruststellend aantal vinkjes op, al zijn we er nog lang niet.

Met die ‘sfeerverlichting’ in de gebouwen gaat het zo langzaam aan steeds meer op het grote voorbeeld lijken!

We zouden het bijna vergeten in alle corona- en Vesting Brielle-hectiek, maar we werken natuurlijk ook nog wel eens een beetje aan onze versie van Groot-Brittannië. Om u daar weer aan te herinneren (voor het geval dat nodig is), hier een stel foto’s die een van de collega’s heeft gemaakt tijdens een rondgang door onze Britse kelder. De laatste twee laten zien dat we daar nog wat stappen te zetten hebben…

Augustus 2022

Dit bouwverslag staat vooral in het teken van de maquette van Vesting Brielle. Dit megaproject - zowel wat betreft de oppervlakte van de maquette als het aantal mensen dat eraan heeft meegewerkt – loopt naar zijn einde: de viering van ‘450 jaar Vrijheid’ in Brielle wordt op 10 december aanstaande afgesloten en uiteraard moet de maquette dan klaar en opgeleverd zijn.

De foto hierboven laat twee al vrijwel geheel voltooide delen (‘puzzelstukken’) van de maquette zien, exact op de juiste plaats op de plattegrond.

Hiernaast een proefopstelling van het Gemeentehuis van Brielle; hieronder allerlei grote en kleine onderdelen van de maquette in verschillende ‘bouwstadia’.

Op de foto rechts wordt een afgebouwde en van verlichting voorziene kavel op de juiste plek ingepast in het ‘puzzelstuk’ waarvan hij onderdeel is.

Hieronder is nog een stel van die kavels te zien. Van enkele daarvan moeten de gebouwen nog worden voorzien van deuren en ramen (om van de verlichting nog maar te zwijgen…), terwijl andere helemaal klaar staan om hun plek te gaan innemen.

De voor Brielle (en andere vestingsteden zoals Naarden, Dokkum, Gorinchem, Bourtange, Hulst en Sittard) zo kenmerkende omwalling moet natuurlijk ‘in het water’ staan en dat water moet uiteraard ook worden nagemaakt…

Wist u overigens dat volgens de ANWB de vijf laatstgenoemde vestingsteden vorig jaar de vijf mooiste van Nederland waren?

We zeiden het al eerder: er hebben heel wat van onze medewerkers, vrijwilligers en stagiair(e)s aan de bouw van deze maquette meegewerkt. Lang niet allemaal staan ze op de foto’s hieronder…

Leuk hoor, zo’n miniatuur van het Wellerondomplein, met dat kanon en een stel van die tafeltjes en stoeltjes om de oude pomp, maar het is allemaal wel héél erg klein… Handig als je dan slanke vingers hebt!

Er staat al een tijdje een brouwerij in onze miniatuurwereld, ‘Brouwerij Haecht’ in Marendam. Jammer genoeg kon je alleen aan het naamschild en de reclameplakkaten aan de gevel zien dat het een brouwerij was… OK, ook die buizen doen vermoeden dat er iets met vloeistoffen gebeurt in dit gebouw, maar dat was het wel. Tijd voor een upgrade, vonden onze maquettebouwers.

Die upgrade kwam er in de vorm van een compleet ‘binnenwerk’: grote brouwerijketels, stapels en stapels kratten, een complete lopende band, personeel dat het proces bewaakt en niet te vergeten de nodige verlichtingsarmatuurtjes.

Dit heeft wel iets weg van een vrachtautokerkhof en zo noemen onze collega’s het dan ook. Toch is dit alleen maar een ‘voorraad’ vrachtauto’s en autobussen die wachten op een hoognodige onderhoudsbeurt. U weet ’t, niet alleen onze treinen leggen elke dag dat Miniworld Rotterdam open is aardig wat kilometers af: de vrachtauto’s en autobussen doen daar niet voor onder!

Logisch dus dat we zo nu en dan ledjes moeten vervangen, draden opnieuw moeten solderen en nieuwe decoders moeten plaatsen. Priegelwerk, maar noodzakelijk en ook wel weer bevredigend als het is gelukt en de spullen weer werken naar behoren.

Het ligt voor de hand dat er meteen ook een algemene inspectie wordt uitgevoerd (een soort APK, eigenlijk) voordat de voertuigen aan de oplader gaan om zo weer de nodige kilometers te kunnen gaan maken.

Er worden al een tijdje drie ‘regenboogcontainers’ vervoerd in de miniatuurwereld, over de weg en het spoor. Dat is een gevolg van een nieuwe samenwerking met Maersk Rotterdam (onderdeel van de bekende A.P. Møller-Maersk Group). Met die drie containers spelen we in op een wereldomvattende actie van Maersk uit 2021: er werden twee containers aan de buitenkant beschilderd met de regenboogkleuren als symbool van inclusie en diversiteit. Die containers maakten een wereldreis en op diverse plaatsen konden Maersk-medewerkers aan de binnenkant ervan hun handtekening zetten om zich zo solidair te verklaren.

Maersk Rotterdam bezorgde ons de containers, die we graag laten rondrijden om te laten zien dat we deze actie van harte ondersteunen. Enkele bewoners van onze miniatuurwereld konden het echter niet laten om die containers eerst even een goede schoonmaakbeurt te geven…

September 2022

Het zit erop. De klus is klaar. Ons megaproject (in meer dan één opzicht) ‘Maquette Vesting Brielle’ is afgerond. Na het plaatsen van de laatste rijen bomen en het hier en daar bijwerken van een stukje ‘grasland’ waren we zover dat we tot demontage van de maquette konden overgaan.

Uiteraard hadden we bij het ontwerp rekening gehouden met het feit dat het gevaarte vanuit onze kelder naar Brielle getransporteerd zou moeten worden en dus een ‘modulaire’ opzet moest hebben.

Niet alleen de maquette zelf, ook het onderstel en de andere dragende delen moesten uit elkaar en als dat is gedaan, blijkt maar weer hoeveel materiaal er ‘niet zichtbaar’ is bij zo’n maquette!

Alle onderdelen zijn stuk voor stuk voorzichtig vanuit de kelder over de trap naar de begane grond gedragen en vandaar naar de verhuiswagen gebracht. Daar werden ze vakkundig ingepakt en goed vastgezet, want het blijft een kwetsbaar geheel…

Aangekomen op de plaats van bestemming, wordt het hele proces weer in omgekeerde volgorde doorlopen: uitladen, op de juiste plek zetten, uitpakken en monteren… Op de foto rechts dragen onze medewerkers een van de delen van de maquette naar binnen in Brielle.

Een interessant weetje: bij de bouw van de maquette zijn heel wat materialen gebruikt. Neem alleen al de bebouwing: 35 vellen karton van 50 x 70 cm voor de gevels en de tuinen. De spuitbussen verf: 20 rode, 15 à 20 witte, zo’n zelfde aantal oranje, 5 tot 10 grijze verf… Daar komt nog heel wat plaatmateriaal, houten latten en balken, vele honderden meters draad, honderden led-lampjes en nog veel meer bij!

Hieronder nog een aantal foto’s van de maquette die we vóór de oplevering hebben gemaakt in onze kelder…

Vlak voor de dag waarop hij ons zou gaan verlaten, hebben we met medewerkers die op de een of andere manier bij de bouw van de maquette van Vesting Brielle betrokken zijn geweest, de afronding van dit grote en grootse project gevierd met een lekker hapje en een drankje. Jammer genoeg konden niet al die ‘Briellenaren’ aanwezig zijn.

Natuurlijk maakte directeur Marc van Buren van de gelegenheid gebruik om nog even terug te kijken op het project en iedereen hartelijk te bedanken voor de betoonde inzet en de positieve instelling. Klus geklaard!

Iets heel anders nu: terug naar onze miniatuurwereld en wat voor de echte liefhebber het belangrijkst is: de treinen die daarin rondrijden. Het mooie exemplaar van de ‘Baureihe 01’, een stoomlocomotief voor het trekken van personenrijtuigen, blijkt aan de rechterkant van de ketel een ‘windleiplaat’ te missen. Zou de verschrikt kijkende man op het perron een mini-treinenfanaat zijn, of is het een werknemer van de Miniworld Spoorwegen die de bui van een weekendje overwerken ziet hangen…?

Hiernaast: een mooi contrast tussen een moderne (nou ja, moderne…) ‘Railhopper’ (SM90) en een oudje, ‘Brutus’ geheten. De eerste reed van 1993 tot 2005 op het traject Emmen-Zwolle en de laatste is in 1867 in dienst gesteld op de lijn Amsterdam-Rotterdam, met het Rotterdamse station ‘Delftse Poort’ als eindstation. In het Bouwverslag van week 48 van 2009 kunt u lezen hoe we dit model zelf hebben gebouwd.

Hierboven nog een mooi voorbeeld van tegenstellingen die je alleen maar in een miniatuurwereld kunt tegenkomen: een Duitse ICE rijdt langs een op een opstelspoor staande ‘Motorpost’, een treinstel waarmee de PTT tussen 1965 en 2008 poststukken vervoerde. Verderop trekt een donkerblauwe 1100-serie een aantal D-treinrijtuigen naar hun bestemming.

Rechts een elektrische loc die ook in het vorige Bouwverslag stond, zij het dat daar de aandacht was gevestigd op de Maersk-Regenboogcontainers die hij voorttrok. Het is een exemplaar van de Baureihe 189, een door Siemens gebouwde ES 64 F4. Het origineel is sinds 2014 in dienst bij ERS Railways.

Zo’n ‘hondekop’ naast een nostalgisch stationnetje doet het altijd goed!

Op de foto rechtsboven staat een diesellocomotief van de serie 6400/6500 van Railion, de maatschappij die ontstond uit de fusie tussen NS Cargo en DB Cargo. De serie werd gebouw door Maschinenbau Kiel AG (MAK) en is bedoeld voor goederenvervoer.

De gele dubbeldekstrein op de foto rechts is een exemplaar van het type ‘VIRM’, wat staat voor ‘Verlengd InterRegio Materieel’. Fabrikant was Talbot in Aken, al werd een aantal rijtuigen gebouwd door De Dietrich. Dat ‘verlengen’ sloeg op het toevoegen van een extra rijtuig. Overigens is de kans minimaal dat u deze trein in het echt op de locatie van de foto tegenkomt: hij rijdt hier langs Recreatieoord Hoek van Holland, en op dat traject tussen Rotterdam en Hoek van Holland rijdt tegenwoordig Metrolijn B…

Met het afronden van het Vesting Brielle-project kunnen we onze aandacht weer gaan richten op andere klussen. Eén daarvan is een upgrade van ons historisch Delfshaven. Dat wilden we al langere tijd aanpakken en een daarbij gekoesterde wens was een uitbreiding: de Oude of Pelgrimsvaderkerk. Zoals u op deze foto’s kunt zien, gaat die er komen.

Het origineel staat aan de Aelbrechtskolk 20 en is een van de oudste gebouwen van Rotterdam. Voor de verklaring van zijn naam moeten we een eind de geschiedenis in: op de plek waar hij staat gingen in 1620 de zogenoemde Pilgrim Fathers aan boord van een schip voor hun reis naar Noord-Amerika.

Deze Pilgrim Fathers waren Engelse geloofspuriteinen die in het Engeland van die tijd onder koning Jacobus I niet voldoende mogelijkheden zagen om hun geloof te belijden zoals ze dat wilden. Een groot deel van hen nam in 1609 de wijk naar Leiden en in 1620 stapten ongeveer 50 mensen in Delfshaven op een schip dat hen naar Southampton vervoerde. Samen met een groep die daar al was, scheepten ze zich in op de Mayflower die hen na enige omzwervingen uiteindelijk naar Cape Cod bracht. Vandaar staken ze over naar het vasteland van Massachussets, waar ze een gemeenschap stichtten.

Ook nu weer begint de bouw van zo’n maquette met een minutieuze digitale vastlegging van het gebouw in ons digitale tekenprogramma. Met de aldus gemaakte tekeningen wordt de lasersnijder aan het werk gezet, die uit basismateriaal (meestal karton) alle geveldelen snijdt.

De dieptewerking van de structuren bereiken we door diverse lagen karton na het snijden op elkaar te lijmen. De ‘baksteenstructuur’ is op de lasersnijder in het karton ingebrand. Eigenlijk jammer dat het ‘binnenwerk’ van zo’n gebouw, zoals de fraaie dakspanten van het hoofdgebouw en de zijbeuken, niet meer te zien zijn als het gebouw klaar is…

Op een ochtend ontdekte een van onze medewerkers een schadegeval. Een schuur op de hoek van een van onze straten bleek ingestort. De eerste vermoedens van een spontaan opgetreden ‘sink hole’ bleken onjuist: de bodem onder het ingestorte pandje bleek nog intact. Alle collega’s van ons modelbouwatelier wijzen desgevraagd unaniem de mogelijkheid van fouten tijdens de bouw van de hand en evenmin hebben we schade kunnen vaststellen aan onze vrachtwagens en bussen. Bijgevolg kon er ook een streep door de optie ‘een van onze mini-chauffeurs heeft de macht over het stuur verloren’.

De – voorlopig – meest plausibele verklaring is een menselijke: iemand heeft met een hand of een voet een beweging gemaakt die deze miniatuurramp heeft veroorzaakt. “Directie en medewerkers van Miniworld Rotterdam gaan niet uit van kwade opzet”, aldus een woordvoerder, “maar het onderzoek loopt nog.”

We zijn blij met het feit dat we na het afronden van het Vesting Brielle-project onze aandacht weer kunnen richten op ons Groot-Brittannië in miniatuur. Uiteraard bent u niet vergeten dat we daarmee bezig zijn (toch?), maar om de herinnering weer eens een beetje op te frissen hierbij nog wat ‘random’ gemaakte foto’s.

Nu maar hopen dat we binnenkort weer eens een update kunnen geven van ons mini-Schotland, en dan niet in de vorm van losse gebouwen, maar als een consistent geheel!

Oktober 2022

Ook in de miniatuurwereld is Dierendag een jaarlijks terugkerend feestje. De inwoners gaan er met of zonder huisdier op uit om te genieten van de kinderboerderij en de dieren die daar rondlopen.

Anderen hebben van de gelegenheid en van het voor begin oktober uitzonderlijk mooie weer gebruik gemaakt om een ritje te paard te plannen.

Ook al is het Dierendag, het is toch zeer verstandig om de trein voorrang te geven, zeker als het Miniworld-politieapparaat in de persoon van een ambtenaar in functie toezicht staat te houden op het gedrag van ‘zijn’ burgers…

Net zoals in de echte wereld, gaan ook enkele inwoners van Miniworld wel erg ver in de manier waarop ze willen laten zien dat ze van dieren houden. Het kalf denkt er het zijne van…

…en de herder van de schaapskudde op de foto hieronder staat zich verbaasd af te vragen waarom niemand hem heeft verteld dat er opeens een varken tussen zijn dieren rondloopt!

Voor de upgrade van ons Historisch Delfshaven maken we gebruik van een beproefde methode: het digitaal vastleggen van de uiterlijke kenmerken van een gebouw of een rij gevels in ons tekenprogramma. Met de zo ontstane digitale tekeningen kunnen we de lasersnijmachine ‘programmeren’.

Op de foto hierboven ziet u een boven- en een vooraanzicht van zo’n rijtje gevels. De verschillende kleuren zijn bedoeld voor de aansturing van de lasersnijmachine, die de lijnen ‘per kleur’ anders behandelt.

Zo moeten bijvoorbeeld de gaten waarin later ramen en deuren worden geplaatst, worden uitgesneden, terwijl het baksteenprofiel in de muren alleen maar hoeft te worden ingebrand in het karton.

De lasersnijmachine ‘volgt’ de gekleurde lijnen en brandt afhankelijk van de kleur van een lijn óf door het karton heen óf tot een bepaalde diepte ín het karton. De kleur van de lijn stuurt die diepte.

Op de foto hiernaast een van de panden die we hebben gebouwd, met een Google Streetview-voorbeeld van het origineel. Het lijkt net alsof een deel van de gevel is verzakt, maar dat is niet zo: de uitbouw op de eerste en tweede verdieping heeft zo’n merkwaardige driekhoeksvorm…

Hieronder de lasersnijmachine aan het werk. Goed is te zien wat het resultaat is van het branden: in de gevel in het midden van de foto zijn ramen en deuren netjes uitgesneden (evenals de hele gevel zelf, natuurlijk), terwijl het ruitprofiel in de diverse onderdelen in het karton is ingesneden. Dat snijden doet de machine veel nauwkeuriger en constanter dan een mens zou kunnen.

In het vorige Bouwverslag stonden al een paar foto’s van de Pelgrimsvaderskerk, een van de bekendste objecten in Historisch Delfshaven. We hebben nog veel meer foto’s van het bouwproces en van allerlei details.

Zo’n afbeelding van het AutoCad-scherm met al die kleine onderdelen in verschillende kleuren blijft indrukwekkend!

Op de foto rechts is het door de lasersnijmachine ingebrande baksteenprofiel van de muren goed te zien. De kozijnen die in de raamgaten staan, zijn apart uitgesneden en in de gaten gelijmd.

Stap voor stap ‘groeit’ de Pelgrimsvaderskerk naar zijn definitieve uiterlijk.

Hieronder een detailopname van de klokkentoren. Een mooi staaltje modelbouw!

Naast het werk aan de grote maquette van Vesting Brielle zijn we natuurlijk ook nog steeds bezig aan die échte megaklus: onze versie van Groot-Brittannië. Aan het Schotse deel daarvan moet nog een heleboel gebeuren, maar ook aan het Engeland/Wales-gedeelte valt zo hier en daar nog best wel wat te verfraaien. Dat doen we dan ook, onder andere door het aanbrengen of verbeteren van de verlichting binnen en buiten de objecten.

Onder het motto ‘hoe levensechter, hoe beter’ is een van onze modelbouwers hier bezig met het weatheren (‘verouderen’) van een industrieel gebouw dat deel uitmaakt van het zogenoemde Victoriaanse kavel.

De tijd van de industriële revolutie begon zo’n beetje met de uitvinding van de stoommachine. Al snel werd de aandrijving van allerlei machines door middel van stoom op steeds grotere schaal toegepast en dat leidde al bijna net zo snel tot een ernstige vervuiling van gebouwen en woonwijken. Natuurlijk proberen we dat uiterlijk zo goed mogelijk uit te beelden.

Misschien vraagt u zich af waarom er aan de zijkant van dit gebouw een stuk muur ontbreekt (zie de foto hieronder). Dat is niet omdat we willen laten zien dat het met de kwaliteit van de toenmalige gebouwen in dat deel van Groot-Brittannië wel eens slecht gesteld was (al was dat vaker dan gewenst wél het geval).

Wat wél de reden is, ziet u in het volgende bouwverslag. Nog een maandje geduld, dus…

Een ander object dat zijn plaats moet gaan krijgen in ons Groot-Brittannië is het Schotse Eilean Donan Castle, waarover we al veelvuldige hebben bericht in voorgaande Bouwverslagen. De foto rechts toont het origineel in zijn volle glorie (al weet u waarschijnlijk wel dat het kasteel in de 18e eeuw vrijwel geheel werd vernietigd bij een explosie in het magazijn waar 343 vaten buskruit lagen opgeslagen. Het is in het begin van de 20e eeuw gerestaureerd – al is herbouwd misschien een betere omschrijving…).

De zogenoemde Regenboogcontainers van Maersk blijven ons en onze modelbouwers bezighouden. In een vorig verslag hebben we al verteld dat die miniatuurcontainers door Maersk zelf aan ons waren geleverd, maar dat verhinderde ons team niet om er een mooie scène omheen te bouwen…

Zo kreeg een van de containers links en rechts een rij kleurige ledlampjes, waarmee het regenboogkarakter (en daarmee de boodschap die de containers uidragen) nog eens extra wordt benadrukt, zeker tijdens de ‘Miniworld-nacht’.

Ook hebben we het aanpassen van de containers door Maersk-medewerkers-in-miniatuur’ uitgebeeld, mét een ongelukje dat bij het beschilderen is gebeurd…

Natuurlijk trok dat beschilderen van die containers het nodige bekijks: de bewoners van onze miniatuurwereld zijn net zo nieuwsgierig aangelegd als hun menselijke tegenhangers in de echte wereld.

Die nieuwsgierigheid leidde tot een kleine oploop, die hierboven te zien is op de grote foto van de container met de gekleurde lampjes. Een beetje minder duidelijk is het feit dat er ook al snel een kunstschilder zijn ezel had neergezet om het tafereel in alle kleuren van de regenboog voor het nageslacht vast te leggen! Daarom een eigen podiumpje voor deze mini-artiest.

Bij nadere beschouwing van de groep toekijkers blijkt dat die de feestelijke container-beschildering hebben aangegrepen om er – al dan niet gehuld in toepasselijke kledij – snel een paar fors uitgevallen glazen bier achterover te slaan! In de miniatuurwereld zijn de bewoners altijd in voor een feestje…

Mooi gezicht: ‘container by night’…

Op een prominente plek in de miniatuurwereld, vlak naast de Breepleinkerk, staat al jaren een billboard. Sedert kort staat daarop een advertentie van Stichting Modelbouwgroep Devel, waarmee we al een tijdje een samenwerkingsovereenkomst hebben.

Als ‘tegenprestatie’ voor het billboard staat ons Miniworld-logo op de bestelbus waarmee leden van de stichting hun materiaal vervoeren naar allerlei beurzen. Zo maken we reclame voor elkaar!

(Op de foto hieronder is het billboard wat moeilijker te vinden, maar een beetje zoeken is best leuk…)

November 2022

Zoals gemeld in de nieuwsbrief van november: Eilean Donan Castle is klaar. Het staat te popelen (bij wijze van spreken) om zijn eigen plek in ons Schotland te gaan innemen.

U hoeft er niet aan te twijfelen dat we u foto’s laten zien als dat eenmaal zover is; voor nu nog een paar plaatjes van wat we met recht de laatste loodjes van dit bouwproces kunnen noemen…

De grote foto hierboven moet u maar eens goed bekijken: het toont de kant van het kasteel die straks, als het eenmaal op zijn plaats staat, niet voor het publiek zichtbaar is – tenzij u deelneemt aan een rondleiding achter de schermen, natuurlijk.

Op de foto hieronder is goed te zien dat delen van (de buitenmuren van) het kasteel demontabel zijn. Dat is van belang voor het aanbrengen of vervangen van de verlichting en voor het verplichte periodieke onderhoud – want er blijft stof neerdwarrelen in onze miniatuurwereld…

Het zal niet heel goed leesbaar zijn, maar onze modelbouwer heeft in de zeshoekige waterput van het kasteel een boodschap achtergelaten ter herinnering aan de genoeglijke uren die hij aan het bouwen van dit pronkstuk heeft besteed. De foto rechts getuigt daarvan!

We doen het al een hele tijd. Gewoon, omdat het zonde is om spullen weg te gooien als we ze op de een of andere manier of op de een of andere plek opnieuw kunnen gebruiken. In hun geheel, of – zoals meestal – onderdelen ervan.

Onze modelbouwers zijn er meester in om oude maquettes en andere, al dan niet uit bouwpakketten gebouwde objecten te ‘ontmantelen’. De losse onderdelen die ze daarmee terugwinnen, kunnen niet altijd direct weer opnieuw worden gebruikt. Daarom hebben we in het modelbouwatelier een paar bakken met gevels, daken, raam- en deurpartijen en je-kunt-het-zo-gek-niet-bedenken-of het-zit-er-ook-bij.

De vitrine hierboven herbergt een aantal objecten die voor een deel of zelfs helemaal zijn samengesteld uit ‘restmateriaal’. Een mooi bewijs van de manier waarop onze modelbouwers hun creativiteit inzetten om dingen die anders zouden worden weggegooid, een tweede leven te geven.

Een van de objecten in de vitrine halen we er even uit: onze collega is met recht trots op zijn ‘herschepping’ van een oude, met glazen ramen overkoepelde markt met kraampjes, kooplui, klanten en koopwaren (en niet te vergeten een paar bankjes waarop je na je slentertocht langs de kramen even kunt gaan zitten uitblazen…)

Het zal u niet zijn ontgaan dat het aandeel ‘Groot-Brittannië-onderwerpen’ weer aan het toenemen is. Zoals eerder gezegd, hebben we na het afronden van het immense Vesting Brielle-project gelukkig weer tijd en mensen beschikbaar om ons grote interne uitbreidingsproject weer op gang te krijgen!

Een van de resultaten daarvan is dit leuke stationnetje, waar om de juiste doorrijhoogte te testen even wat typisch Brits spoorwegmaterieel is neergezet.

Die spoorlijn, waaraan ook de stations Staverton en Buckfastleigh lagen, werd op 1 mei 1872 geopend door de maatschappij ‘Buckfastleigh, Totnes and South Devon Railway’, een gezien de lengte van de lijn (zo’n 14 kilometer) nogal pretentieuze naam…

De maatschappij ging in 1897 op in de Great Western Railway, die op zijn beurt werd genationaliseerd en onderdeel werd van British Railways in 1948. De naam van die maatschappij werd in 1965 ‘British Rail’.

Ashburton Railway Station werd gesloten voor reizigersvervoer in 1958; de lijn tussen Buckfastleigh en Ashburton werd nog tot 1962 gebruikt voor goederentransport.

In april 1969 werd het station heropend door de Dart Valley Railway, een maatschappij die zich bezighield met het in stand houden van spoorweggeschiedenis. Gedurende een kleine twee jaar reden er met enige regelmaat stoomtreinen heen en weer naar Buckfastleigh. Daar kwam in 1971 een einde aan toen de grond waarop de rails lagen gebruikt moest worden voor groot onderhoud aan de naastgelegen A38, die tevens werd verbreed.

Het overblijvende deel van de spoorlijn, het stuk tussen Buckfastleigh en Totes dat voor een groot deel langs de rivier de Dart loopt, is nog steeds in gebruik: er rijden toeristische stoomtreinen van de South Devon Railway, de opvolger van de Dart Valley Railway.

Op de foto hieronder is – toch een beetje triest – het stationsgebouw te zien in de huidige staat: er zit een garagebedrijf in…

Als u zich niet direct een beeld kunt vormen bij de foto hierboven, geen nood: het is de alleen voor ingewijden herkenbare basis van een nieuwe parel aan onze Schotse kroon, Castle Stalker. Het is een van multiplex gemaakte structuur waaromheen gips is gemodelleerd.

Het kasteel zelf is een bouwwerk van multiplex-panelen waarin de gaten voor de vensters en andere openingen zijn uitgezaagd. Ook de trapvormige gevels bovenop zijn met de hand in de juiste vorm gezaagd en gevijld.

Toen de ‘ruwbouw’ klaar was, diende de volgende klus zich aan: het volledig bekleden van de buitenmuren van het kasteel met een dunne laag gips. Toen die was uitgehard, etste onze modelbouwer de stenenstructuur erin. Met de hand!

(Een klein filmpje daarvan vindt u op ons YouTube-kanaal: klik hier).

De torenspits, gemaakt van een tot een punt gevijld stuk ‘rondhout’ en twee dakkapellen van hout wachten op de verdere afwerking…

…en zoals meestal het geval is, vormen heel wat foto’s de basis voor het bereiken van een zo natuurgetrouw mogelijk resultaat.

De foto rechts toont het echte kasteel samen met het pontje waarmee men ernaartoe kan varen. U ziet dat de basis van het kasteel in overeenstemming is met onze maquette: het is een piepklein eilandje in Loch Linnhe aan de Westkust van Schotland, een goede 30 km ten zuidwesten van Fort William.

Tip: als u eens vanuit uw luie stoel een echt Schots kasteel wilt bezoeken, klik dan op deze link. Daarmee kunt u een virtuele toer naar en door Castle Stalker maken! Zoals bij heel wat meer kastelen in Schotland kent ook dit een nogal gewelddadige geschiedenis: Castle Stalker was inzet in vele, vaak langdurige vetes tussen Schotse clans.

Hieronder: eens kijken hoe het er uitziet als we het gebouw op zijn basis plaatsen…

Voordat het echte schilderwerk begint, moeten eerst de met de hand ingekraste voegen wat duidelijker worden gemaakt. Daarvoor gebruikt onze modelbouwer verdunde donkere verf.

Ook het aanbrengen van diverse kleurlagen in meerdere verfsessies gaat helemaal met de hand, maar niet nadat alle daken zijn voorzien van passende dakbedekking. Geheel volgens de eisen van het origineel zijn dat keurige rijtjes leien, zoals op de middelste foto hieronder goed te zien is.

Daaronder het eindresultaat vanuit verschillende hoeken, en daar weer onder een in beeld gebrachte variant op het gezegde: ‘Na gedane arbeid is het goed rusten!’

Ook dit item is bestemd voor Groot-Brittannië, en wel voor het zogenoemde Victoriaanse kavel. Het stamt uit de tijd dat de industriële revolutie op zijn einde liep en is dus een… stoommachine. Een miniatuurwondertje, dat weliswaar niet echt stoom genereert, maar door zijn metalen (met de hand gemaakte!) onderdelen wél kan draaien. Daarmee geven we een leuke inkijk in een van de Victoriaanse panden: inderdaad, dat met die vreemde opening in een zijmuur uit een vorig Bouwverslag.

We zijn nog aan het nadenken over de mogelijkheid om de krachtcentrale met behulp van stoomleidingen te koppelen aan nabijgelegen gebouwen, opdat de werknemers daar ook kunnen profiteren van de ‘zegeningen’ die stoomaandrijving met zich meebrengt…

Maar, voordat je zo’n element kunt toevoegen, moet er het een en ander aan de omgeving van het object worden aangepast en dat kan wel eens wat rommelige teferelen opleveren…

Wees gerust: als u weer eens komt kijken, is alles weer keurig opgeruimd!

Er was geen enkele twijfel en ook geen enkele discussie: ook dit jaar brengt St. Nicolaas met zijn gevolg een bezoek aan de kinderen van Miniworld Rotterdam.

Pakjesboot 13 is afgemeerd aan de kade van het Koninginnenhoofd bij Hotel New York en natuurlijk zijn er heel wat bewoners van onze miniatuurwereld daarnaartoe gekomen om de Sint en zijn helpers een warm welkom toe te zingen.

De Sint volgt het momenteel in de echte wereld levende sentiment over de uiterlijke verschijning van zijn assistenten: ze hebben alle kleuren van de regenboog en allerlei varianten, combinaties en mengvormen daarvan.

Op de foto’s ziet u dat de Sint op het punt staat om voet aan land te zetten - nou ja, om zijn schimmel dat te laten doen. Die denkt er echter het zijne van: het beklimmen van de loopplank zou gezien de hellingshoek van dat ding wel eens een heel pittige opgave kunnen worden…

Een paar foto’s van het Engels/Welshe deel van ons Groot-Brittannië zoals u het (nog) niet hebt kunnen bekijken. Dat komt omdat daar tijdens de openingsuren van onze attractie het licht namelijk altijd blijft branden: het dag/nacht-ritme van de verlichting is hier nog niet operationeel. Wees gerust: daar wordt aan gewerkt.

We zijn in de tussentijd druk bezig om de diverse gebouwen en objecten te voorzien van binnenverlichting. Er zijn ook heel wat plekken waar een goede belichting het aanzicht in het donker heel wat aansprekender maakt en dus plaatsen we die ook, net zoals lantaarnpalen – ook de Britse inwoners van Miniworld hebben tenslotte recht op veilige, goed begaanbare wegen en straten!

Daarbij maken we gebruik van de in een vorig Bouwverslag beschreven methode om het licht ook op foto’s meer natuurgetrouw te maken: het bestrijken van de ledlampjes met verdunde bruine verf.

Hieronder nog een paar voorbeelden van wat u te zien krijgt als het straks ook in ons Groot-Brittannië om de 24 minuten nacht wordt, gekoppeld aan hoe het er nu, bij ‘daglicht’ dus, uitziet.

Tot besluit de eerste foto’s van een volgend Schots kasteel-project: Dunnottar Castle. Gelegen op een 50 meter hoge rotspunt aan de Schotse Oostkust vlak bij Stonehaven, op een 20-tal kilometers ten zuiden van Aberdeen, staan de oudste resten van dit kasteel al een dikke 750 jaar over de Noordzee uit te kijken.

Er werden heel wat oorlogen en veldslagen bij en rond het kasteel gevoerd, wat de reden is dat het tegenwoordig voor een groot deel een ruïne is.

De imposante houten stellage op de foto hiernaast is de basis waarop onze maquette te zijner tijd komt te staan. Het is bijna jammer dat de ingenieuze constructie zal worden ‘verstopt’ achter gaas en gips…

De foto hieronder toont de opzet van de maquette. Onze modelbouwer heeft met behulp van een aantal grove ‘gebouwen’ van polystyreen een ‘massastudie’ gemaakt, bedoeld voor het verkrijgen van een eerste indruk van het geheel.

Nog een aardige wetenswaardigheid: op deze plek hebben de oorspronkelijke bewoners van Schotland, de Picten, al duizenden jaren voor het begin van onze jaartelling dfiverse woonsteden gehad. In de 12e eeuw na Christus is er hier een kapel gebouwd, die later werd versterkt tot een fort. De huidige ruïnes zijn de resten van het kasteel dat werd gebouwd in de 14e eeuw en in de 16e eeuw werd uitgebreid.

Het kasteel is het bekendst om het feit dat het in 1651 tijdens de Jacobitische opstand werd belegerd door de troepen van Oliver Cromwell. Hij hoopte de zogenoemde ‘Honours of Scotland’ (de Schotse Kroonjuwelen: kroon, zwaard en scepter) in handen te krijgen. Die werden er bewaard sedert de kroning van Charles II tot (de laatste) koning van Schotland.

Dat is Cromwell niet gelukt: er bestaan twee lezingen over hoe de juwelen het kasteel werden uitgesmokkeld. Welke de juiste is weet niemand meer, maar dát het is gelukt, staat vast: de Schotse Kroonjuwelen liggen sedert het begin van de 18e eeuw in Edinburgh Castle.

Dunnottar Castle is niet direct het meest toegankelijke Schotse kasteel: de ruïnes en de diverse gebouwen op de rotspunt zijn vanaf de parkeerplaats alleen te bereiken via een wandelpad, een trap naar beneden die is gemaakt van betonnen treden en een steil pad en een nogal onregelmatige trap naar boven – alles bij elkaar een dikke 200 treden!

December 2022

Dit merkwaardige bouwsel, gemaakt van een aantal halve ringen van multiplex, is de basis van de maquette van een typisch Schots bouwwerk: een ‘broch’. Even een citaat uit Wikipedia:

“Een broch is een ronde, stenen toren, waarvan de muur bestaat uit twee concen-trische wanden, soms meer dan 10 meter hoog. Deze bouwwerken, waarvan de functie onbekend is, stammen uit de ijzertijd, een tijdvak uit de prehistorie dat ruwweg startte rond 800 voor Christus en duurde tot het begin van onze jaartelling.”

Volgens de notities van onze modelbouwer is het voorbeeld van de maquette, Dun Telve Broch geheten, inderdaad 10 meter hoog en 4,5 meter breed. Hij ligt op een 4 km ten zuidoosten van het stadje Gleneig in Invernessshire. Op onze schaal worden die afmetingen dan ongeveer 12,5 bij 5,5 cm…

Op de foto’s hieronder de opeenvolgende stadia van de bouw: eerst de twee concentrische cirkels, nog van ‘kaal materiaal’ maar al wel geplaatst op de ondergrond, daarnaast de muren bekleed met een dun laagje gips en voorzien van een stenenprofiel met ook al wat rotsblokken rond het bouwwerk en tenslotte de complete broch, klaar om te zijner tijd een plekje te krijgen in ons Schotland.

In het vorige Bouwverslag hebben we verteld over Ashburton Railway Station, een van de (vele) Britse treinstations die in de loop van de jaren in onbruik zijn geraakt. De maquette die we ervan hebben gemaakt is af. Hier nog wat foto’s van het eindresultaat.

We zijn er best een beetje trots op dat we op deze manier een stukje geschiedenis kunnen laten voortbestaan in de juiste setting, want in de echte wereld heeft men – noodgedwongen waarschijnlijk – helaas wat minder respect getoond voor de geschiedenis van wat ooit een mooi gebouw was. Want, een garage in zo’n mooi oud treinstationsgebouw…?

Ook al is het inmiddels januari en hebben we een tijdje te maken gehad met voor Nederlandse begrippen ongewoon hoge temperaturen, we willen toch nog even stilstaan bij het bezoek dat de kerstman bracht aan Miniworld.

Zodra hij had vernomen dat zijn collega St. Nicolaas weer was vertrokken richting Spanje, stuurde hij zijn colonne vrachtwagens (de tijd dat hij zich verplaatste met een door een stel rendieren getrokken arreslee ligt alweer lang achter ons…) op pad om bij de Miniworldse burgers langs te gaan.

Aan belangstelling had hij geen gebrek! Vooral de bovenmatig grote beer die op een van de trucks was bevestigd wist onze bewoners te imponeren. Het beest was zelf wat minder enthousiast over zijn positie…

We blijven nog even in kerstsferen: voor het geval u in de kerstvakantie geen bezoek hebt gebracht aan Miniworld, hier nog een paar foto’s van de opbouw van ons traditionele kerstdorp en het uiteindelijke resultaat van de werkzaamheden.

Dat is alles bij elkaar een aanzienlijk klus. Een paar collega’s gaan eerst alle spullen opzoeken in het magazijn en naar boven brengen. Vervolgens uitpakken, selecteren, controleren en repareren waar nodig. Intussen zijn anderen al bezig met het aanleggen van de rails voor de kersttram. Testritten maken.

Dan de aankleding: ‘sneeuw’, huisjes en andere gebouwen, een vijvertje met schaatsers, bomen, een kerk, een kermis, een molen… Alles natuurlijk met passende verlichting! Daar zijn zes collega’s toch wel een halve dag mee bezig geweest en de minibioscoop moest er ook weer aan geloven voor een paar weken…

We hebben een kort filmpje van het kerstdorp ge-upload naar YouTube. Als u het wilt bekijken, klik dan hier!

Ook in de miniatuurwereld leefde het afgelopen Wereldkampioenschap voetbal wat minder dan in voorbije jaren, maar toch waren er wel wat inwoners die hun hoop op een goed resultaat voor het Nederlands elftal duidelijk wilden laten blijken.

Dus haalden ze van alles van stal dat al oranje was of in die kleur geschilderd kon worden en plaatsten dat op dit gezellige pleintje. Verder had iemand een kennis met een oranje truck en weer iemand anders wist ergens nog een ornaje 2CV te staan, die ook werden gemobiliseerd en op een opvallende plek neergezet.

Dat ‘we’ niet verder kwamen dan de kwartfinales zorgde voor een koude douche – in het klein gesymboliseerd door een wel zeer lokale sneeuwbui!

Het nabouwen van een paar straten en gebouwen van het origineel in de Rotterdamse wijk Delfshaven is één, als er een deel klaar is moet dat ook worden ingepast in de uitgekozen locatie in de miniatuurwereld. Dat is op zijn zachtst gezegd een kwestie van passen en meten…

Het project ‘Historisch Delfshaven’ wordt in fasen uitgevoerd. Onze maquettebouwers gaan eerst verder met het gedeelte tussen de Pelgrimsvaderskerk en de molen. Daarna is de linker kanaaloever aan de beurt en tenslotte het deel van ‘links voor tot links achter’. Er zit dus nog wel wat weekjes werk in!

Dat geldt ook voor onze wens om de miniatuurwereld ‘beleving’ te laten uitstralen. Een van de manieren waarop we dat doen is het aanbrengen van zo natuurgetrouw mogelijke verlichting, zowel binnen de gebouwen als ‘aan de buitenkant’.

Licht moet door de ramen naar buiten stralen, en dan meteen een mooi interieur onthullen. Ook moeten de lampen bij voorkeur niet allemaal tegelijk aan- en uitgaan. Een best wel uitdagende klus voor onze elektronica-experts.

Deze op het eerste gezicht wat vreemd aandoende constructie is een nieuw voortbrengsel van ons modelbouwatelier: een maquette van het ‘Falkirk Wheel’. Dat is een draaiende scheepslift in Tamfourhill in Falkirk, een kleine 35 km ten westen van Edinburgh.

Het Falkirk Wheel verbindt sedert zijn opening in 2002 twee kanalen: het Forth and Clyde Canal aan de noordzijde en het Union Canal in het zuiden. Het totale complex omvat twee aquaducten, twee sluizen en een scheepstunnel, de Roughcastle Tunnel. Het Falkirk Wheel brengt de schepen 24 meter omhoog en omlaag; de twee sluizen nemen de laatste 11 meter voor hun rekening.

In vroeger jaren werd de verbinding tussen deze twee kanalen gevormd door een reeks van elf sluizen die het totale hoogteverschil van 35 meter overbrugden. Als een schip die tocht maakte (wat bijna een heel etmaal duurde!) werd zo’n 3,5 miljoen liter water verplaatst.

Dit sluizencomplex raakte langzaam maar zeker in onbruik en werd uiteindelijk gesloten in de jaren 30 van de vorige eeuw.

De totale constructie bestaat uit een toren (die met een beetje fantasie wel wat lijkt op een staande klok) aan de kant waar het aquaduct erop aansluit en een halve toren die de as steunt die de twee torens verbindt. Aan die as zijn twee dragers bevestigd die zijn geïnspireerd op de bekende Keltische tweekoppige bijl, goed te zien op de foto van het origineel rechtsboven. In de gaten in de dragers draaien via een ingenieuze tandwielconstructie twee bakken rond die diametraal tegenover elkaar zijn geplaatst. Dit tandwielenstelsel zorgt ervoor dat de bakken horizontaal blijven – een vereiste omdat ze een forse hoeveelheid water en een of meer schepen moeten transporteren!

Een van de problemen bij de werking van de lift is de gewichtsverdeling. Computers berekenen op basis van de waterverplaatsing van de schepen die de bakken zijn binnengevaren, hoeveel water uit de ‘zwaarste’ bak moet worden gepompt. Zo houdt men het verschil tussen de waterniveaus in de twee bakken tussen 0 en (maximaal) 3,7 millimeter!

Op de foto van de maquette rechts is alleen de bodem van de bak met de wielstellen geïnstalleerd. Op die bodem is even een hobbymes vastgeplakt om de zaak een beetje gewicht te geven.

Wat cijfertjes: de diameter van de dragers bedraagt 35 meter. De centrale as is 28 meter lang en heeft een diameter van 3,8 meter. Elk van de twee bakken weegt 50 ton en heeft een capaciteit van 250 kubieke meter water. Ze zijn 6,5 meter breed en er kunnen maximaal vier zogenoemde ‘canal boats’ in. Samen verplaatsen ze een kleine 500 ton aan water en schepen!

Door het feit dat de twee bakken elkaar als het ware in evenwicht houden, is de kracht die nodig is om het geheel te laten ronddraaien, verrassend klein: één halve draai kost evenveel elektriciteit als het opwarmen van 8 fluitketels water (een typisch Britse vergelijking…)!

Ook bij de maquette is de grote uitdaging het horizontaal houden van de bakken – al wordt er in de miniatuurwereld geen vloeibaar water in getransporteerd. De gaten waar de bak in draait zijn aan de kant van de bak voorzien van rails, waarop aan de bakken bevestigde wielen rijden. Die wielen zijn kleine tramwieltjes uit de voorraad. De wielstellen waarin de wielen zijn bevestigd, zijn eerst digitaal getekend en daarna uitgeprint op onze 3D-printer.

De bakken blijven stabiel en horizontaal door een set tandwielen, waarvan het grootste even groot is als het tandwiel dat op de centrale as is bevestigd en dat de beweging van de dragers volgt. Het kleine tandwieltje ertussen zorgt ervoor dat het tandwiel met de rails voor de bakwielen met dezelfde snelheid draait als de centrale as, maar tegen de draairichting van de armen in.

Ook deze tandwielen zijn ‘in huis’ digitaal ontworpen en geprint, een knap lastig klusje want tandwielen uitbalanceren en goed werkend krijgen is een echt precisiewerk!

De hele constructie (torens, dragers en bakken) zijn voor het overgrote deel gemaakt van gelaserd MDF, want dat materiaal is stevig en gemakkelijk te bewerken.

Nu het complexe deel van het laten bewegen van de bakken is opgelost, komt de volgende uitdaging: het inbouwen van de aandrijving. Wordt dus vervolgd!

Omdat niets zo veelzeggend is als bewegende beelden, hebben we een paar experimenten gefilmd en in twee delen op ons YouTube-kanaal geplaatst. Zeker het bekijken waard: deel 1 en deel 2!

In het vorige Bouwverslag berichtten we over de bouw van de maquette van Castle Stalker. Nu kunnen we melden dat ook dit fraaie kasteel ‘bewoonbaar’ is geworden: er is verlichting aangebracht én er flakkeren gezellige (maar in het Schotse klimaat helaas broodnodige) ‘haardvuren’ in de diverse kamers. In één ruimte staat zelfs de kasteelheer door het raam naar buiten te kijken – al beweren boze tongen dat het meer op een lokaal spook lijkt…

Ook in en bij andere objecten komt er steeds meer verlichting. Zo staat onze versie van Conwy Castle aan de voet van de heuvel met het Uffington Horse er ook in het donker stralend bij!

Zo’n oud fabriekje gaat veel meer leven als er wat lampen in branden, om maar te zwijgen van de vuren in de aangrenzende smidse.

In ons dorpje Goathland wordt het op het station (voor Harry Potter-fans bekend als ‘Station Hogsmead’) voor de inwoners van ons Groot-Brittannië eenvoudiger om op de trein te stappen als het ’s nachts donker is. Bijkomend nadeel is wel dat die dode papegaai meer opvalt…

Het heeft wel iets van een bouwpakket, zij het dat onze maquettebouwer deze onderdelen zelf heeft gemaakt op basis van foto’s en tekeningen van het originele Greenan Castle. Dat is een in de 16e eeuw gebouwde fortificatie (een ‘tower house’), waarvan in de huidige tijd niet veel meer over is dan een ruïne. Locatie: een rotspunt aan de kust op 4 km van Ayr in South Ayrshire, een kleine 50 km ten zuidwesten van Glasgow. Op die plek werd in de 12e eeuw een fort gebouwd op een zogenoemde motte. Het tower house nam diens plek in.

Het heeft een niet zo’n heel grote rol gespeeld bij diverse schermutselingen tussen Schotse clans. Voor zover bekend is het voor het laatste bewoond geweest halverwege de 18e eeuw, waarna het verval intrad.

Onze maquette is zoals u ziet gemaakt van multiplex geveldelen. Omdat de binnenkant zichtbaar blijft, zijn de binnengevels eerst bedekt met een laagje plamuur waarin de voegen rond de stenen zijn uitgekrast. Na het schilderen daarvan zijn de geveldelen geassembleerd, waarna de buitenkant werd geplamuurd en van ‘stenen’ voorzien. Blijft over het aanbrengen van wat details en het schilderen van de buitenkant…